Ngày 11-6, tại phiên họp thứ 34, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) cho ý kiến một số nội dung lớn của dự thảo Luật Trật tự, an toàn giao thông (ATGT) đường bộ.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Tấn Tới cho hay so với dự thảo luật trình QH tại kỳ họp thứ bảy, dự thảo luật được tiếp thu, chỉnh lý gồm chín chương, 89 điều, giữ nguyên số chương và số điều; đã tiếp thu, chỉnh lý nội dung và kỹ thuật của 75 điều, giữ nguyên nội dung của 14 điều.

“Lấy phiếu xin ý kiến của đại biểu là tôn trọng sự dân chủ”

Một trong những vấn đề lớn được đại biểu (ĐB) QH quan tâm là quy định về cấm “điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn” tại khoản 2 Điều 10 dự thảo luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Lê Tấn Tới khẳng định quy định cấm được kế thừa quy định của Luật Giao thông đường bộ 2008; thống nhất với quy định của Luật Phòng, chống tác hại của rượu bia 2019.

Theo ông Tới, có ý kiến ĐB đề nghị giao Bộ Y tế ban hành quy trình kỹ thuật, định lượng ethanol trong máu với các trường hợp không sử dụng rượu bia mà có độ nồng độ cồn như do bị bệnh dẫn đến tăng chuyển hóa nồng độ cồn nội sinh.

Tiếp thu ý kiến của các ĐBQH, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh đề xuất bổ sung vào khoản 5 Điều 87 của dự thảo luật giao Bộ Y tế quy định về xác định nồng độ cồn và nồng độ cồn nội sinh trong máu làm căn cứ xác định trường hợp người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu có nồng độ cồn do sử dụng rượu bia hoặc đồ uống có cồn khác.

“Thực tiễn qua hoạt động kiểm tra của lực lượng CSGT thời gian qua chưa phát hiện trường hợp nào oan, sai về nồng độ cồn” - chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh nói.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Khắc Định cho hay ông ủng hộ việc tiếp tục duy trì quy định của Luật Phòng, chống tác hại của rượu bia. Quy định này đã phát huy tác dụng trên thực tế, hiện tiếp tục được Chính phủ, Ủy ban Thường vụ QH và nhiều ĐBQH thống nhất.

Tuy nhiên, ông lưu ý một số ĐBQH khi phát biểu trên hội trường còn băn khoăn về nội dung này. Do đó, ông đề nghị khi QH xem xét thông qua luật cần biểu quyết riêng nội dung liên quan đến quy định cấm tuyệt đối nồng độ cồn khi lái xe.

Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn cho rằng lấy phiếu là tôn trọng sự dân chủ, ý kiến của tập thể. “Mặc dù đa số đồng thuận hết nhưng có 9-10 phát biểu còn ý kiến khác nhau, chúng ta phải thể hiện bằng phiếu” - ông Trần Thanh Mẫn nói.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch QH Trần Quang Phương cho biết Ủy ban Thường vụ QH sẽ lấy phiếu xin ý kiến của ĐBQH. Căn cứ vào kết quả lấy phiếu sẽ báo cáo xin ý kiến của Ủy ban Thường vụ QH có biểu quyết riêng điều luật này hay không.

Từ năm 2024, tỉ lệ trích lại cho Bộ Công an 85%

Một nội dung khác còn ý kiến khác nhau liên quan đến việc trích lại một phần khoản thu từ tiền xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, ATGT đường bộ sau khi nộp vào ngân sách nhà nước.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh cho biết hằng năm Bộ Công an được QH phân bổ ngân sách theo hướng bố trí dự toán chi ngân sách từ nguồn thu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, ATGT đường bộ sau khi nộp vào ngân sách nhà nước để tăng cường công tác này.

“Tỉ lệ phần trăm trích lại tùy thuộc vào nhu cầu từng năm của Bộ Công an” - ông Tới nói và cho biết giai đoạn 2018-2020 trích lại là 70%; năm 2021 trích lại 70%; năm 2022 và 2023 trích lại 79%; từ năm 2024 trích lại cho Bộ Công an 85%, các địa phương 15%. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng còn khó khăn, vướng mắc do chưa được quy định trong luật.

Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh đề nghị Ủy ban Thường vụ QH cho giữ lại nội dung này tại khoản 1 Điều 5 của dự thảo luật và có chỉnh sửa theo ý kiến của ĐBQH. Cụ thể là “trích một phần tiền xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, ATGT đường bộ và tiền đấu giá biển số xe sau khi nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của Ủy ban Thường vụ QH để phục vụ công tác bảo đảm trật tự, ATGT, tăng cường cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị, hiện đại hóa lực lượng bảo đảm trật tự, ATGT”.

Sau khi Ủy ban Thường vụ QH ban hành nghị quyết về nội dung này thì việc quản lý, sử dụng số tiền trích lại được thực hiện theo nghị quyết và pháp luật về ngân sách nhà nước, không phải sửa đổi, bổ sung quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

Trích lại tiền xử phạt là “vấn đề không mới”

Nêu ý kiến sau đó, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn cho rằng đây là vấn đề không mới, Bộ Công an thời gian qua đã trích lại để nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng CSGT. Dù vậy, Chủ tịch QH đề nghị cơ quan soạn thảo, thẩm tra cần xem xét kỹ lưỡng, giải trình cụ thể.

Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Thanh thì đề nghị việc giải trình cần thể hiện thuyết phục, công bằng, khách quan trong vấn đề này, tránh gây tâm tư cho các lực lượng xử phạt vi phạm hành chính trong chính lực lượng giao thông và các lĩnh vực khác.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cũng đồng tình chủ trương trích lại một phần tiền xử phạt để hỗ trợ lực lượng cảnh sát “ngày nắng, đêm mưa rất vất vả”. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo, thẩm tra cần báo cáo QH nguyên tắc, tiêu chí bố trí phần trăm.

Về dài hạn, chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế đề nghị CSGT tăng cường hệ thống camera xử phạt nguội, hạn chế dư luận xã hội việc lực lượng cảnh sát làm việc trực tiếp với người vi phạm “có việc này, việc kia”.

Giải trình về nội dung này, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long nêu rõ yêu cầu cần khẩn trương hiện đại hóa lực lượng CSGT trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh lực lượng Công an nhân dân nói chung và CSGT nói riêng sẽ không được tăng thêm biên chế.

“Chúng tôi hoàn toàn không lấy một đồng nào trong tiền xử phạt này để bồi dưỡng cho lực lượng CSGT mà dùng vào công tác trang bị phương tiện kỹ thuật, nghiệp vụ để phục vụ tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm giao thông” - thứ trưởng Bộ Công an khẳng định.

Kết luận, Phó Chủ tịch QH Trần Quang Phương cho biết Nghị quyết 104/2023 của QH về dự toán ngân sách nhà nước năm 2024 yêu cầu từ ngày 1-7 xóa bỏ các cơ chế tài chính đặc thù. Bởi vậy, ông đề nghị Chính phủ có ý kiến bằng văn bản nội dung này, các cơ quan của QH nêu ý kiến, Ủy ban Quốc phòng và An ninh tiếp thu và đưa vào báo cáo tiếp thu, giải trình.

Theo nghị trình, QH sẽ bấm nút thông qua dự án Luật Trật tự, ATGT đường bộ vào đợt 2 của kỳ họp thứ bảy ngày 26-6.