Trong thông báo kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ (TTCP) về các nội dung tố cáo vi phạm tại dự án đường sắt đô thị Nhổn – ga Hà Nội, có một nội dung đáng chú ý liên quan tới việc điều chỉnh hợp đồng trọn gói dịch vụ tư vấn (gọi tắt là hợp đồng) tăng hơn 6 triệu euro.
Dự án đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội. Ảnh: FB Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội
Theo TTCP, hợp đồng này ngay khi được triển khai đã nảy sinh các tồn tại, bất cập, bất hợp lý làm phát sinh những vướng mắc giữa các bên (Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội, Tư vấn Systra, các cơ quan thẩm quyền phía Việt Nam và các đơn vị liên quan khác).
Cụ thể, hợp đồng có sự thiếu sót, nhiều nội dung không rõ ràng, dẫn đến việc hiểu khác nhau giữa các bên. Đây cũng là dự án có quy mô lớn và phức tạp đầu tiên áp dụng công nghệ và tiêu chuẩn mới của nước ngoài vào Việt Nam, nhưng hợp đồng chỉ xác định thời gian 25 tháng, với tổng giá trị 10,6 triệu euro là không khả thi, khó đáp ứng và chưa lường hết được các yêu cầu…
Bên cạnh đó, một số nội dung điều chỉnh tăng giá trị hợp đồng nhưng không tăng nhiệm vụ, mà chủ yếu do quá trình thực hiện các nhiệm vụ của Systra bị chậm trễ, kéo dài so với tiến độ của hợp đồng ban đầu nên Systra phải huy động nhân sự và chi phí cho thời gian kéo dài, dẫn đến phát sinh tăng chi phí.
Từ những cơ sở trên, TTCP kiến nghị Thủ tướng giao Chủ tịch UBND TP Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội có trách nhiệm xác định rõ từng khoản chi phí cụ thể để phân loại theo nhóm.
Nhóm thứ nhất là các nguyên nhân làm phát sinh công việc ngoài phạm vi nhiệm vụ tư vấn trong hợp đồng đã ký kết ban đầu và các nguyên nhân thuộc các trường hợp bất khả kháng. Nhóm thứ hai là các nguyên nhân không thuộc nhóm thứ nhất.
Trong đó, nhóm thứ nhất là các nguyên nhân được phép điều chỉnh hợp đồng theo quy định, chủ đầu tư phải xác định các công việc, chi phí có biến động do từng nguyên nhân gây ra, báo cáo người có thẩm quyền xem xét, phê duyệt việc điều chỉnh, bổ sung các công việc và chi phí này.
Đối với nhóm thứ hai, đây là các nguyên nhân không thuộc đối tượng được điều chỉnh hợp đồng, trường hợp chủ đầu tư đã thực hiện điều chỉnh với nhà thầu thì phải có biện pháp đàm phán, thống nhất với nhà thầu để giảm trừ, thu hồi các chi phí phát sinh do các nguyên nhân này.
TTCP cũng đề nghị rà soát lại trách nhiệm của Tư vấn Systra trong việc thực hiện nhiệm vụ theo hợp đồng trước khi điều chỉnh, để xác định chi phí vật chất thuộc trách nhiệm phần lỗi của Systra và thực hiện giảm trừ khi quyết toán.
Cơ quan thanh tra còn đề nghị rà soát trách nhiệm vật chất của các đơn vị có liên quan trong quá trình thực hiện dự án, gây chậm trễ kéo dài, dẫn đến phát sinh tăng chi phí và thực hiện việc giảm trừ khi quyết toán hợp đồng.
Liên quan đến vấn đề trên, mới đây Văn phòng Chính phủ có văn bản thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình đồng ý với nội dung báo cáo và kiến nghị của TTCP về việc rà soát nguyên nhân điều chỉnh hợp đồng tăng hơn 6 triệu euro của dự án tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội.
