Trong dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (PCTN) sửa đổi vừa được Chính phủ hoàn thiện, chuyển sang Ủy ban Tư pháp của Quốc hội để thẩm tra có nội dung nếu tham nhũng, lãnh đạo sẽ bị xử nặng hơn nhân viên. Theo đó, trường hợp người có hành vi tham nhũng bị xử lý kỷ luật là người đứng đầu hoặc cấp phó của cơ quan, tổ chức, đơn vị thì phải bị tăng nặng trách nhiệm kỷ luật.
Quy định mới này là một bước luật hóa quan điểm của Đảng được thể hiện trong Nghị quyết Trung ương 3 khóa X với tinh thần xử lý tiêu cực tham nhũng phải “trên trước, dưới sau; trong trước, ngoài sau”, nhấn mạnh trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.
Ngoài ra, dự luật rút kinh nghiệm từ hơn 10 năm thi hành luật 2005 là thiếu khả thi, chưa khuyến khích đầu thú, khai báo để được giảm trách nhiệm. Do vậy, trong lần sửa đổi này bổ sung nguyên tắc: Người có hành vi tham nhũng đã chủ động khai báo trước khi bị phát hiện, tích cực hợp tác với cơ quan có thẩm quyền, góp phần hạn chế thiệt hại, tự giác nộp lại tài sản tham nhũng thì được xem xét giảm nhẹ hình thức kỷ luật, giảm nhẹ hình phạt hoặc miễn truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Đồng thời để nhấn mạnh nguyên tắc tham nhũng phải bị xử lý nghiêm, không loại trừ ai, dự luật bổ sung điều khoản: Người có hành vi tham nhũng ở bất kỳ cương vị nào đều phải bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật, kể cả người đã nghỉ hưu, thôi việc, chuyển công tác.
PCTN trong hoạt động kinh doanh là một chương mới được đề xuất đưa vào trong lần sửa đổi toàn diện Luật PCTN. Đây là cách tiếp cận rất mới so với trước đây chỉ tập trung phòng chống tiêu cực, tham nhũng trong khu vực công.
Dự luật có những quy định cụ thể cho các công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư. Theo đó, để bảo vệ lợi ích của cổ đông nhỏ, người gửi tiền, ngoài trách nhiệm chung của DN nêu trên, các chủ thể kinh tế lớn này còn phải minh bạch, kiểm soát tài sản, thu nhập với chủ tịch và các thành viên HĐQT, tổng giám đốc, giám đốc, trưởng ban kiểm soát, kế toán trưởng của đơn vị.
| Việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật PCTN ra ngoài khu vực nhà nước được lý giải là phù hợp với vận động, phát triển của hệ thống pháp luật, nhất là khi BLHS 2015 vừa rồi đã mở rộng chủ thể tội phạm tham nhũng sang pháp nhân kinh tế, thay vì chỉ là thể nhân - cá nhân con người. |
