Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố bảy bị can về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Vụ án xảy ra tại Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 1 – Công ty cổ phần (Cienco 1 – CTCP), thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo.
 |
Hai bị can Phạm Dũng và Cấn Hồng Lai (từ trái qua). Ảnh: Bộ Công an |
Trong số những người bị đề nghị truy tố có ông Phạm Dũng (cựu chủ tịch HĐTV Cienco 1) và Cấn Hồng Lai (cựu tổng giám đốc Cienco 1).
Kết quả điều tra xác định Cienco 1 thành lập từ năm 1995, Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ do Bộ GTVT đại diện làm chủ sở hữu. Công ty đăng ký ngành nghề kinh doanh chính là xây dựng công trình giao thông trong và ngoài nước, xây dựng công trình công nghiệp, sản xuất vật liệu xây dựng…
Năm 2013, thực hiện chủ trương cổ phần hóa, Bộ trưởng GTVT ra quyết định thành lập Ban chỉ đạo cổ phần hóa Cienco 1 do bị can Phạm Dũng là trưởng ban, Cấn Hồng Lai là phó ban thường trực…
Quá trình thực hiện cổ phần hóa, các bị can tại Cienco 1 và các đơn vị liên quan đã có hàng loạt sai phạm, gây thất thoát hàng trăm tỷ đồng của nhà nước.
Cụ thể, để xử lý các vấn đề khi cổ phần hóa, tháng 6-2013, bị can Cấn Hồng Lai chủ trì cuộc họp của Cienco 1 nhằm xem xét khoản nợ phải thu của 50 công ty là hơn 364 tỉ đồng. Cuộc họp thống nhất xóa một phần nợ trong số này – được xác định không có khả năng thu hồi, với trị giá hơn 184 tỉ đồng.
Tuy nhiên, theo cơ quan điều tra, trong 50 công ty có nợ phải thu thì chỉ có ba công ty có đủ điều kiện xóa nợ (bị giải thể, phá sản, ngừng hoạt động) tương ứng khoản nợ hơn 1,5 tỉ đồng. 47 công ty còn lại không đủ điều kiện để được xóa khoản nợ, với khoản nợ tương ứng hơn 183 tỉ đồng.
Sau khi cổ phần hóa, Cienco 1 – CTCP thu hồi thêm được hơn 65 tỉ đồng từ các khoản nợ, nhưng lại sử dụng chi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty chứ không đề xuất bàn giao, chuyển cho nhà nước.
Vẫn theo kết luận điều tra, khoản nợ phải thu hơn 184 tỉ đồng lẽ ra phải được đưa vào để xác định giá trị doanh nghiệp trước khi cổ phần hóa. Thế nhưng, các bị can tại Cienco 1 và đơn vị kiểm toán đã bỏ ngoài số liệu này.
Theo quy định, sau khi phê duyệt giá trị doanh nghiệp, Cienco 1 phải bàn giao các khoản nợ phải thu đã xử lý xóa nợ cho Công ty Mua bán nợ Việt Nam. Dù vậy, Cienco 1 không thực hiện việc này, không bàn giao giao cho Cienco 1 – CTCP, cũng không báo cáo Bộ GTVT.
“Kể từ thời điểm đến hạn phải bàn giao các khoản nợ nêu trên nhưng Cienco 1 không tiến hành bàn giao, Nhà nước chính thức bị thiệt hại hơn 184 tỉ đồng” – kết luận điều tra nêu.
Quá trình điều tra, bị can Cấn Hồng Lai thừa nhận việc xử lý các khoản nợ khó đòi hơn 184 tỉ đồng, không đưa vào giá trị doanh nghiệp trước khi cổ phần, không bàn giao khoản nợ là vi phạm pháp luật. Mục đích của hành vi này nhằm làm đẹp sổ sách kế toán, thuận tiện cho việc chào bán cổ phần phục vụ cổ phần hóa.
Trong khi đó, bị can Phạm Dũng khai do tin tưởng trình độ của tổng giám đốc, được các ủy viên HĐTV đồng ý về việc xóa nợ nên đã không kiểm tra và đối chiếu với quy định pháp luật trước khi ký quyết định xử lý nợ.
Tại thời điểm cổ phần hóa, Cienco 1 có bốn khu đất là tài sản thuộc diện phải đưa vào giá trị doanh nghiệp trước khi cổ phần. Số này gồm khu đất 422m2 tại số 135 Nguyễn Văn Đậu, TPHCM; 916m2 tại TP. Tân An, Long An; 16.706m2 tại Châu Thành, Tiền Giang và 852m2 tại TP.Pleiku, Gia Lai.
Theo quy định, khi cổ phần hóa, Cienco 1 phải xác định lại giá trị quyền sử dụng các khu đất theo giá thị trường để đưa vào giá trị doanh nghiệp.
Các bị can trong vụ án xác định giá trị bốn khu đất có tổng giá trị hơn 12,6 tỉ đồng. Trong khi đó, Hội đồng định giá tài sản tố tụng hình sự tại bốn tỉnh thành xác định tổng giá trị bốn khu đất là hơn 67,4 tỉ đồng. Hành vi của các bị can gây thiệt hại hơn 54,7 tỉ đồng.
