Ngày 10-1, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã chủ trì họp Bộ Chính trị xem xét, thi hành kỷ luật Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải.
Vi phạm nghiêm trọng, xử lý nghiêm minh
Trên cơ sở báo cáo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương và kết quả kiểm điểm các cấp về dự án mở rộng sản xuất giai đoạn II Công ty Gang thép Thái Nguyên (dự án TISCO II), Bộ Chính trị kết luận trong thời gian giữ cương vị ủy viên Ban cán sự đảng Chính phủ, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã có những vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng.
Cụ thể, ông Hải thiếu trách nhiệm, không xem xét, cân nhắc thấu đáo ý kiến của các bộ, ngành; cho ý kiến không rõ ràng, thiếu chặt chẽ, không đúng quy chế làm việc của Chính phủ; cho ý kiến điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án TISCO II và vay vốn tín dụng ưu đãi, vi phạm quy định về tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu của Nhà nước...
Ông cũng thiếu kiểm tra và chỉ đạo kiểm tra theo quy chế làm việc của Chính phủ nên không phát hiện được việc TISCO tách một phần ra khỏi Hợp đồng EPC số 01# và giao cho Tổng Công ty cổ phần Xây dựng công nghiệp Việt Nam thực hiện. Điều này làm thay đổi bản chất và phá vỡ nguyên tắc quản lý hợp đồng EPC nói trên.
Ngoài ra, ở cương vị phó thủ tướng, ông Hải đồng ý cho TISCO thanh toán các khoản chi phí trả cho nhà thầu không đúng với Hợp đồng EPC số 01# của dự án TISCO II.
Những vi phạm, khuyết điểm nêu trên là nghiêm trọng, gây bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và cá nhân ông Hoàng Trung Hải, đến mức cần phải xử lý nghiêm minh theo quy định của Đảng.
Xét nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân vi phạm và quá trình công tác, đóng góp cá nhân, Bộ Chính trị quyết định thi hành kỷ luật ông Hoàng Trung Hải bằng hình thức cảnh cáo.
Ông Hoàng Trung Hải bị kỷ luật vì liên quan đến các vi phạm trong dự án mở rộng sản xuất giai đoạn II Công ty Gang thép Thái Nguyên. Ảnh: TL
Sai phạm khủng, năm người đã bị khởi tố
Trước đó, trên cơ sở kiến nghị của Thanh tra Chính phủ, UBKT Trung ương đã kiểm tra đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNS) trong thực hiện dự án mở rộng sản xuất giai đoạn II Công ty Gang thép Thái Nguyên (dự án TISCO II).
UBKT Trung ương kết luận nhiều sai phạm, trong đó có ông Hoàng Trung Hải, trong thời gian giữ cương vị ủy viên Ban cán sự đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ đã có vi phạm, khuyết điểm khi cho một số ý kiến chỉ đạo đối với dự án.
Cụ thể, năm 2005, Thủ tướng phê duyệt chủ trương đầu tư dự án, giao VNS thẩm định, xem xét phê duyệt; Công ty Gang thép Thái Nguyên (TISCO) là chủ đầu tư.
Trong gói thầu EPC (dây chuyền công nghệ luyện kim có tổng mức đầu tư ban đầu là 143 triệu USD, sau là 160,9 triệu USD) do Tập đoàn Xây lắp luyện kim Trung Quốc (MCC) trúng thầu với giá 160,9 triệu USD.
Sau ký hợp đồng, MCC đã được tạm ứng 35,6 triệu USD; tiếp đó TISCO và MCC ký 10 phụ lục điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng của hợp đồng EPC đã ký.
Tháng 5-2013, TISCO ký quyết định phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án là hơn 8.100 tỉ đồng (tăng 4.200 tỉ đồng), thời gian thực hiện đến hết năm 2014 đi vào hoạt động nhưng thực tế là gói thầu EPC đã tạm dừng thi công từ năm 2013 đến nay.
Thanh tra Chính phủ xác định VNS là đại diện chủ sở hữu vốn tại TISCO nhưng chấp thuận báo cáo của TISCO chưa đủ cơ sở trình Bộ Công Thương, Thủ tướng; phê duyệt điều chỉnh gói thầu EPC 01# không đúng quy định.
Văn phòng Chính phủ thông báo ý kiến của phó thủ tướng “đồng ý về nguyên tắc việc xem xét một số phát sinh về giá vật liệu xây dựng do nguyên nhân bất khả kháng trong Hợp đồng gói thầu EPC số 01 của dự án”, không đúng Hợp đồng EPC 01#.
Khi các bộ, ngành có ý kiến việc điều chỉnh TMĐT là thiếu căn cứ nhưng phó thủ tướng có ý kiến “HĐQT VNS quyết định và chịu trách nhiệm việc điều chỉnh TMĐT dự án theo quy định hiện hành, đảm bảo hiệu quả. Nếu vượt hạn mức, giao thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và bộ trưởng Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định...”, dẫn đến TISCO cho rằng tổng mức đầu tư điều chỉnh đã được Thủ tướng chấp thuận.
Văn phòng Chính phủ trình Phó Thủ tướng ký văn bản gửi các bộ, ngành, có nội dung “tiếp tục thực hiện dự án với TMĐT điều chỉnh là 8.104 tỉ đồng’’ và ban hành văn bản thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng “đồng ý TISCO thanh toán các khoản chi phí trả cho MCC (vật tư và thiết bị bị hư hỏng bởi rỉ sét, lão hóa do để lưu kho bãi lâu ngày)…”.
“Những nội dung trên không đúng với hợp đồng EPC, quy định pháp luật về đầu tư” - Thanh tra Chính phủ nêu.
Tháng 4-2019, công an đã bắt tạm giam năm người là cựu lãnh đạo VNS, TISCO về các vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng và vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
