Sáng 5-11, Quốc hội thảo luận tại tổ về nhiều dự luật, trong đó có dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng (PCTN).

Tại tổ TP.HCM, các đại biểu (ĐB) nêu nhiều ý kiến về cách thức kiểm tra PCTN, đối tượng của dự luật.

Tránh chồng chéo

ĐB Tô Thị Bích Châu góp ý về việc bổ sung cơ quan kiểm tra của Đảng vào dự luật cho rằng cần làm rõ cơ chế phối hợp để tránh chồng chéo. Bà đồng ý phải tránh chồng chéo giữa kiểm tra, thanh tra với kiểm toán. Bởi việc kiểm tra, kiểm toán liên tục khiến tất cả tài liệu tài khoản, công việc đều phải phục vụ cho việc đó.

“Sở Tài nguyên & Môi trường trước đây báo cáo 60/160 đồng chí phục vụ cho các cơ quan thanh tra, kiểm tra, công an. Sự phối hợp cần có sự chỉ đạo rõ ràng, không phải ai cũng muốn vô được. Việc kiểm tra, thanh tra, hay chỉ "vô tìm hiểu" cũng làm cho công việc bị đình trệ và ảnh hưởng rất nhiều đến quyền lợi của người dân” - ĐB Tô Thị Bích Châu nói.

ĐB Trương Trọng Nghĩa cho rằng đưa cơ quan kiểm tra của Đảng vào luật cũng hợp lý, phù hợp với Hiến pháp, Luật pháp. Ông đề nghị phải quy định rõ hơn theo hướng cơ quan kiểm tra của Đảng thì kiểm tra các đảng viên đang giữ chức vụ trong các cơ quan, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và áp dụng các quy định của Đảng, luật pháp của Nhà nước.

“Tôi đề nghị làm rõ đối tượng mà Ủy ban Kiểm tra làm để tránh chồng chéo với các cơ quan khác như cơ quan thanh tra. Hiện nay, chúng ta giao trách nhiệm cho người đứng đầu tổ chức bộ máy phòng, chống tham nhũng, bộ máy này cũng kiểm tra, giám sát, thanh tra rồi. Do đó, cơ quan kiểm tra nên kiểm tra chủ yếu đối với cán bộ, quan chức của Đảng, cán bộ đảng được giao các nhiệm vụ, trách nhiệm trong các cơ quan ngoài bộ máy của Đảng” - ĐB Trương Trọng Nghĩa nói.

ĐB Trần Công Phàn lại cho rằng vấn đề này quy định cũng được mà không quy định cũng được. Nếu không quy định thì thực hiện theo Điều lệ Đảng. “Việc cấp trên kiểm tra để xác nhận kê khai tài sản cấp dưới là cần thiết” - ĐB Trần Công Phàn nói.

Không phải đảng viên thì có kiểm tra tham nhũng không?

ĐB Trương Trọng Nghĩa nói tới đây có thể doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ tuyển dụng, bổ nhiệm người không phải đảng viên. Trong khi đó, kê khai tài sản không phải là biện pháp duy nhất để PCTN.

“Tôi đề nghị là không áp dụng với cổ đông, đại diện cổ đông ở các DNNN vì theo luật thì doanh nghiệp có trên 50% vốn Nhà nước thì là DNNN, chứ không chỉ có 100%. Hoặc DNNN có 100% vốn Nhà nước thuê một ông giám đốc người nước ngoài làm giám đốc thì không nên buộc những người đó đi kê khai tài sản” - ĐB Trương Trọng Nghĩa kiến nghị.

Tuy vậy, về các quy định của Luật PCTN liên quan đến tiêu cực, hối lộ thì những nhân sự nói trên vẫn phải chấp hành. Và các biện pháp PCTN với những trường hợp này sẽ thông qua việc kê khai thuế, giám sát biến động thu nhập từ lúc được bổ nhiệm.

“Nếu buộc người ta kê khai toàn bộ tài sản của họ, kể cả tài sản ở nước ngoài hay của vợ con như công chức, viên chức, tôi nghĩ rất bất lợi và người ta sẽ không đồng ý. Đó là quyền riêng tư, quyền cá nhân, và đặc biệt đối với công dân nhiều quốc gia, quyền riêng tư của họ bất khả xâm phạm” - ĐB Trương Trọng Nghĩa nói và lưu ý các luật khác như Luật Doanh nghiệp cũng đã có cơ chế kiểm soát nên “không cần e ngại”.

ĐB Trần Công Phàn bày tỏ đồng ý với nội dung đề xuất mở rộng đối tượng kê khai tài sản đối với nhân sự trong DNNN. Tuy vậy, ông đề nghị cần xem lại đối tượng kê khai tài sản là những người nước ngoài làm giám đốc ở những DNNN ấy, có thể xem xét loại trừ việc kê khai tài sản cho họ.

“Chỗ này cần phải kỹ và có thể giao Chính phủ tính toán đối với người nước ngoài làm việc cho doanh nghiệp nhà nước mà có trên 50% vốn” - ĐB Phàn đề xuất.

ĐB Nguyễn Văn Dành cũng đồng tình và cho rằng nếu đưa những người này vào thành đối tượng của PCTN thì sẽ ảnh hưởng quá trình thu hút đầu tư, thu hút nhân lực chất lượng cao.

Ở góc độ khác, ĐB Nguyễn Văn Dành đề nghị bổ sung một đối tượng PCTN trong dự luật là những người đại diện phần vốn Nhà nước tại các DNNN. “Ngay cả những doanh nghiệp dưới 50% vốn Nhà nước thì người đại diện phần vốn tại các doanh nghiệp này phải là đối tượng kê khai tài sản” - ĐB Nguyễn Văn Dành kiến nghị.