Chiều 20-4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.
Cuộc sống người bán vé số dạo còn nhiều khó khăn
Thảo luận tại hội trường, đại biểu Châu Quỳnh Dao (đoàn An Giang) cho rằng xổ số kiến thiết đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội nhờ tính ổn định và đóng góp lớn cho ngân sách. Bà nhìn nhận đây là một dạng “thuế tự nguyện” khi người dân tự lựa chọn mua vé số, còn ngân sách địa phương hưởng 100% nguồn thu.
Dẫn số liệu của Bộ Tài chính năm 2025, đại biểu cho biết riêng 21 công ty xổ số kiến thiết khu vực miền Nam đạt doanh thu 155.500 tỉ đồng, đóng góp ngân sách khoảng 52.000 tỉ đồng.
Theo đại biểu, xét dưới góc độ kinh tế học hành vi, xổ số kiến thiết lại tiếp cận nhiều hơn với nhóm thu nhập thấp. Phần lớn người mua vé số là những người có hoàn cảnh khó khăn, mong muốn đổi đời.
Ở chiều ngược lại, lực lượng bán vé số, chủ yếu là người già neo đơn, phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật hoặc lao động di cư, lại đang phải đối mặt với cuộc sống bấp bênh. Dù chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước đã có nhiều quan tâm nhưng đời sống của nhóm này vẫn còn nhiều khó khăn.
Theo bà, quy định hiện hành về phân phối lợi nhuận trong kinh doanh xổ số chưa cụ thể, chưa bảo đảm có nguồn lực để chăm lo trực tiếp cho người bán vé số dạo, lực lượng lao động tự do ở khâu cuối cùng của chuỗi phân phối.
Bên cạnh đó, mối quan hệ giữa người bán vé số với đại lý và doanh nghiệp chủ yếu là “mua đứt bán đoạn”, không có hợp đồng lao động chính thức nên không được tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
“Đây là công việc chân chính, dễ tiếp cận, không đòi hỏi trình độ nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro và nhọc nhằn” – nữ đại biểu nói, đồng thời chỉ ra các nguy cơ như tai nạn giao thông, rủi ro thời tiết, vé tồn, thậm chí bị tráo vé giả.
Thu nhập của người bán vé số cũng rất thấp, chủ yếu dựa vào hoa hồng. Hiện mức chiết khấu khoảng 1.000 đồng/vé, một ngày bán khoảng 200 vé mới có thể đạt 200.000 đồng, mức thu nhập khó đảm bảo chi phí sinh hoạt, thuê trọ, thuốc men và hỗ trợ gia đình.
Cần có chính sách an sinh cho người bán vé số
Cũng theo đại biểu Châu Quỳnh Dao, dù pháp luật đã quy định về các hình thức phân phối vé số nhưng quyền lợi của người bán vé số dạo trong chuỗi này vẫn chưa được thể hiện rõ ràng ở các văn bản như nghị định, thông tư liên quan.
Nhấn mạnh quan điểm phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, chính sách an sinh cần bao trùm và linh hoạt, đại biểu Châu Quỳnh Dao kiến nghị Quốc hội, Chính phủ sớm rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội, trong đó công nhận người bán vé số dạo là lao động tự do đặc thù để có địa vị pháp lý rõ ràng.
Cùng với đó, Nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ để nhóm lao động này dễ tiếp cận bảo hiểm xã hội tự nguyện, có thể thông qua hỗ trợ mức đóng từ ngân sách hoặc từ quỹ phúc lợi của các công ty xổ số kiến thiết.
“Cần bảo đảm sự hài hòa giữa các nhóm hưởng lợi trong chuỗi giá trị, khi có sự chênh lệch lớn giữa thu nhập của doanh nghiệp, đại lý và người bán vé số dạo” - bà Dao nói.
Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, sửa đổi các nghị định, thông tư liên quan đến hoạt động xổ số kiến thiết theo hướng minh bạch, công bằng hơn trong phân phối lợi nhuận.
Theo bà, việc hoàn thiện chính sách không chỉ nhằm quản lý tốt hoạt động kinh doanh, mà quan trọng hơn là để “kiến thiết đời sống” cho những người yếu thế, đúng với ý nghĩa của loại hình xổ số kiến thiết, góp phần xây dựng và phát triển đất nước bền vững.
Thùng mì gói gởi đồng bào miền Trung của chàng trai bán vé số dạo
(PLO)- Hình ảnh chàng trai bán vé số dạo trích số tiền lời ít ỏi mua thùng mì gói gởi tặng bà con bị ảnh hưởng bão lụt thật vô cùng cảm động.
