Chiều 22-5, bên hành lang Quốc hội, Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể đã trả lời báo chí về vấn đề “thu phí” hay “thu giá” tại các trạm BOT. “Đó là quy định của Chính phủ thôi, chuyển từ Bộ Tài chính sang Bộ GTVT. Mình phải xem BOT là một sản phẩm của doanh nghiệp (DN) mà DN thì ấn định giá. Còn phí thì mang tính chất nhà nước. Chỉ thế thôi” - ông nói.
. Phóng viên: Căn cứ vào đâu để gọi đó là thu giá?
+ Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể: Cái này do quy định của nghị định. Phí thì liên quan đến HĐND, Quốc hội quyết định. Còn giá là dịch vụ của một DN cung cấp. Đây là sản phẩm của DN thì mình điều chỉnh cho hợp lý.
Khi chuyển qua giá thì mình mới tăng giá, giảm giá sao cho cân đối được phương án tài chính. Chứ nếu coi đó là phí thì phải thông qua các bộ. Đây là cơ chế của Chính phủ, nó không khác gì cả, chỉ là linh động hơn nhiều.
. Dư luận cho rằng dùng “thu giá” là đánh tráo khái niệm?
+ Do nghị định Chính phủ quy định. Thí dụ, một sản phẩm nhà máy làm ra, họ ấn định giá. Đây là sản phẩm của DN, nghị định quy định chứ mình không tự đặt ra.
. Giá đấy lại có căn cứ theo quy luật thị trường không?
+ Sản phẩm nào cũng phải đem lại hiệu quả kinh doanh. Một dự án BOT thì dĩ nhiên Nhà nước và nhà đầu tư bỏ ra, căn cứ vào phương án hoàn vốn của DN. Nhà nước cố gắng điều chỉnh đến mức thấp nhất để hài hòa, có lợi cho xã hội.
Hiện nay trạm thu giá nào có điều kiện là giảm đến mức thấp nhất, dĩ nhiên tuân theo quy luật thị trường. DN nào cũng phải tính toán giá thành để thu hồi vốn. Giống tôi bỏ tiền ngân hàng cũng phải sinh lãi.
. Nhưng DN có thể đẩy giá lên hoặc họ có thể đề xuất đẩy giá?
+ Về nguyên tắc, sản phẩm của DN nhưng có điều tiết theo thị trường. Tại sao Chính phủ họp, các bộ, ngành họp, Quốc hội yêu cầu xem xét BOT? Tức là mình điều tiết hài hòa lợi ích DN và người dân.
Các trạm “thu phí” BOT được chuyển thành trạm “thu giá” BOT. Ảnh: VOV
Anh đã ký hợp đồng với Bộ, Bộ phải có trách nhiệm giám sát, kiểm tra và xã hội cũng thống nhất được giá hợp lý nhất. Nên có những trạm BOT giảm từ 35.000 đồng xuống còn 15.000 đồng. Giờ nghị định thay đổi thì điều chỉnh theo yêu cầu của Chính phủ.
. Vậy các DN muốn tăng giá thì sao, thưa bộ trưởng?
+ Muốn tăng giá thì họ ngồi lại với Bộ. Khi nào chi phí hài hòa thì mới chấp nhận. Hiện theo quy định mới thì chuyển sang thu giá. Lúc trước việc điều chỉnh thu phí qua các thông tư của Bộ Tài chính, còn giờ chuyển sang Bộ GTVT quản lý, thực hiện việc điều tiết sự hài hòa này.
Theo chủ trương của Thủ tướng, chúng ta không làm BOT trên đường cũ nữa mà chỉ làm BOT trên các tuyến đường song hành, đường cao tốc và sẽ thực hiện thu phí kín, thu phí tự động… để hạn chế tất cả bất cập đang đặt ra hiện nay.
Các dự án đang khai thác Bộ GTVT tiếp tục xem xét để đảm bảo hài hòa lợi ích người dân và DN. Sắp tới sẽ xem xét cả một khu vực để có sự điều chỉnh hợp lý nhất cho cả một khu vực, nhất là việc lưu thông hàng hóa…
Việc thu giá tự động để người dân, DN và các cơ quan quản lý nhà nước giám sát trực tiếp được nguồn thu của trạm, giúp việc thu chi được đảm bảo công khai, minh bạch. Đến năm 2019, thực hiện thu giá tự động trên toàn bộ tuyến quốc lộ.
