Ngày 8-2, tàu hút cát của đơn vị thi công từ TP.HCM đã đến cửa biển La Gi, tỉnh Lâm Đồng để chuẩn bị nạo vét. Tuy nhiên, với những gia đình vừa mất người thân, tài sản, họ vẫn băn khoăn vì sao một dự án khẩn cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mạng con người lại bị đổ cho thiên tai, thủ tục.

“Điểm đen” tai nạn

Như PLO đã liên tục phản ánh, chỉ trong thời gian ngắn, hàng loạt vụ chìm tàu liên tiếp xảy ra, để lại những mất mát không gì bù đắp. Tại cửa biển này chỉ từ tháng 11-2025 đến nay đã có gần 10 con tàu bị chìm, tài sản tích cóp cả đời của ngư dân gần như mất trắng.

Đau xót hơn, đầu tháng 1 và tháng 2-2026, hai vụ lật tàu đã cướp đi sinh mạng một thuyền trưởng và một thuyền viên vừa bước qua tuổi 16.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở đoạn luồng nguy hiểm dài khoảng 250 m, rộng 60 m, cao độ đáy từ -3 m đến -4,5 m, nằm chắn ngang cửa biển như một “cái bẫy" vô hình. Cát từ sông Dinh liên tục đổ về khiến dòng chảy phức tạp biến cửa biển La Gi trở thành một trong những cửa biển nguy hiểm nhất khu vực.

Sau hàng loạt vụ chìm tàu, ngày 11-1, đơn vị thi công đưa tàu sắt chuyên dụng xuống hiện trường. Trớ trêu thay, chưa kịp hút được khối cát nào, chính chiếc tàu này cũng gặp nạn, buộc phải rút khỏi khu vực.

Ngày 4-2, ông Nguyễn Hồng Hải, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, khẩn trương kiểm tra, chỉ đạo tổ chức triển khai dự án, yêu cầu hoàn thành trong tháng 3-2026, chịu trách nhiệm trực tiếp trước chủ tịch UBND tỉnh về tiến độ, kết quả thực hiện.

Vì sao dự án khẩn cấp nhưng triển khai quá chậm?

Một dự án nạo vét khẩn cấp liên quan trực tiếp đến sinh mạng con người được bàn giao khu vực biển từ tháng 1-2025 nhưng đến nay vẫn loay hoay trên giấy. Mỗi ngày chậm thi công là mỗi ngày ngư dân tiếp tục đối mặt hiểm nguy, là thêm một ngày sinh mạng, tài sản bị đặt vào thế may rủi.

Theo báo cáo của Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Lâm Đồng (gọi tắt là Ban quản lý), dự án nạo vét cửa biển La Gi được phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu vào tháng 11-2024, tổng mức đầu tư hơn 5 tỉ đồng.

Tháng 1-2025 UBND tỉnh Bình Thuận ban hành quyết định giao khu vực biển cho Ban quản lý thực hiện dự án; thời hạn sử dụng khu vực biển đến hết năm 2025.

Đến tháng 5-2025, qua năm lần mở thầu, ba lần không có nhà thầu tham dự và hai lần chỉ có một nhà thầu tham dự, cuối cùng đơn vị trúng thầu thi công là Công ty TNHH Thương mại xây dựng Mỹ Phú ở xã Tân Nhựt, TP.HCM.

Dự án khởi công ngày 17-6-2025, thời gian thực hiện hợp đồng 60 ngày, theo kế hoạch dự án phải hoàn thành công trình trước ngày 15-8-2025.

Tuy nhiên, từ tháng 7-2025, do sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, dẫn đến việc chưa thể phân bổ vốn, nhà thầu đã thi công đạt 30% và tạm dừng thi công vốn. Đến tháng 11-2025, Ban quản lý được cấp lại vốn, và đã ký phụ lục hợp đồng gia hạn thời gian thi công cho nhà thầu trong tháng 12-2025.

Tuy nhiên từ tháng tháng 11, 12-2025, do ảnh hưởng của các cơn bão và áp thấp nhiệt đới khu vực nam Biển Đông, sóng lớn, gió thổi mạnh. Khu vực cửa biển La Gi chịu ảnh hưởng nặng nề của gió mùa đông bắc kết hợp với các hình thái thời tiết nguy hiểm, sóng biển cao và dồn dập; gây mất ổn định nghiêm trọng cho phương tiện thi công.

Trong điều kiện thời tiết xấu, sà lan, phương tiện nạo vét khó tiếp cận, neo giữ vị trí nạo vét, phương tiện rung lắc mạnh, không đảm bảo an toàn cho hệ thống thiết bị và công nhân vận hành… Việc tiếp tục thi công tiềm ẩn nguy cơ cao mất an toàn lao động, khó khăn cho công tác cứu hộ, cứu nạn khi xảy ra sự cố. Hiện dự án đã dừng thi công do đã hết thời gian thực hiện dự án và thời gian sử dụng khu vực biển.

Trong tháng 2-2026, đơn vị sẽ làm các thủ tục gia hạn thời gian thi công (gia hạn tiến độ, xin cấp lại vốn, gia hạn thời gian giao khu vực biển…) và sẽ triển khai nạo vét ngay, hoàn thành trong tháng 5-2026.

Về biện pháp hạn chế tai nạn cho tàu thuyền, Ban quản lý kiến nghị chính quyền địa phương, biên phòng cảnh báo hàng ngày cho các tàu thuyền ra vào cửa biển về điều kiện thời tiết (sóng to, gió lớn…); kiểm tra các điều kiện khi tàu xuất bến như (trang bị an toàn cho thuyền viên, các giấy phép khai thác), khai báo điện tử eCDT.

Khi không đủ điều kiện kiên quyết không cho đi khai thác, đặc biệt là các tàu thuyền nhỏ (6-12m). Ban quản lý các cảng cá sẽ thả thêm các phao báo hiệu cảnh báo vị trí bồi lấp, phao luồng an toàn khi ra vào cảng.

Theo Ban quản lý, cửa biển La Gi là cửa sông, cửa biển mở trực tiếp ra biển Đông, chịu tác động mạnh của sóng, gió và dòng chảy ven bờ; địa hình cửa biển hẹp, luồng tàu ngắn, đáy luồng thường xuyên bồi lắng và biến đổi phức tạp. Cửa biển La Gi được đánh giá là một trong những cửa biển nguy hiểm đối với tàu thuyền ra vào, đặc biệt vào các tháng cuối năm.

Do đó đề nghị các cơ quan chức năng nghiên cứu, khảo sát, lập dự án điều chỉnh kè tả ngạn cửa biển La Gi cho phù hợp điều kiện thực tế, có biện pháp giải quyết triệt để tình trạng bồi lấp cửa biển nhằm giảm thiểu thiệt hại cho tàu cá, tính mạng của ngư dân khi ra, vào Cảng cá La Gi….