Ngày 17-6-2019, tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Hội nghị lần thứ 29 các quốc gia thành viên Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển 1982 đã khai mạc.
Sự kiện có sự tham dự của các quốc gia thành viên Công ước, đại diện các thiết chế được thành lập theo Công ước như Tòa án quốc tế về Luật biển, Ủy ban Ranh giới thềm lục địa, Cơ quan quyền lực quốc tế đáy đại dương, một số nước quan sát viên và nhiều tổ chức quốc tế chuyên ngành về biển.
Ngư dân Philippines sau khi được ngư dân Việt Nam cứu nạn đã được đưa trở về sau sự cố. Ảnh: LeAnne Jazul/
Phát biểu khai mạc, nhân dịp 25 năm ngày Công ước có hiệu lực, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của Công ước Luật biển 1982, bản “Hiến pháp về biển và đại dương của loài người”, trong việc thúc đẩy, duy trì hòa bình, hợp tác, an ninh, ổn định và sử dụng bền vững nguồn tài nguyên biển và đại dương.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc cũng chỉ ra những thách thức chưa từng có đối với biển và đại dương mà loài người đang phải đối diện như việc hủy hoại các rặng san hô, suy giảm nguồn lợi hải sản, rác thải nhựa, axit hóa biển và đại dương, nước biển dâng, biến đổi khí hậu… sẽ tác động sâu sắc đến phát triển kinh tế, xã hội của nhiều nước, đặc biệt là các quốc gia đảo nhỏ, ven biển.
Ông Guterres kêu gọi các quốc gia thực hiện đầy đủ và hiệu quả Công ước và các văn kiện liên quan, nhấn mạnh toàn thể cộng đồng quốc tế cần chung tay có hành động cụ thể để cải thiện chất lượng của biển và đại dương, thông qua việc tiếp tục tăng cường thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững, trong đó có mục tiêu số 14 về biển và đại dương.
Tại đề mục Kỷ niệm 25 năm Công ước có hiệu lực, đại diện Liên minh châu Âu, các nhóm Mỹ La-tinh, Châu Phi, Nhóm 77 và gần 30 nước khác đều phát biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của Công ước trong việc tạo dựng và xây dựng một trật tự pháp lý về biển.
Họ kêu gọi các quốc gia thực thi một cách nghiêm túc các quy định của Công ước, giải quyết hòa bình tranh chấp liên quan đến biển và đại dương, bảo đảm quyền tự do hàng hải phù hợp với quy định của Công ước... Đồng thời, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác trên cơ sở tinh thần và các quy định của Công ước nhằm bảo đảm trật tự pháp lý quốc tế về biển và đại dương, ứng phó các thách thức và sử dụng bền vững biển, đại dương và nguồn tài nguyên biển.
Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Teodoro L. Locsin Jr. đã có phát biểu, nhấn mạnh vai trò của Công ước, khẳng định trên cơ sở các quy định liên quan của Công ước, Philippines đã đề nghị Tòa trọng tài ở La Hay làm rõ tình trạng pháp lý của khu vực biển Đông. Việc này để loại bỏ sự mơ hồ hoặc viện cớ mơ hồ để biện minh cho việc vi phạm.
Ông Locsin cũng bày tỏ cảm ơn ngư dân Việt Nam đã cứu giúp 22 thuyền viên Philippines trong vụ va chạm chìm tàu ngày 9-6-2019 ở khu vực Bãi Cỏ Rong. Bộ trưởng Ngoại giao Philippines khẳng định nghĩa vụ cứu giúp người gặp nạn trên biển trong mọi hoàn cảnh, nhất là trong trường hợp có va chạm trên biển.
Đây là nghĩa vụ phổ cập đã được quy định trong không chỉ Công ước Luật biển mà còn trong nhiều điều ước quốc tế đa phương như các Công ước của Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO); nhấn mạnh đây không chỉ là nghĩa vụ của các quốc gia mà của cả người dân các nước và cần được thực hiện bằng hành động cụ thể.
