Sáng nay (21-4), nhóm điều phối chiến dịch “Chống thực phẩm bẩn” là các nhà báo trẻ cho biết đã có đơn kiến nghị gửi lên Thủ tướng Chính phủ về vấn đề thực phẩm. Kiến nghị này được đưa ra trước thềm cuộc họp chính phủ về vấn đề an toàn thực phẩm do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chủ trì.
Nỗi ám ảnh “chết chóc” vì thực phẩm bẩn
Theo nhóm điều phối, họ gửi lên Thủ tướng Chính phủ năm nội dung liên quan là: Hành lang pháp lý; bộ máy nhà nước; vấn đề truyền thông; sự chung tay của xã hội; ủng hộ thực phẩm sạch.
Nhóm nhận định để cuộc chiến chống thực phẩm bẩn thành công không chỉ dựa vào các cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội. "Chúng tôi mong nhận được sự ủng hộ của tất cả cơ quan chức năng, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và đông đảo người tiêu dùng trong quá trình nỗ lực đẩy lùi những nỗi ám ảnh trên mâm cơm mỗi gia đình Việt Nam" - đại diện nhóm cho biết.
Hình minh họa
Ông Mai Phan Lợi, trưởng nhóm điều phối, chia sẻ: “Vấn đề này đang gây bức xúc lớn vì mỗi ngày khi sử dụng thực phẩm ai cũng phải lo sợ. Cách đây một tháng, tôi đã đưa ra lời kêu gọi chống thực phẩm bẩn trên Diễn đàn Nhà báo trẻ. Hôm nay, thay mặt cho nhóm điều hành Chiến dịch truyền thông Chống thực phẩm bẩn đang tiến hành, chúng tôi xin gửi kiến nghị trực tiếp cho Chính phủ trong cuộc chiến khó khăn này”.
Phải có đơn vị chịu trách nhiệm chính về thực phẩm bẩn
Trong thư, nhóm điều phối kiến nghị Thủ tướng Chính phủ về mặt chế tài pháp lý quy định trong Bộ luật Hình sự và Luật Xử lý vi phạm hành chính. Chính phủ đã rất cố gắng khi sửa đổi, bổ sung để thiết kế tội danh ở Điều 317 BLHS, sẽ có hiệu lực từ 1-7 sắp tới. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đánh giá vẫn rất khó vận dụng do quy định bắt buộc chứng minh lỗi cố ý và nhất là chứng minh số tiền thu lợi phải từ 50 triệu đồng trở lên.
Nhiều quan điểm cho rằng cần xem hành vi này như hành vi giết người thì mới đủ sức răn đe. Ngoài ra, với quy định bắt buộc công khai quyết định xử phạt sau ba ngày nhưng qua khảo sát nhóm nhận thấy các cơ quan chức năng đã không thực thi đầy đủ. Vẫn còn hiện tượng giấu hoặc gỡ thông tin trái quy định của luật.
Nhóm kiến nghị, hiện nay số cơ quan có thẩm quyền về an toàn thực quá nhiều. Có thể kể đến y tế, nông nghiệp, công thương, khoa học công nghệ, công an, hải quan... nhưng khi có hậu quả xảy ra thì không có lãnh đạo nào chịu trách nhiệm chính. Chính phủ cần xây dựng một bộ máy đủ thẩm quyền, đủ năng lực xử lý vấn đề này và chịu mọi trách nhiệm trước Quốc hội, trước nhân dân.
Thực phẩm an toàn dưới góc độ minh bạch, trách nhiệm, cộng đồng
“Chúng tôi được biết nguồn lực của Chính phủ cho hoạt động này khá lớn, song thực tế nhận thức của người sản xuất, người tiêu dùng và kể cả một bộ phận công chức, viên chức về an toàn thực phẩm chưa cao. Vì thế nguồn lực này nên được tổ chức dưới dạng quỹ, không giao cho bộ ngành nào mà tổ chức gọi thầu công khai để mọi tổ chức, cá nhân có năng lực có thể tự do nộp đề xuất phục vụ mục tiêu chung” - nhóm điều phối kiến nghị.
Ngoài ra, nhóm cho rằng cần mạnh dạn giải thể những hội, hiệp hội lập ra mà hoạt động kém hiệu quả hoặc chỉ tiến hành những hoạt động phục vụ lợi ích nhóm, bất chấp lợi ích cộng đồng. Mạnh dạn bắt tay với xã hội dân sự, Chính phủ sẽ có được sự đồng thuận giúp giải quyết nhiều vấn đề chung
Về vấn đề ủng hộ thực phẩm an toàn, lãnh đạo Chính phủ nhiều quốc gia gần đây đã làm việc này rất hiệu quả. Các hành động thiết thực như trực tiếp trồng rau, nuôi gà hoặc tiêu thụ thực phẩm sạch trước công chúng để làm gương.
Nhóm điều phối đang dự kiến truyền thông cho một nhãn hiệu thực phẩm an toàn mang tên "Xanh & Sạch" với năm đặc tính cơ bản gồm: tính an toàn, tính trách nhiệm, tính cộng đồng, tính nghĩa vụ và tính minh bạch.
Nhãn hiệu này sẽ ưu tiên cho các nhà sản xuất đạt năm tiêu chí trên, có hậu kiểm để vừa giúp người tiêu dùng vừa hỗ trợ các nhà sản xuất, phân phối có trách nhiệm với thực phẩm sạch.
