Chiều 12-5, thảo luận tại tổ về dự án Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng Quản Minh Cường bày tỏ lo ngại trước tình trạng lộ lọt, lợi dụng dữ liệu cá nhân.
Vô tình chạm quảng cáo, nhận cả chục cuộc gọi
"Vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng đối với chúng ta là vô cùng khó. Kể cả những đồng chí lãnh đạo cấp cao cũng bị các đối tượng sử dụng trang mạng, thậm chí các dữ liệu cá nhân cũng bị lộ lọt từ những nguồn khó để xác định", ông Cường nói.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng, chúng ta đang sống trong môi trường số, do đó cần làm thế nào để bảo vệ được dữ liệu cá nhân liên quan đến bí mật đời tư, kinh tế, tài chính...
Đặc biệt, khi luật hóa thì những trường hợp bị lộ dữ liệu cá nhân, bị lợi dụng, sử dụng với mục đích khác thì xử lý thế nào? Ông Cường dẫn chứng, khi đi siêu thị, khi mua hàng bị yêu cầu phải đọc số điện thoại; khi đi máy bay cũng ghi số điện thoại, vừa xuống đến cửa đã có người gọi điện hỏi: “Anh có đi taxi về không?”.
“Chỉ vô tình chạm vào một quảng cáo nào đó về mua nhà, ngay hôm đó có 40 - 50 cuộc điện thoại gọi đến, giới thiệu tất cả các dự án. Đây là một hình thức lộ, lọt thông tin. Do đó, cơ quan chức năng cần làm thế nào để công dân được đảm bảo dữ liệu cá nhân”, ông Cường đề nghị.
Thế nào là thông tin nhạy cảm?
Còn đại biểu Trần Quốc Tuấn (đoàn Trà Vinh) cho rằng dữ liệu cá nhân là vấn đề rất nhạy cảm, có thể làm tổn hại đến uy tín, danh dự, thậm chí ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiệp tài chính kinh doanh của các tổ chức, cá nhân nếu bị lộ lọt và bị sử dụng với mục đích xấu.
“Vấn đề lộ lọt dữ liệu cá nhân đang là một trong những vấn đề được các cơ quan chức năng và toàn xã hội rất quan tâm hiện nay. Mặc dù các cơ quan chức năng đã rất cố gắng, nhưng việc lộ lọt dữ liệu cá nhân tiếp tục tăng mạnh và rất đáng báo động”, ông Tuấn cho hay.
Đề nghị phải làm rõ khái niệm “dữ liệu cá nhân nhạy cảm”, ông Tuấn ví dụ, tình trạng sức khỏe và đời tư được ghi trong hồ sơ bệnh án của ông A bị lộ lọt khi ông này đang làm Chủ tịch HĐQT một công ty lớn.
Công ty đang kinh doanh phát đạt, giá trị cổ phiếu rất cao, nhưng bà B lại tung tin "ông A bị bệnh ung thư giai đoạn cuối". Nguồn tin này ngay lập tức bị lan truyền, gây tác động tiêu cực, làm cho giá trị cổ phiếu và số vốn hóa của công ty đó giảm sâu.
“Thực tế, ông A có bệnh thật và bà B cũng là người tung tin đúng sự thật. Tuy nhiên, nguồn tin đó lại gây thiệt hại lớn cho công ty. Vậy bà B tung tin như vậy có bị cho là vi phạm pháp luật không?”, ông Tuấn đặt vấn đề và đề nghị phải làm rõ nghĩa cụm từ "thông tin nhạy cảm" trong luật này.
Đại biểu Trần Văn Khải (đoàn Hà Nam) đánh giá dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân trình Quốc hội đã bước đầu thiết lập khung pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Tuy nhiên, ông Khải cho rằng còn một nội dung cốt lõi mà Nghị quyết 57 đề ra – yêu cầu “đưa dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính” để phát triển kinh tế dữ liệu, lại chưa được thể chế hóa đầy đủ trong dự thảo luật.
Từ nhận định trên, ông Khải đề nghị sửa đổi “hành vi bị nghiêm cấm” theo hướng thay quy định cấm tuyệt đối “mua, bán dữ liệu cá nhân” bằng cấm mua bán dữ liệu khi không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, hoặc nhằm mục đích trái pháp luật.
Đồng thời, cần bổ sung chủ thể dữ liệu tự nguyện chia sẻ dữ liệu của mình để nhận lợi ích sẽ không bị xem là vi phạm nếu tuân thủ các nguyên tắc bảo vệ dữ liệu.
Ông Khải cũng đề nghị bổ sung quy định Nhà nước khuyến khích chia sẻ, sử dụng dữ liệu đã được ẩn danh hoặc tổng hợp phục vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ. Qua đó hình thành hệ sinh thái dữ liệu mở giữa nhà nước và doanh nghiệp, thúc đẩy kinh tế dữ liệu phát triển, bảo đảm không xâm phạm đời tư cá nhân.
“Những đề xuất trên nhằm bảo đảm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân vừa nghiêm minh bảo vệ quyền riêng tư, vừa tạo hành lang thông thoáng để dữ liệu trở thành động lực phát triển mạnh mẽ, toàn diện”, ông Khải nêu rõ.
