Chiều 8-10, tiếp tục phiên họp thứ 50, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Báo chí (sửa đổi).

Dự thảo luật gồm 4 chương, với 50 điều; giảm 2 Chương, 11 điều so với Luật Báo chí năm 2016.

Một trong những nội dung đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định về cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện là cơ quan báo chí có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; được có cơ chế đặc thù về tài chính theo quy định của Chính phủ.

Việc hoạt động của cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện phải phù hợp với Quy hoạch phát triển mạng lưới cơ sở báo chí, phát thanh, truyền hình, thông tin điện tử, cơ sở xuất bản được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Người đứng đầu cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện (Tổng giám đốc) có vai trò lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện về quản lý tài sản, tài chính đối với trường hợp Nhà nước giao tài sản; cơ quan báo chí trực thuộc được giao quản lý tài sản, tài chính như đại diện sở hữu vốn nhà nước.

Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Văn hóa- Xã hội của Quốc hội đánh giá điểm mới nói trên tại dự thảo “cho thấy tư duy quản lý nhà nước đã có bước tiếp cận với xu thế tích hợp truyền thông, báo chí trên nền tảng công nghệ hiện đại, trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh thông tin ngày càng cao”.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho rằng khái niệm “cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện” được đề cập tại Quyết định 362/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (phê duyệt quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025) nhưng còn thiếu nội hàm, tiêu chí cụ thể.

Theo Quyết định 362/QĐ-TTg, có 6 cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện, gồm Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, Báo Nhân dân, Báo Quân đội nhân dân và Báo Công an nhân dân.

Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, mỗi cơ quan này đều có mô hình tổ chức, cấp quản lý và cơ chế tài chính khác nhau nên cũng có cách tiếp cận khác nhau khi xây dựng mô hình cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện.

Hơn nữa, quy hoạch này cũng chỉ đến năm 2025, trong khi đó, thực hiện chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, nhiều cơ quan báo chí đã được sắp xếp lại, đã có những thay đổi so với Quyết định 362.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra cho rằng việc xác định mô hình cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện trong dự thảo Luật chưa được đánh giá tác động trong Báo cáo đánh giá tác động của chính sách kèm theo hồ sơ dự án Luật.

Dự thảo xác định hai tiêu chí để trở thành Cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện là “có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc” và “có cơ chế đặc thù về tài chính”. Tuy nhiên, dự thảo Luật chưa quy định cụ thể về hai tiêu chí này.

“Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần bổ sung quy định nguyên tắc về tiêu chí xác định các cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện, về cơ chế đặc thù tài chính tại dự thảo Luật hoặc quy định cụ thể tại văn bản hướng dẫn thi hành gửi kèm hồ sơ dự án Luật trình xin ý kiến Quốc hội”- báo cáo thẩm tra nêu rõ.

Cạnh đó, có ý kiến cho rằng ngoài sáu cơ quan báo chí trên, cần cân nhắc bổ sung cơ quan báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện ở một số địa phương hoặc một số đơn vị đã xây dựng được uy tín, thương hiệu từ lâu, đã có vị trí nhất định trong hoạt động báo chí.

Đồng thời, cân nhắc sửa cụm từ “cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện” thành cụm từ “cơ quan báo chí – truyền thông chủ lực đa phương tiện”.

Ngoài ra, theo cơ quan thẩm tra, dự thảo Luật giao Chính phủ quy định chi tiết cơ chế đặc thù tài chính của cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện, tuy nhiên, hiện nay, hồ sơ dự án Luật chưa có dự thảo văn bản hướng dẫn về vấn đề này.

Cũng có ý kiến trong cơ quan thẩm tra cho rằng quy định tại Điều 16 dự thảo đang bị chồng chéo giữa mô hình tổ chức của cơ quan báo chí và điều kiện hoạt động của cơ quan báo chí. Do đó, ý kiến này đề nghị xem xét, sửa đổi, chỉ quy định mô hình tổ chức của cơ quan báo chí tại Điều 16 với tiêu chí cụ thể, trong đó có mô hình Cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện. Cùng với đó, đề nghị xem xét bổ sung quy định giải thích từ ngữ về cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện.

Ý kiến khác cho rằng cần nghiên cứu xây dựng “tập đoàn báo chí - truyền thông chủ lực đa phương tiện” thay thế cho “cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện" như trong dự thảo Luật nhằm cụ thể hóa một số văn bản của Đảng đã đề cập đến mô hình tập đoàn. Điều này giúp thực sự tạo điều kiện cho hoạt động báo chí phát triển, nhất là trước sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin, truyền thông.