Ngày 15-11, Thanh tra Chính phủ thực hiện công bố kết luận thanh tra về quản lý đầu tư xây dựng một số dự án phát triển nhà ở, khu đô thị và quản lý, sử dụng quỹ đất, quỹ nhà để lại từ các dự án đầu tư phát triển khu nhà ở, khu đô thị của UBND TP Hà Nội giai đoạn 2002-2014.
Theo đó, dù mới chỉ thanh tra ở 38/204 dự án (tỉ lệ 18,6%), Thanh tra Chính phủ đã phát hiện hàng loạt sai phạm.
Theo kết luận thanh tra, công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng còn nhiều hạn chế như chất lượng quy hoạch yếu, các bước quy hoạch chưa phù hợp với một số chỉ tiêu; phải điều chỉnh quy hoạch cục bộ nhiều lần dẫn đến thay đổi về tầng cao, hệ số sử dụng đất, một số xây dựng… mang tính tự phát, thiếu căn cứ khoa học cũng như thực tiễn.
Việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch 1/500 không căn cứ vào quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/2000 đã được phê duyệt (số tầng, mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất, nâng chiều cao tầng nhà….). Theo Thanh tra Chính phủ, tình trạng trên tạo ra cơ chế xin-cho, ảnh hưởng đến trật tự kỷ cương, quyền lợi của Nhà nước.
Những vi phạm này đã dẫn đến chủ đầu tư được hưởng lợi vì không phải thực hiện nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất do những điều chỉnh quy hoạch có lợi cho chủ đầu tư, gây thất thu ngân sách nhà nước.
Ngoài ra, việc tính toán và phê duyệt giá thu tiền sử dụng đất đối với dự án đầu tư khu nhà ở, khu đất ở không căn cứ vào thông tư của Bộ Tài chính.
Hầu hết các dự án ở giai đoạn này, liên ngành Hà Nội đã trình UBND TP khi xác định giá tiền sử dụng đất theo phương pháp thặng dư. Trong đó tổng chi phí phát triển dự án đã đưa vào một số khoản chi không đúng quy định để giảm trừ, dẫn đến chủ đầu tư được hưởng lợi về kinh tế trong khi ngân sách nước bị thất thu số tiền trên 6.000 tỉ đồng.
Bên cạnh đó, theo quy định tại Quyết định số 123 năm 2001, Quyết định số 76 năm 2004, Quyết định số 87 năm 2004 của UBND TP, chủ đầu tư các dự án khu nhà ở, khu đô thị phải thực hiện nghĩa vụ nộp 20% quỹ đất ở hoặc 30% quỹ nhà ở để bổ sung vào quỹ nhà ở của TP. Tuy nhiên, quá trình thực hiện, phần lớn các dự án được TP cho phép cơ chế nộp tiền, có trường hợp TP còn bỏ tiền ra mua lại số căn hộ thuộc 30% quỹ nhà mà chủ đầu tư phải có nghĩa vụ trích nộp cho TP.
Cũng theo kết luận thanh tra, việc quản lý và sử dụng quỹ nhà ở, quỹ đất ở thu được từ các dự án đã biểu hiện sự buông lỏng quản lý, xảy ra nhiều sai phạm, nhiều bất cập. Đến thời điểm thanh tra vẫn còn nhiều chủ đầu tư chưa nộp tiền vào ngân sách nhà nước khi được UBND TP cho cơ chế nộp tiền thay vì nộp hiện vật; chưa thực hiện việc bàn giao diện tích quỹ nhà cho TP.
Từ những vi phạm trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng giao Chủ tịch UBND TP Hà Nội có biện pháp để hoàn thiện công tác đầu tư xây dựng và quản lý sử dụng đất; chỉ đạo các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đôn đốc thu hồi khoản nợ đọng tiền chênh lệch quỹ nhà 50% và tiền quỹ đất 20% với tổng số tiền hơn 30 tỉ đồng,…
Bên cạnh đó, tổ chức kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua các thời kỳ. Căn cứ vào kết quả kiểm điểm, có biện pháp xử lý đối với những tập thể, cá nhân trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao. Đối với những hành vi nếu có dấu hiệu cấu thành tội phạm thì yêu cầu chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý.
Về kinh tế, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội kiểm tra, xem xét, xử lý thu hồi về ngân sách TP hơn 509 tỉ đồng; thu hồi số tiền hơn 1.000 tỉ đồng vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra Chính phủ.
