Ngày 5-2, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Cần Thơ tổ chức Họp mặt nhà khoa học, trí thức tiêu biểu mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026.

Phát biểu ý kiến tại đây, Anh hùng Lao động, kỹ sư Hồ Quang Cua, cho rằng TP Cần Thơ có hai cơ sở nghiên cứu khoa học là tâm điểm của Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Với quá trình nghiên cứu ứng dụng của bản thân, ông Cua thường đến hai nơi là Trường Nông nghiệp của Đại học Cần Thơ và Viện lúa ĐBSCL.

Trong đó, những sản phẩm sinh học của Trường Nông nghiệp Đại học Cần Thơ và Viện Lúa ĐBSCL đủ đáp ứng phục vụ chương trình 1 triệu ha lúa chất lượng cao. Nhưng có một vấn đề là tất cả sản phẩm của Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ và Viện Lúa ĐBSCL là sản xuất thử nghiệm, do giới hạn là sản phẩm này không đủ điều kiện, không đủ kinh phí để ra đời một cách chính thống.

“Có những sản phẩm chúng ta xài từ mười mấy năm trước đến giờ vẫn là thử nghiệm. Tôi đề xuất TP, thông qua Sở KHCN, có thể hỗ trợ cho đề tài một khoản kinh phí nào đó để những sản phẩm có thể ra đời một cách chính thống, đóng nhãn mác, bao bì chứ cứ dán mác sản xuất thử nghiệm thì chừng nào mới lớn nổi, những tri thức, thành tựu của những anh em ở hai cơ sở này khó có điều kiện để đóng góp lớn cho thành tựu chung của TP” – ông Cua nêu.

PGS.TS Trần Thị Hồng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (TP.HCM) chia sẻ bốn lý do khiến thương mại hóa kết quả nghiên cứu khó đi vào thực chất và cho rằng “vấn đề không nằm ở thiếu nghiên cứu mà nằm ở cách tiếp cận thương mại hóa”.

Theo đó, bà cho rằng phải thay đổi tư duy, từ xuất phát điểm là năng lực sẵn có sang bài toán thị trường và nhu cầu xã hội; từ thương mại hóa là bước cuối sang thiết kế chuỗi thương mại ngay từ đầu; và từ nghiên cứu độc lập sang đồng thiết kế, đồng thử nghiệm với doanh nghiệp và địa phương.

“Với lợi thế về nông nghiệp, sinh học, môi trường và nhu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, Cần Thơ và vùng ĐBSCL có tiềm năng trở thành không gian thử nghiệm cho thương mại hóa công nghệ từ trường đại học” – PGS.TS Hồng nói.

Ghi nhận các ý kiến của các trí thức, nhà khoa học, Chủ tịch UBND TP Trương Cảnh Tuyên mong muốn các nhà khoa học, trí thức tiếp tục đồng hành cùng với sự phát triển của TP thời gian tới.

Ông cho biết, việc sáp nhập các đơn vị hành chính là cơ hội để tái cấu trúc và phát huy nguồn lực trí tuệ. TP đặc biệt quan tâm đến việc củng cố khối đại đoàn kết trí thức Cần Thơ - Hậu Giang - Sóc Trăng (cũ), bảo đảm sự hợp nhất không chỉ về địa giới mà còn về tư duy, tầm nhìn và tinh thần trách nhiệm chung.

“Rất mong các nhà khoa học, nhất là các chuyên gia kinh tế, xã hội học, quản lý công tham gia nghiên cứu, đề xuất các mô hình quản trị đô thị, nông thôn sau sáp nhập, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt. Người dân và doanh nghiệp được thụ hưởng dịch vụ công ngày càng tốt hơn” – người đứng đầu chính quyền TP nói.

Ông Trương Cảnh Tuyên cho biết, thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, TP Cần Thơ xác định KHCN là “cánh tay đòn” then chốt cho phát triển.

“Chúng tôi mong đội ngũ trí thức, nhà khoa học tiên phong nghiên cứu ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, chuỗi khối, robot… vào các lĩnh vực trọng điểm như đô thị thông minh, logistics, y tế chất lượng cao, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. TP cam kết tạo môi trường thuận lợi, cơ chế thông thoáng và ưu tiên nguồn lực để các ý tưởng sáng tạo sớm được hiện thực hóa” – Chủ tịch TP nhấn mạnh.

Cũng theo Chủ tịch TP, chính quyền TP không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ kinh phí, mà sẽ đóng vai trò là bên “đặt hàng” những bài toán lớn. TP sẽ xây dựng các hành lang pháp lý thông thoáng. Viện, trường không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ giảng dạy, mà phải trở thành những trung tâm nghiên cứu và phát triển mạnh mẽ. Nhà khoa học phải gắn nghiên cứu với hơi thở của đời sống, mỗi đề tài, dự án cần bắt đầu từ chính nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và người dân địa phương…