Ở góc độ từng thi công công trình xây dựng có sử dụng đá granit và với hiểu biết của mình về loại đá này, tôi xin góp một góc nhìn về đề xuất của UBND quận 1.
Thứ nhất, đá granit hay đá hoa cương với tính năng trơn trượt khi bị ướt nên dễ gây trượt ngã. Vỉa hè đô thị là nơi tiếp xúc trực tiếp với nước mưa, thậm chí nước sinh hoạt nên không tránh khỏi khả năng trượt ngã như đã nói nếu không có giải pháp phụ chống trơn trượt. Mà khi áp dụng giải pháp phụ chống trơn trượt thì vô hình trung “phủ nhận” tính năng của đá granit. Nói khác hơn, thay vì sử dụng đá granit vốn trơn trượt rồi phải sử dụng giải pháp “hỗ trợ” khác thì nên dùng loại gạch đá khác có tính nhám, tạo độ bám bề mặt.
Thứ hai, đá granit thường được dùng cho các khu vực có diện tích rộng mà các loại gạch đá khác, với quy cách diện tích nhỏ khi ghép lại tạo nên nhiều đường roan, sẽ làm giảm sự hoành tráng về không gian của khu vực. Tuy vậy, cũng do đá granit được sử dụng với mảng có diện tích lớn nên tăng nguy cơ nứt, gãy. Do đó, đá granit vẫn là loại đá kén vị trí đông người, kén kỹ thuật thi công và điều kiện thời tiết. Vỉa hè lát đá granit không phải là giải pháp tối ưu. Được biết để tránh tình trạng nứt gãy do co ngót, đá granit lát vỉa hè ở TP.HCM có quy cách 30 x 60 cm, 40 x 60 cm hoặc 40 x 80 cm. Việc “cắt vụn” đá granit như vậy cũng là không phù hợp. Tại sao không chọn những loại gạch đá chuyên dụng cho việc lát các khu vực ngoài trời với quy cách chuẩn mà các nhà sản xuất vật liệu xây dựng đã thiết kế, sản xuất? Chưa kể, với các loại gạch đá chuyên dụng này, bề mặt của nó đã được xử lý những rãnh chống trơn trượt cấu thành các hoa văn khá đẹp mắt.
Thứ ba, tôi không nghĩ rằng việc lát đá granit sẽ khiến công trình (khu vực) mang nét đẹp cổ kính, vĩnh cửu… như có ý kiến đã đề cập. Ngược lại tôi cho rằng đá granit “đại diện” cho sự sang trọng, đắt tiền và trên hết là mang nét đẹp của sự hiện đại. Thực tế đã chứng minh ngày càng nhiều công trình cao ốc, khách sạn, biệt thự mang vẻ đẹp hiện đại khi dùng loại đá này. Khu trung tâm TP.HCM (trong đó có quận 1) là khu đô thị cũ. Lát vỉa hè cho khu vực này bằng đá granit để tôn thêm vẻ cổ kính… là “có vấn đề” về quan niệm mỹ thuật.
Thứ tư, theo khảo sát của các báo, với loại đá granit tương tự như loại đá đã lát trên địa bàn TP.HCM hiện nay giá thành cao nhất khoảng 1 triệu đồng/m2. Nếu thuê luôn thợ thi công đào gạch cũ, dọn dẹp mặt bằng và thi công thì cộng thêm 300.000 đồng/m2. Giá này theo tôi phù hợp giá thực tế thi công đá granit hiện nay trong các công trình dân dụng. Trong khi đó, dự tính suất đầu tư 1 m2 đá granit lát vỉa hè là 2,9 triệu đồng/m2, cao hơn hai lần so với giá thực tế. Cơ quan chức năng cần làm rõ vì sao có sự chênh lệch “ngất ngưởng” này (?!).
Cuối cùng, quận 1 nói riêng, TP.HCM nói chung cần rà soát tất cả dự án đang thiếu vốn nhưng thiết thực về dân sinh để đầu tư vào đây. Bởi làm mới vỉa hè sang trọng trong bối cảnh công trình thiết thực liên quan đến lợi ích cộng đồng và dân sinh còn thiếu không khác việc đánh bóng bề mặt, đi ngược nguyên tắc phát triển bình thường và bền vững của đô thị. Một đô thị phát triển bền vững trước tiên phải là một đô thị mạnh, đảm bảo các nhu cầu tiên quyết về dân sinh, nói khác hơn là “phải đẹp từ bên trong ra ngoài”.
