Ngày 15-3, tiếp tục phiên họp thứ chín, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) cho ý kiến về việc bổ sung dự toán ngân sách nhà nước nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài (nguồn chi thường xuyên) năm 2020 và năm 2021.
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết trong năm 2020, khoản viện trợ không hoàn lại của nước ngoài là hơn 1.413 tỉ đồng đã được các cơ quan trung ương thực nhận nhưng chưa có dự toán được giao. Tương tự, số vốn viện trợ đã tiếp nhận trong năm 2021 khoảng 10.558 tỉ đồng. Chính phủ đề nghị Ủy ban Thường vụ QH cho phép bổ sung dự toán ngân sách trung ương nguồn viện trợ nước ngoài (chi thường xuyên) năm 2020 hơn 1.413 tỉ đồng và năm 2021 hơn 4.217 tỉ đồng.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Phú Cường trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: QH
Thẩm tra tờ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Phú Cường cho biết đa số ý kiến trong ủy ban này cho rằng về thẩm quyền, Chính phủ cần phải trình việc này ra QH quyết định chứ không phải Ủy ban Thường vụ QH. Luật Ngân sách nhà nước quy định thẩm quyền của QH quyết định dự toán ngân sách hằng năm, do vậy chỉ QH có thẩm quyền quyết định bổ sung dự toán đối với các khoản chưa có trong dự toán.
“Việc Chính phủ xác định đây là số tăng thu và thuộc thẩm quyền quyết định của Ủy ban Thường vụ QH là chưa phù hợp với Luật Ngân sách nhà nước” - ông Cường nói.
Giải trình thêm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho rằng các khoản viện trợ mà Chính phủ đề nghị bổ sung vào dự toán đều rất minh bạch và việc bổ sung này chủ yếu là thủ tục.
“Khoản nho nhỏ thế này mà trình ra QH thì nó thế nào ấy”- ông Phớc nói và cho rằng chỉ nên trình để QH quyết những quyết sách lớn. Những khoản như thế này đều được báo cáo thường xuyên, minh bạch, quản lý chặt chẽ thì trình Ủy ban Thường vụ QH quyết định.
Không đồng tình với ông Phớc, Chủ tịch QH Vương Đình Huệ khẳng định theo pháp luật về ngân sách, Ủy ban Thường vụ QH không có thẩm quyền quyết định việc này. Chính phủ cần hoàn thiện hồ sơ để trình QH xem xét, quyết định các vấn đề về quyết toán ngân sách nhà nước.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Đức Hải nêu rõ Ủy ban Thường vụ QH thống nhất về việc bổ sung dự toán ngân sách nhà nước nguồn vốn viện trợ không hoàn lại nước ngoài vào chi thường xuyên năm 2020 và năm 2021 để bảo đảm các khoản viện trợ không hoàn lại của nước ngoài đủ điều kiện hạch toán, quyết toán ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, đây là khoản bổ sung dự toán nên cần trình QH để bảo đảm đúng thẩm quyền.
Một nội dung đáng chú ý khác, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính Ngân sách cho biết các cơ quan trung ương và địa phương đề nghị bổ sung dự toán năm 2021 gần 5.634 tỉ đồng. Sau khi giảm trừ 1.416 tỉ đồng đã được QH phê duyệt giao dự toán chi thường xuyên nguồn viện trợ của ngân sách trung ương nhưng chưa được Bộ Y tế phân bổ chi tiết, Chính phủ kiến nghị bổ sung dự toán hơn 4.217 tỉ đồng.
Thường trực Ủy ban Tài chính Ngân sách đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của Bộ Y tế trong việc chưa phân bổ chi tiết số vốn 1.416 tỉ đồng đã được QH phê duyệt giao dự toán chi thường xuyên nguồn viện trợ của ngân sách trung ương năm 2021. Ngoài ra, đề nghị Chính phủ báo cáo rõ số liệu chênh lệch giữa số đề nghị bổ sung dự toán (5.633 tỉ đồng) với số đã tiếp nhận (khoảng 10.558 tỉ đồng).
Chính phủ trình bổ sung dự toán năm 2020 và xác định đây là khoản viện trợ phát sinh trong năm, tuy nhiên báo cáo quyết toán niên độ ngân sách nhà nước năm 2019 đã xác nhận khoản thu, chi này. Như vậy, khoản hơn 1.413 tỉ đồng đã phát sinh từ năm 2019, không phải là khoản phát sinh trong năm 2020 nhưng đến năm 2022 mới báo cáo bổ sung dự toán và phân bổ khoản chi này là quá chậm (gần bốn năm).
“Đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan trung ương xác định rõ trách nhiệm trong việc không tuân thủ quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Đồng thời, báo cáo rõ về số liệu chênh lệch 195 tỉ đồng so với báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2019” - ông Cường nói.
