Với 386/463 đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, có hiệu lực từ 1-7-2024.
Luật này quy định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, nguyên tắc tổ chức, hoạt động, quan hệ công tác, xây dựng lực lượng, bảo đảm điều kiện hoạt động và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức đối với lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở (lực lượng an ninh cơ sở - PV) .
Trong đó, lực lượng an ninh cơ sở là lực lượng do chính quyền địa phương thành lập trên cơ sở tự nguyện của người dân để hỗ trợ Công an cấp xã giúp UBND cùng cấp trong bảo vệ an ninh, trật tự và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Lực lượng an ninh cơ sở được kiện toàn từ lực lượng bảo vệ dân phố, công an xã bán chuyên trách đang được tiếp tục sử dụng và đội trưởng, đội phó đội dân phòng hoặc được tuyển chọn theo quy định.
Tuyển chọn công dân từ đủ 18 tuổi đến đủ 70 tuổi
Thảo luận tại hội trường về dự án luật hôm 27-10, nhiều đại biểu đề nghị bổ sung quy định độ tuổi tối đa tham gia lực lượng này để bảo đảm điều kiện sức khỏe thực hiện nhiệm vụ. Bởi “U70 làm sao mà tuần tra, gác đêm”, thậm chí là tạo ra hình ảnh không phù hợp.
Tiếp thu ý kiến của các vị ĐBQH, dự thảo luật trình Quốc hội thông qua để quy định rõ tiêu chuẩn, điều kiện tham gia lực lượng an ninh cơ sở là từ đủ 18 tuổi đến đủ 70 tuổi, trường hợp trên 70 tuổi mà còn bảo đảm sức khỏe thì Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định trên cơ sở đề nghị của công an cấp xã.
Theo UBTVQH, thực tế đa số người tham gia các lực lượng bảo vệ dân phố, dân phòng, công an xã bán chuyên trách đang tiếp tục sử dụng hiện nay có độ tuổi từ đủ 18 đến đủ 70 tuổi.
Liên quan đến tiêu chuẩn tuyển chọn tham gia lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, UBTVQH cho biết, có ý kiến đề nghị cân nhắc quy định về tiêu chuẩn văn hóa để bảo đảm tính khả thi, nhất là tiêu chuẩn đã học xong chương trình giáo dục phổ thông hoặc bỏ tiêu chuẩn về trình độ văn hóa. Một số ý kiến đề nghị ưu tiên tuyển chọn đối tượng Công an xã bán chuyên trách đã kết thúc nhiệm vụ nếu họ có nguyện vọng.
Về điều này, UBTVQH đã chỉ đạo chỉnh lý quy định trình độ văn hoá là có bằng tốt nghiệp hoặc đã hoàn thành chương trình giáo dục trung học cơ sở trở lên.
Đối với khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số thì có thể tuyển chọn người đã học xong chương trình giáo dục tiểu học.
Dự kiến kinh phí hơn 3.500 tỉ/năm
Cũng theo UBTVQH, có ý kiến băn khoăn về việc khi thành lập lực lượng an ninh cơ sở thì có thể làm tăng biên chế và chi ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, UBTVQH cho biết, theo báo cáo của Chính phủ, trong toàn quốc hiện có hơn 298 ngàn người đang tham gia hoạt động trong lực lượng bảo vệ dân phố, công an xã bán chuyên trách đang được tiếp tục sử dụng và các chức danh đội trưởng, đội phó đội dân phòng. Mức chi bảo đảm hoạt động cho các lực lượng này là khoảng 3.570 tỉ đồng/năm.
Trên cơ sở đó, để triển khai lực lượng bảo vệ an ninh ở cơ sở, nếu mỗi thôn, tổ dân phố đều thành lập Tổ bảo vệ ANTT thì dự kiến cần có ít nhất là 254.163 người tham gia, tổng kinh phí cần chi để bảo đảm hoạt động là 3.505 tỉ đồng/năm.
“Như vậy, theo báo cáo của Chính phủ, với việc hình thành Tổ bảo vệ ANTT và dự tính kinh phí nêu trên thì sẽ không tăng về số lượng người tham gia hoạt động và không tăng về tổng kinh phí bảo đảm so với thực tiễn hiện nay”, theo UBTVQH.
