Ngày 8-9, Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách cho ý kiến về dự án Luật Phòng chống bạo lực gia đình (sửa đổi).
Chồng uống rượu, vợ chì chiết… là bạo lực gia đình
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Nguyễn Minh Đức (TP.HCM) cho biết dự thảo giải thích khái niệm “bạo lực gia đình” là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.
ĐB cho rằng nếu so sánh với toàn bộ quy định về hành vi bạo lực gia đình thì sẽ có rất nhiều hành vi bao gồm cả những hành vi sử dụng vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực để gây tổn hại đến cả thể chất, tinh thần, làm sang chấn tâm lý của các thành viên trong gia đình mình…
 |
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Nguyễn Minh Đức phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Quochoi.vn |
“Một người con trong gia đình rất hư, cha mẹ sinh con, trời sinh tính, nó hư, nghịch, cha mẹ giáo dục không được, nhắc nhở không được, cuối cùng dọa một câu là “bố sẽ cho mấy roi”. Nếu quy định như vậy thì hành vi này là đe dọa sẽ sử dụng vũ lực để đánh con” - ông Đức nói.
Trong khi đó, Bộ luật Hình sự quy định rất rõ tất cả hành vi như hành hạ, ngược đãi, làm nhục đều phải xảy ra thường xuyên trong một thời gian dài. “Ông chồng đi uống rượu về, bà vợ chì chiết một lần thôi nhưng không cẩn thận lại trở thành vi phạm về bạo lực gia đình” - ĐB Đức dẫn chứng tiếp và cho rằng quy định tại Điều 3 (hành vi bạo lực gia đình) “rất rộng, rất nhiều”, cần quy định lại cho chặt chẽ hơn.
Đồng tình, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Nguyễn Lâm Thành (Thái Nguyên) đề nghị các hành vi của bạo lực gia đình theo dự thảo cần được quy định rất rõ tính chất, mức độ hành vi... “Cưỡng ép về vấn đề nghe, hình ảnh, âm thanh hay cưỡng ép về hành vi tình dục trong quan hệ vợ chồng thì mức độ thế nào, phải quy định rất rõ” - ông Thành nói và đề nghị nên xếp loại theo các nhóm vấn đề về bạo lực thể xác, bạo lực tinh thần, bạo lực tình dục và các loại bạo lực khác; xác định tính chất, mức độ hành vi để áp dụng các loại chế tài phù hợp.
Thế nào là “thực hiện công việc phục vụ cộng đồng”
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Bình) đề nghị “hết sức cân nhắc” khi bổ sung biện pháp “thực hiện công việc phục vụ cộng đồng”. Theo ông, biện pháp này không phải mới vì đã được trình khi xem xét Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2007 nhưng QH đã không bổ sung.
“Các nước có biện pháp này nhưng do tòa án quyết định” - ông Cường nói và lưu ý dự thảo luật đang thiết kế theo hướng chủ tịch UBND xã quyết định áp dụng biện pháp này, như vậy rất dễ bị coi là lao động cưỡng bức.
ĐB Phạm Trọng Nghĩa, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn, cho rằng quy định về công việc phục vụ cộng đồng, theo như dự thảo, đã đảm bảo các yếu tố ngoại lệ, không bị coi là lao động cưỡng bức. Theo Điều 33, các công việc phục vụ cộng đồng gồm các hoạt động: Tham gia trồng, chăm sóc cây xanh ở khu vực công cộng; sửa chữa, làm sạch đường làng, ngõ xóm, đường phố, ngõ phố, nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng hoặc các công trình công cộng khác; tham gia các công việc khác cải thiện môi trường sống và cảnh quan của cộng đồng. Danh mục công việc quy định tại khoản này do chủ tịch UBND cấp xã công nhận trên cơ sở thảo luận, đề xuất của cộng đồng.
Như vậy, việc quy định về danh mục các công việc phục vụ cộng đồng như dự thảo luật là phù hợp, bởi đã được cộng đồng tham gia quyết định danh mục công việc của cá nhân, đảm bảo các yếu tố ngoại lệ, không bị coi là lao động cưỡng bức.
Có thể phạt tiền, phê bình trước cộng đồng
Theo dự thảo, thời gian thực hiện công việc phục vụ cộng đồng mỗi lần không quá 20 giờ và không quá 4 giờ mỗi ngày.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Hoàng Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Tiền Giang) cho rằng “phạt” thực hiện công việc cộng đồng là hình thức tốt, mới, vì thực tiễn phòng chống bạo lực gia đình thời gian qua cho thấy các giải pháp xử lý bằng biện pháp xử phạt hành chính hiệu quả rất thấp.
Trong khi đó, ĐB Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) lại đánh giá biện pháp này khó khả thi. “Thay vì thực hiện công việc phục vụ cộng đồng, có thể phạt tiền; công khai góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư với người có hành vi bạo lực gia đình” - ông Hòa đề xuất và đánh giá biện pháp góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư tổ chức hiện “rất căn cơ, cốt lõi”. “Công khai anh A, chị B có hành vi bạo lực gia đình, uống rượu say quậy phá trước công chúng như vậy họ thấy rất xấu hổ. Cho nên đây là biện pháp cực kỳ quan trọng mang tính phòng ngừa, răn đe rất tốt” - vẫn lời ông Hòa.
