Trong phiên thảo luận tại hội trường chiều 10-4, góp ý vào dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (đoàn Tây Ninh) đề nghị bổ sung quy định cấm lợi dụng thuật toán mạng xã hội để lan truyền thông tin sai lệch về giáo lý, giáo luật.

Không gian mạng trở thành “cơ sở tôn giáo thứ hai”

Theo đại biểu Thúy, thuật toán trên các nền tảng mạng xã hội có thể bị thao túng, khiến thông tin xuyên tạc bị lan truyền rộng rãi, thậm chí bị “đánh tráo” thành nhận thức phổ biến. Điều này không chỉ gây hiểu lầm cho tín đồ mà còn làm tổn hại uy tín các tổ chức tôn giáo chính thống.

“Việc bổ sung quy định này không nhằm hạn chế quyền tự do tín ngưỡng mà để xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn cho các hoạt động tôn giáo” - bà Thúy nhấn mạnh.

Đáng chú ý, đại biểu cho rằng hiện nay không gian mạng đã trở thành “cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo thứ hai” của hàng triệu tín đồ. Dẫn báo cáo của Ban Tôn giáo Chính phủ, bà cho biết các hoạt động như truyền đạo trực tuyến, giảng pháp qua mạng xã hội hay thực hiện nghi lễ online đang ngày càng phổ biến.

Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có quy định đầy đủ để điều chỉnh lĩnh vực này, dẫn đến khoảng trống giữa thực tiễn đời sống số và hành lang pháp lý. Do đó, việc bổ sung quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng được xem là cần thiết và cấp bách.

Cùng với đó, đại biểu Thúy đề xuất bắt buộc định danh, xác thực tài khoản đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên môi trường mạng. Theo bà, việc này giúp người dân dễ dàng nhận diện nguồn thông tin chính thống, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung sai lệch, góp phần bảo vệ uy tín của các tổ chức tôn giáo chân chính và giữ gìn an ninh văn hóa quốc gia.

Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho biết thực tế đã xuất hiện tình trạng lợi dụng tôn giáo để xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước. Thậm chí, một số đối tượng còn sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo hình ảnh, nội dung bôi nhọ các tổ chức, cá nhân tôn giáo.

Trước thực trạng này, ông Hòa đề nghị cần có các quy định mang tính răn đe mạnh mẽ hơn, bảo đảm nguyên tắc “không dám vi phạm, không muốn vi phạm” trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.

Minh bạch tài chính, kiểm soát tiền công đức

Bên cạnh vấn đề không gian mạng, nhiều đại biểu cũng bày tỏ quan tâm đến việc quản lý tài chính trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, đặc biệt là nguồn tiền công đức, cúng dường, quyên góp.

Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy cho rằng dự thảo luật hiện mới dừng ở quy định quản lý các khoản thu từ lễ hội, tín ngưỡng, trong khi chưa làm rõ cơ chế công khai, minh bạch tài chính của các tổ chức tôn giáo.

Theo bà, đây là nguồn thu rất lớn và tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Thực tế thời gian qua cho thấy đã phát sinh nhiều vấn đề, đặc biệt là với các khoản tài trợ từ nước ngoài hoặc hoạt động quyên góp qua tài khoản cá nhân của các “thầy mạng”, tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo, thậm chí rửa tiền.

Một điểm đáng chú ý khác là sự xuất hiện của các loại tài sản mới trong lĩnh vực tôn giáo, không chỉ dừng ở tài sản truyền thống mà còn bao gồm tài sản số. Nhiều cơ sở tôn giáo hiện sở hữu các kênh truyền thông trên YouTube, Facebook, TikTok với hàng triệu người theo dõi, có khả năng tạo ra nguồn thu đáng kể từ quảng cáo.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định các tổ chức tôn giáo khi vận động quyên góp trên không gian mạng bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quy định này nhằm đảm bảo minh bạch dòng tiền, giúp cơ quan chức năng có thể kiểm tra, giám sát việc sử dụng đúng mục đích, đồng thời giúp người dân đối chiếu thông tin, tránh bị lừa đảo.

Cùng mối quan tâm, đại biểu Phạm Văn Hòa nêu thực tế còn tồn tại nhiều bất cập trong quản lý tài sản tại các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo. Một số nơi kết hợp hoạt động tâm linh với du lịch, dẫn đến phát sinh các nguồn thu như tiền vé tham quan, tiền công đức nhưng chưa rõ cơ chế quản lý.

“Các khoản thu này thuộc quản lý của Nhà nước hay của cơ sở tôn giáo? Ai chịu trách nhiệm quản lý và sử dụng? Nếu không có quy định rõ ràng, minh bạch sẽ rất dễ dẫn đến việc sử dụng sai mục đích, gây hệ lụy tiêu cực” - ông đặt vấn đề.

Theo đó, ông Hoà đề nghị dự thảo luật cần quy định cụ thể, rạch ròi về quản lý tài chính trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, đặc biệt là các nguồn thu từ công đức, quyên góp và dịch vụ liên quan.