Sáng 30-12, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học góp ý cấu trúc, thành phần Bộ chỉ số Niềm tin xã hội cấp tỉnh.

Độc lập, khách quan và khoa học

Ông Vũ Văn Tiến, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Tuyên giáo Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết: Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư tại Đại hội Đảng bộ MTTQ và các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 về việc giao Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nghiên cứu, xây dựng và tổ chức đánh giá độc lập Bộ chỉ số Niềm tin xã hội cấp tỉnh, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam xác định đây là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, mới và khó, có ý nghĩa lâu dài đối với việc củng cố niềm tin của Nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội và nâng cao hiệu quả quản trị ở địa phương.

Trong thời gian qua, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã triển khai nhiệm vụ theo lộ trình thận trọng, bài bản, đặt nền tảng khoa học và thực tiễn làm yêu cầu xuyên suốt. Hội thảo tham vấn khoa học lần thứ nhất đã làm rõ tính cấp thiết của việc xây dựng một công cụ đo lường niềm tin xã hội một cách độc lập, khách quan và khoa học; vai trò đặc thù của MTTQ Việt Nam trong tổ chức đánh giá độc lập niềm tin xã hội; những nguyên tắc nền tảng về cách tiếp cận, đối tượng khảo sát, phương pháp thu thập dữ liệu và định hướng sử dụng kết quả Bộ chỉ số.

Trên cơ sở đó, Hội thảo lần này được tổ chức nhằm đi vào nội dung cốt lõi là góp ý, hoàn thiện khung đo lường, cấu trúc và các chỉ số thành phần của Bộ chỉ số Niềm tin xã hội cấp tỉnh.

"Cấu trúc và các chỉ số thành phần chính là “xương sống” của Bộ chỉ số. Nếu khung đo lường chưa hợp lý, cách tiếp cận chưa phù hợp hoặc các chỉ số thành phần chưa rõ nội hàm, thì Bộ chỉ số sẽ khó phản ánh đúng thực chất niềm tin xã hội, dù phương pháp triển khai có công phu đến đâu", ông Vũ Văn Tiến nói.

Thí điểm ở 6 địa phương trước

Ông Phạm Ngọc Thạch, Phó Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, trong các văn kiện của Đảng, gần đây nhất là dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng nhiều lần nhắc tới việc củng cố niềm tin và sự gắn bó của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Để củng cố niềm tin đó cần có số liệu đo đếm, do vậy việc MTTQ Việt Nam hoàn thiện Bộ chỉ số Niềm tin xã hội cấp tỉnh là rất cần thiết.

Liên quan đến cấu trúc và thành phần của Bộ chỉ số, ông Phạm Ngọc Thạch nói nội dung này đã thể hiện khung đo lường, đánh giá bao quát, phản ánh đa chiều các khía cạnh của đời sống xã hội. Về lộ trình triển khai, ông Thạch đề nghị với nội dung chương trình đánh giá lớn như vậy, cần có giai đoạn thí điểm tại 6 tỉnh, thành phố trên cả nước để đánh giá về mặt phương pháp luận cũng như hoàn thiện bảng hỏi và cách thức tiến hành.

“Việc xây dựng Bộ chỉ số Niềm tin xã hội cấp tỉnh là một bước đi chiến lược, đáp ứng yêu cầu của Đảng trong thời kỳ mới, phù hợp với xu thế quản trị hiện đại”, ông Phạm Ngọc Thạch nêu ý kiến.

TS Bùi Hồng Việt, Phó Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu - Dư luận xã hội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng, cần phân định rõ ràng việc xây dựng niềm tin xã hội ở cấp tỉnh, vừa đảm bảo ngắn gọn, vừa xác định rõ mục tiêu, phạm vi cụ thể. Bộ chỉ số Niềm tin xã hội cần hướng đến đối tượng trực tiếp, thường xuyên tiếp xúc với chính quyền. Bộ chỉ số cần gắn với thống kê chuyên sâu, xây dựng thang đo. Đây là điểm khác biệt so với điều tra xã hội học, điều tra dư luận xã hội thông thường. Bên cạnh đó, cách đặt câu hỏi cần được chuẩn hóa, tránh trường hợp người được khảo sát sẽ trả lời theo thói quen.

Ông Vũ Văn Tiến cho biết: trên cơ sở các ý kiến góp ý khoa học, tâm huyết của các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các cơ quan liên quan, Ban Tuyên giáo Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam sẽ tham mưu Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện cấu trúc, thành phần của Bộ chỉ số Niềm tin xã hội cấp tỉnh.

“Đây sẽ là cơ sở quan trọng để tổng hợp, báo cáo và trình Ban Bí thư xem xét, cho ý kiến chỉ đạo trước khi tổ chức triển khai chính thức trong thời gian tới”, ông Tiến nói.