Theo đề nghị của Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) và được sự đồng ý của Bộ GTVT, Bộ Quốc phòng và phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ, VATM đã chính thức đưa vào khai thác “Hệ thống đường bay cao tốc, song song, một chiều trục Bắc-Nam”, dựa trên tính năng dẫn đường tiên tiến (RNAV5).
Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam cho biết đường bay hiện tại trên trục Bắc-Nam là đường bay hai chiều, có những hạn chế khi lưu lượng máy bay hoạt động nhiều, có những điểm giao cắt lớn, máy bay hoạt động trên đường bay hai chiều thường xuyên thay đổi độ cao để tránh nhau.
Vì vậy, Cục Hàng không Việt Nam, VATM cùng các cơ quan quân sự liên quan đã triển khai nghiên cứu, xây dựng hệ thống “đường bay cao tốc, song song, một chiều trục Bắc-Nam” dựa trên tính năng dẫn đường tiên tiến (RNAV5) theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng Quốc tế (ICAO).
Được biết trước đây máy bay Bắc-Nam đi hai chiều đều chung một đường, tránh nhau theo phân cách về độ cao. Nhưng với đường bay song song một chiều được tách ra thành hai đường song song theo chiều ngang, mỗi đường một chiều và được nắn thẳng hơn so với đường bay trước đây.
Hệ thống đường bay này đang được các nước tiên tiến áp dụng nhằm ưu tiên cho các chuyến bay có cự ly bay dài, ở mực bay cao tối ưu loại máy bay hiện đại, phổ biến hiện nay theo hình thức đường cao tốc trên không giữa các sân bay lớn (gọi là sky highway).
Cũng theo VATM, đường bay song song một chiều này được xem như đường cao tốc thì các máy bay lên xuống các sân bay dọc đường như Đà Nẵng, Cam Ranh sẽ ra vào đường cao tốc bằng đường gom. Khi máy bay nhập vào đường cao tốc sẽ lưu thông nhanh hơn, năng lực thông qua trên đường bay này cao hơn, không lưu và phi công xử lý tình huống dễ hơn.
Sơ đồ hệ thống đường bay cao tốc, song song, một chiều trục Bắc-Nam.
Theo VATM, vùng thông báo bay của Việt Nam nằm ở trung tâm hành lang kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm Tây và Tây Nam Á với Đông và Đông Bắc Á, có mật độ bay và tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới; tốc độ tăng trưởng hằng năm trên 17%.
Một ngày có trên 2.000 chuyến bay trên bầu trời Việt Nam, sản lượng điều hành bay của Việt Nam năm 2016 sẽ đạt trên 730.000 chuyến bay. Đường bay trục Bắc-Nam của Việt Nam đang được xếp là một trong các đường bay có lưu lượng hoạt động nhộn nhịp nhất thế giới, có gần 700 chuyến bay/ngày, chiếm khoảng 35% trên toàn mạng đường bay của Việt Nam.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, đường hàng không song song trục Bắc-Nam được xây dựng dọc theo chiều dài của đất nước từ Hà Nội vào TP.HCM được mang tên Q1, Q2. Hai đường hàng không cách nhau 18 dặm.
Hệ thống đường bay này phân tách luồng hoạt động bay từ một luồng hai chiều hiện tại thành hai luồng hoạt động bay một chiều, có thể nâng gấp đôi năng lực thông qua tàu bay trên trục bay Bắc-Nam, giúp giải tỏa được các xung đột về quỹ đạo của các tàu bay khi tăng, giảm độ cao, giảm thiểu xung đột luồng đi và đến; giúp cho các tàu bay có được quỹ đạo hoạt động tối ưu hơn, giảm tải cho các kiểm soát viên không lưu và tổ lái;
Việc vận hành đường bay cao tốc Bắc-Nam có thể giúp thời gian bay của hành khách được rút ngắn. Đồng thời, hoạt động bay của hành khách vì thế có thể đảm bảo an toàn tốt hơn.
Bên cạnh việc xây dựng, thiết lập hai đường hàng không song song trục Bắc-Nam, Cục Hàng không Việt Nam cũng xây dựng các đường bay kết nối từ các sân bay trên toàn quốc với đường hàng không song song; xây dựng và ban hành hàng trăm phương thức đi/đến tại các sân bay có liên quan khi đưa đường hàng không song song vào khai thác.
