Chiều 25-4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội (NOXH).
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Trần Văn Sinh trình bày tờ trình của Chính phủ, cho hay: Các nội dung của Nghị quyết bao gồm thành lập Quỹ phát triển nhà ở quốc gia; thủ tục đầu tư xây dựng NOXH… cùng 6 chính sách đặc thù khác.
Đề xuất giảm nhiều thủ tục
Quỹ phát triển nhà ở quốc gia từ nguồn ngân sách nhà nước cấp và nguồn hợp pháp khác theo quy định để thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức đầu tư, tạo lập nhà ở xã hội; hỗ trợ kinh phí giải phóng mặt bằng; hỗ trợ đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội.
Thủ tục đầu tư xây dựng NOXH theo hướng cắt giảm, không phải thực hiện thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở tại cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Việc lựa chọn nhà thầu cũng theo hình thức chỉ định thầu rút gọn và trường hợp công trình NOXH thuộc dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội được đề xuất áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố thì được miễn cấp giấy phép xây dựng.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Văn Liên nói Ủy ban này tán thành việc thành lập Quỹ phát triển nhà ở Quốc gia; đồng thời đề nghị làm rõ địa vị pháp lý, mô hình tổ chức của Quỹ để có cơ sở giao Chính phủ quy định chi tiết; làm rõ các nhiệm vụ chi của Quỹ để bảo đảm nhiệm vụ chi của Quỹ không trùng với nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước, bảo đảm chặt chẽ, tránh sơ hở, thất thoát, lãng phí.
Cơ quan thẩm tra cũng tán thành việc cắt giảm thủ tục đầu tư xây dựng, đồng thời đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung làm rõ các giải pháp kiểm soát, bảo đảm chất lượng NOXH; rà soát nội dung cần giao quy định chi tiết cho phù hợp, khả thi.
Phải là quỹ đầu tư chứ không thì khó bền vững
Về Quỹ phát triển nhà ở Quốc gia, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho rằng cần làm rõ tính chất của quỹ này, không nên coi đây là quỹ tài chính ngoài ngân sách mà cần ở tầm vóc cao hơn là Quỹ đầu tư phát triển nhà ở quốc gia.
“Bởi, nếu chỉ dựa vào hỗ trợ ngân sách thì năm nào cũng phải hỗ trợ, do đó không thể bền vững”, ông Hải nói.
Kể việc mới đây ông tiếp đoàn của Algeria, người ta cho biết vừa xây dựng 2 triệu NOXH và đang tiếp tục chương trình 1,4 triệu căn nữa. Bởi vậy, cần thành lập quỹ theo tính chất đầu tư, luân chuyển và Nhà nước chỉ hỗ trợ một phần. Đồng thời, cho phép người muốn mua nhà góp vốn như một nguồn lực xã hội đầu tư dài hạn để sau này người mua nhà có chỗ ở.
“Họ có thể trích thu nhập, đóng góp vào quỹ này trong một khoảng thời gian hoặc ở một mức tiền nào đó và có thể mua nhà…, tránh để người muốn mua nhà lại phải đi vay ngân hàng. Trong khi, lãi suất ngân hàng đang ở mức 4-8%, rất khó có thể trả mà mua được một căn nhà", ông Hải nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề nghị quy định rõ tính chất của quỹ quốc gia. “Thực tế hiện nay, hầu hết các quỹ ngoài ngân sách đều trùng với mục tiêu chi quốc gia nên dễ dẫn đến tình trạng "đánh bùn sang ao"”, ông Phương nói.
Giải trình, Thứ trưởng Trần Văn Sinh cho hay: “Chính sách NOXH rất được Đảng, Nhà nước quan tâm và nguồn lực phải do Đảng, Nhà nước lo. Song thời gian qua, với việc phát triển nhà xã hội, chủ yếu các doanh nghiệp thực hiện bằng nguồn vốn hoặc đi vay.
Đối tượng được thụ hưởng cũng phải đi vay để mua nhà, do đó chưa thể hiện vai trò của Nhà nước trong thực hiện chính sách hỗ trợ an sinh xã hội. Do đó, Ban Bí thư đã ban hành chỉ thị 34, nêu việc cần phải thành lập quỹ để đảm bảo phát triển bền vững”.
Kết phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nói Nghị quyết này chủ yếu quy định một số chính sách đặc thù, quy định về thủ tục cho NOXH.
Đánh giá cao sự chủ động của cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra, ông Định nói Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy dự thảo Nghị quyết đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét thông qua trong một kỳ họp.
Các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng nói cơ quan soạn thảo cần bổ sung đánh giá tác động, có giải pháp phòng ngừa thất thoát, lãng phí, tiêu cực, giao cho Chính phủ quy định chi tiết các giải pháp.
Ông Định cũng đề nghị phải làm rõ địa vị pháp lý, mô hình và tính chất của Quỹ phát triển nhà ở quốc gia, trên cơ sở đó giao Chính phủ quy định chi tiết.
“Quỹ chi không trùng nhiệm vụ chi của ngân sách và cần tham khảo kinh nghiệm các nước”, ông Định nói.
Đối với việc cắt giảm thủ tục hành chính, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cơ bản tán thành và giao cho Chính phủ chủ động, bảo đảm các thủ tục minh bạch, khả thi, gắn với trách nhiệm của các cơ quan hữu quan.
Ông Định nói: “Nếu đang có 7 thủ tục, Chính phủ thấy năm 2025 chỉ cần làm 6 thủ tục mà vẫn tốt, sang năm tới cắt giảm còn 4 mà vẫn bảo đảm thì tốt quá”.
'Nếu thanh tra ai đang ở trong NOXH, chắc rằng có người không đúng đối tượng được ưu đãi'
(PLO)- Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị tăng cường kiểm tra đối tượng sở hữu nhà ở xã hội, quy trình thủ tục xét duyệt hồ sơ mua, thuê mua nhà ở xã hội để kịp thời phát hiện và xử lý sai phạm.
