Hội thảo do Oxfam và Landa, hai tổ chức trực tiếp lấy ý kiến, đề xuất các kiến nghị vào quá trình góp ý sửa đổi luật này thực hiện.
GS-TS Đặng Hùng Võ cho hay quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất là những nội dung có nhiều đổi mới nhất tại Luật Đất đai 2013 so với Luật Đất đai 2003. Đơn cử như quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã được tích hợp vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện; việc lấy ý kiến dân về quy hoạch được quan tâm đặc biệt với những quy định cụ thể.
Luật mới có quy định chính thức về giải pháp xử lý dự án “treo”. Theo đó, dự án chậm triển khai hai năm so với tiến độ ghi trong dự án (kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa) sẽ được gia hạn hai năm. Sau thời hạn này, nếu vẫn chưa đưa đất vào sử dụng Nhà nước sẽ thu hồi đất mà không bồi thường về đất và tài sản trên đất.
Nội dung nóng nhất là cơ chế thu hồi đất, ông Võ cho biết Luật Đất đai 2013 tiếp thu được 50% góp ý. Cụ thể, chỉ thu hồi đất theo tính chất dự án, bỏ việc phân biệt chủ đầu tư lớn nhỏ, trong hay ngoài nước. Thu hồi đất chỉ thực hiện trong trường hợp “thật cần thiết vì mục đích an ninh quốc phòng; phát triển kinh tế-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng”. Riêng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, luật không tiếp thu ý kiến mới nào mà chỉ đưa vào những quy định hiện hành.
Việc định giá đất quy định tại Luật Đất đai 2013 được đánh giá là độc lập và khách quan hơn. Theo đó, hội đồng thẩm định giá đất được thành lập trong trường hợp UBND cấp tỉnh phải quyết định giá đất theo giá thị trường. Chủ tịch hội đồng là chủ tịch UBND cấp tỉnh và trong hội đồng bắt buộc phải có đại diện của tổ chức tư vấn định giá độc lập.
“Hội đồng quyết định kết luận thẩm định theo nguyên tắc đa số. Trong đó số lượng thành viên là cán bộ quản lý nhà nước chỉ nên hạn chế ở mức 50% hoặc ít hơn. Số còn lại là chuyên gia từ các trường đại học, viện nghiên cứu, hiệp hội doanh nghiệp định giá nhằm bảo đảm tính khách quan, độc lập của hội đồng” - ông Võ phân tích.
Các chuyên gia tại hội thảo cũng lưu ý Luật Đất đai 2013 có độ vênh với các luật hiện hành liên quan như Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản… cũng đang được sửa đổi. Chẳng hạn, các luật này mở rộng thị trường bất động sản cho người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Tuy nhiên, Luật Đất đai 2013 vẫn chưa mở rộng quyền mua và giao dịch đối với khách hàng ngoại. Dự thảo Luật Nhà ở muốn đa dạng hóa chế độ sử dụng đất ở với nhiều loại thời hạn nhưng Luật Đất đai 2013 vẫn giữ quy định đất ở được sử dụng vô thời hạn.
CẨM TÚ
