Hội thảo do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức tại TP.HCM hôm 29-8.
Bà Lê Thanh Thúy, đại diện VCCI cho rằng trước đây EVFTA chỉ tập trung vào thương mại, hàng hóa là chính, nay các hiệp định này mở rộng sang lĩnh vực phi thương mại như môi trường, lao động, việc làm và yêu cầu cam kết sâu hơn, thực thị chặt chẽ hơn.
Theo đó, khi tham gia TPP và EVFTA sẽ tạo ra nhiều việc làm tại Việt Nam do thu hút được nhiều nhà đầu tư. Các doanh nghiệp Việt Nam được hưởng ưu đãi về thuế, xóa bỏ hàng rào thuế quan, cơ hội đưa hàng hóa ra thế giới.
Tuy nhiên cơ cấu lao động lại chuyển dịch sang xu hướng lao động có tay nghề, công việc chuyên sâu, kỹ năng chuyên nghiệp, trình độ ngoại ngữ và tác phong công nghiệp... Người lao động cũng đối mặt với áp lực mất việc làm nếu không nâng cao tay nghề, trình độ chuyên môn. Theo đó đặt ra yêu cầu đào tạo nghề phải chuyên sâu, thuần thục. Mặt khác quan hệ lao động trở nên “nóng” hơn do khác biệt về lãnh thổ vùng miền….
Giải pháp để khắc phục những thách thức trên, bà Thúy, nêu: Cần xây dựng chính sách đào tạo nghề, hỗ trợ người lao động khi dịch chuyển sang các nước làm việc. Đồng thời, lập các Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động quốc gia. Doanh nghiệp cần có chính sách đãi ngộ người có tay nghề, tăng cường đối thoại nơi làm việc để giữ chân người lao động.
Ông Nguyễn Trung Ngạn, Phó trưởng Ban Chính sách-Pháp Luật (LĐLĐ Bà Rịa-Vũng Tàu), đặt vấn đề: Nếu vào TPP và EVFTA cánh cửa giải quyết được nhiều việc làm nhưng tình trạng nợ lương, BHXH tràn lan thì cũng không giải quyết được gì.
“Giải quyết việc làm phải đi đôi với việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Phải dự báo được ngành nghề nào, công việc gì có lợi cho lao động trong nước”, ông Ngạn đề xuất.
Về vai trò của tổ chức công đoàn, các đại biểu nhìn nhận sẽ không có gì thay đổi lớn vì theo luật định, tổ chức công đoàn là tổ chức chính trị-xã hội cho giai cấp tiên phong của Đảng. Do đó, cần đầu tư có chiều sâu, hoạt động thực chất để bảo vệ người lao động.
Ông Trần Hảo Trí, Phó phòng quản lý lao động (Ban quản lý các KCX-KCN TP.HCM) cho rằng không nên thành lập nhiều tổ chức đại diện người lao động, vì như vậy sẽ cạnh tranh không lành mạnh khi bảo vệ cho nhóm chứ không bao phủ diện rộng, gây bất ổn về môi trường đầu tư, ảnh hưởng đến trật tự xã hội…
Các ý kiến nêu tại hội thảo sẽ được Viện Công nhân-Công đoàn (Tổng LĐLĐ Việt Nam) tập hợp để chuyển đến các nhà đàm phán.
