Ngày 17-11, tại Hà Nội, Thanh tra Chính phủ tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Thanh tra Việt Nam (23-11-1945 - 23-11-2025).

Tổng Bí thư Tô Lâm tới dự và phát biểu chỉ đạo.

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá 80 năm Ngày truyền thống Thanh tra Việt Nam là một dấu mốc đặc biệt, không chỉ ôn lại truyền thống vẻ vang của ngành thanh tra, mà còn khẳng định tầm vóc, vị trí và sứ mệnh của công tác thanh tra trong sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ tổ quốc.

"Cán bộ thanh tra như cái gương"

Theo Tổng Bí thư, ngay từ những ngày đầu lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: "Thanh tra là tai mắt của trên, là bạn của dưới"; "Cán bộ thanh tra như cái gương cho người ta soi mặt, gương mờ thì không soi được".

Đó không chỉ là lời huấn thị về công tác chuyên môn mà còn là phương châm rèn luyện đạo đức, bản lĩnh, nhân cách của người cán bộ thanh tra – một nghề mang tính đặc thù, đòi hỏi vừa kiên quyết, vừa nhân văn, vừa trung thực, vừa thấu hiểu.

Trải qua 80 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, ngành Thanh tra Việt Nam là lực lượng quan trọng bảo vệ tính liêm chính của bộ máy nhà nước, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, đặc biệt là tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Có thể nói, ở đâu có công tác thanh tra, ở đó kỷ cương được thiết lập, niềm tin được củng cố, pháp luật được thượng tôn. Đó là niềm tự hào, là sự khẳng định bản lĩnh, trí tuệ, sự tận trung, tận hiếu của đội ngũ cán bộ thanh tra.

Ngành thanh tra đã chủ động, quyết liệt hơn, tham mưu cho Đảng, Nhà nước nhiều cơ chế, chính sách, giải pháp chiến lược trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tổ chức nhiều cuộc thanh tra chuyên đề diện rộng, tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh sai phạm, góp phần quan trọng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

Những thành tích, cống hiến của ngành Thanh tra trong 80 năm qua đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Nhất và nhiều danh hiệu thi đua vẻ vang khác.

Thanh tra ngày nay không chỉ là công cụ phát hiện sai phạm, mà còn là thiết chế kiến tạo sự minh bạch, thúc đẩy đổi mới, bảo vệ sự ổn định và niềm tin xã hội. Một nền quản trị tốt phải có cơ chế giám sát mạnh và ngành thanh tra chính là trụ cột trong cơ chế này.

Với tầm nhìn đó, ngành Thanh tra cần tiếp tục đổi mới toàn diện, hiện đại hóa mạnh mẽ, gắn công tác thanh tra với mục tiêu phát triển, đặt Nhân dân vào trung tâm của mọi hoạt động, hướng đến xây dựng một nền hành chính liêm chính, hiệu quả, vì dân, phục vụ dân.

5 định hướng trọng tâm

Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở một số định hướng và nhiệm vụ trọng tâm đối với ngành Thanh tra.

Thứ nhất, quán triệt sâu sắc các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, cụ thể hóa tinh thần đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững.

Cần coi công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn chặt với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa liêm chính, kiến tạo, phục vụ nhân dân.

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức hoạt động thanh tra. Thanh tra không chỉ để phát hiện, xử lý vi phạm, mà còn để phòng ngừa, kiến tạo và thúc đẩy phát triển.

Công tác thanh tra cần chuyển trọng tâm từ "xử lý vi phạm" sang "phòng ngừa từ sớm, từ xa", kết hợp giữa thanh tra hành chính với thanh tra chuyên đề, giữa kiểm tra hiện trường với phân tích dữ liệu số.

Mọi hoạt động thanh tra phải khách quan, công tâm, minh bạch, tuân thủ phương châm: "Không có vùng cấm, không có ngoại lệ nhưng cũng không cực đoan, hình thức".

Thứ ba, thông qua kết quả thanh tra, cần đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, phát hiện vấn đề, kiến nghị hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, phát hiện và khắc phục những "khoảng trống", "kẽ hở" trong quản lý nhà nước và thực thi pháp luật, tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới, sáng tạo và phát triển.

Thứ tư, đẩy mạnh hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong ngành Thanh tra, tức là thực hiện tốt Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Thứ năm, chăm lo công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ ngành Thanh tra, thật sự liêm chính, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thông.

Cán bộ thanh tra phải là người có "tâm sáng, trí vững, nghiệp tinh, hành đúng"; có dũng khí bảo vệ cái đúng, đấu tranh với cái sai, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đúng như lời Bác Hồ dạy: "Cán bộ thanh tra như cái gương để người ta soi, gương mờ thì không soi được".

“Giữ cho tấm gương thanh tra luôn trong sáng, đó chính là giữ cho niềm tin của Nhân dân luôn bền vững, giữ cho nền hành chính công của chúng ta luôn trong sạch, hiệu lực, hiệu quả” - Tổng Bí thư nói.