Tính đến năm 2017 là tròn 35 năm Sở Tư pháp TP.HCM hình thành và phát triển. Trên bước đường ấy, ngành tư pháp TP.HCM đã gặt hái được nhiều thành công, xứng đáng là lá cờ đầu của ngành tư pháp cả nước.
Thành tựu trước hết phải kể đến là ngành có nhiều cải cách trong việc phục vụ nhân dân. Nếu như trước đây người dân cần trích lục bản sao hộ tịch phải đến Sở Tư pháp làm thì kể từ ngày 24-3, người dân chỉ cần ngồi nhà nhấp chuột là có thể khai và nộp hồ sơ. Từ khi yêu cầu được tiếp nhận thì người dân cũng chỉ mất hai ngày làm việc và đóng phí 8.000 đồng/bản sao trích lục là có thể nhận kết quả.
Ông Huỳnh Văn Hạnh (giữa) và tập thể lãnh đạo Sở Tư pháp TP nhận cờ thi đua của Bộ Tư pháp vào ngày 27-3 vừa qua. Ảnh: H.GIANG
Với việc cấp phiếu lý lịch tư pháp (LLTP) được cải cách, người dân có ba lựa chọn: Nộp hồ sơ trực tiếp, nộp qua bưu điện hoặc qua trang web: https://lltptructuyen.moj.gov.vn. Hình thức cấp qua mạng rất tiện lợi và giúp tiết kiệm thời gian, tiền bạc cho người Việt Nam đang học tập, công tác và sinh sống ở nước ngoài. Sau khi có kết quả, Sở sẽ chuyển trả qua đường bưu điện, nhanh chóng và đảm bảo bí mật đời tư của người yêu cầu. Đối với người đã được xác định không có án tích trước ngày 1-7-2010, khi xin cấp phiếu LLTP lần thứ hai, thời gian rút ngắn xuống còn một nửa thay vì từ 10 đến 15 ngày. Đây là cải cách hữu ích cho nhiều người vì chỉ tính trong quý I-2017, Sở đã tiếp nhận gần 18.000 hồ sơ cấp phiếu LLTP (ngày cao điểm lên đến 800 hồ sơ).
Trong lĩnh vực tư vấn pháp luật, từ năm 2016, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước thuộc Sở bắt đầu tiếp nhận và tư vấn tại trụ sở TAND TP.HCM. Đây là mô hình trợ giúp pháp lý tại tòa án đầu tiên trong cả nước. Các lĩnh vực trợ giúp rất đa dạng, từ luật hình sự, tố tụng hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình và trẻ em đến hành chính, đất đai, nhà ở, môi trường và bảo vệ người tiêu dùng… Ngoài việc tư vấn miễn phí tại chỗ, qua báo đài, tư vấn viên còn đến tận nơi để tư vấn, hỗ trợ cho người nghèo, người neo đơn... Thông qua các buổi tư vấn lưu động, trung tâm đã tuyên truyền các văn bản pháp luật mới và giải đáp những vướng mắc pháp luật mà nhiều người dân đang gặp phải.
Tính tiên phong, chủ động, sáng tạo đi đầu trong lĩnh vực tư pháp là đặc điểm nổi bật của Sở trong nhiều năm qua. Có nhiều mô hình ban đầu chỉ áp dụng ở TP.HCM nhưng sau đó được thể chế hóa thành luật và được áp dụng cả nước. Chẳng hạn, TP.HCM là nơi đầu tiên đưa việc chứng thực chữ ký, bản sao về lại UBND phường, xã trước khi có Nghị định 79/2007 quy định việc này. Sở đã đề xuất và được UBND TP chấp thuận xóa bỏ địa hạt trong lĩnh vực công chứng (có phần mềm để cung cấp thông tin cho công chứng viên về những nhà đất bị ngăn chặn giao dịch). Sau này, Luật Công chứng cũng bỏ địa hạt như đề xuất của Sở.
Nói về phương châm hành động, Giám đốc Sở Tư pháp TP Huỳnh Văn Hạnh đúc kết bằng câu nói: “Phục vụ đúng pháp luật, đúng hẹn, tận tụy và lắng nghe dân để tự sửa mình”. Theo ông Hạnh, trong những năm qua, Sở đã có nhiều chủ động, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ, đạt nhiều thành tích, góp phần xứng đáng trong thành tích của ngành tư pháp TP nói riêng và tư pháp cả nước nói chung. Sở tiếp tục khẳng định là cơ quan tham mưu, “gác cửa” đáng tin cậy cho UBND TP về công tác pháp luật.
