'Làm bảo vệ, trồng hoa, quét rác' để giữ gìn không gian mạng

Ngày 27-12, tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, nhiệm kỳ 2021–2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2025 của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử Lê Quang Tự Do đã chia sẻ cách tiếp cận quản lý không gian mạng bằng hình ảnh ví von sinh động như quản lý một công viên rộng lớn.

Theo ông Lê Quang Tự Do, trong suốt 10 năm qua, Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử tập trung thực hiện ba nhiệm vụ chính, có thể gọi một cách hình tượng là làm bảo vệ, trồng hoa và quét rác cho “công viên” không gian mạng.

Cục trưởng Lê Quang Tự Do cho biết, thời gian qua, đơn vị đã tập trung xây dựng hệ thống quy định nhằm tạo hành lang pháp lý minh bạch để người dân, doanh nghiệp và tổ chức tham gia không gian mạng, qua đó đưa ánh sáng pháp luật lan tỏa đến mọi ngóc ngách trên môi trường số.

Trong đó, nổi bật là việc chủ trì xây dựng Nghị định 147 về quản lý nội dung trên không gian mạng, lần đầu tiên phân định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương với nguyên tắc: Ai quản lý lĩnh vực nào trong đời thực thì quản lý lĩnh vực đó trên không gian mạng.

Song song đó, Cục cũng phối hợp với các bộ, ngành liên quan như Bộ Công an trong Luật An ninh mạng, Bộ Công Thương trong Luật Thương mại điện tử, Bộ Tài chính trong lĩnh vực thuế, tạo nên hệ thống quản lý đồng bộ, liên thông.

"Chúng tôi đấu tranh với các nền tảng xuyên biên giới để thực hiện việc 'quét rác' này. Và kết quả đạt được rất tích cực. Từ năm 2018 đến nay nâng dần các mức độ đáp ứng của các nền tảng xuyên biên giới.

Từ gỡ link đến gỡ số lượng lớn và đến năm nay đã gỡ được những tài khoản rất nổi bật. Ví dụ như là những tài khoản phản động chống phá của Việt Tân, của Lê Trung Khoa, của Nguyễn Văn Đài... Đó là những kết quả và những cách làm mà chúng tôi đã đúc rút được trong khoảng 10 năm vừa qua"- Cục trưởng Lê Quang Tự Do.

Bên cạnh các quy định mang tính pháp lý, Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử còn xây dựng các quy định mềm, trong đó có Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội và hiện đang trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ quy tắc ứng xử về văn hóa trên không gian mạng.

Một nội dung quan trọng khác được Cục trưởng Lê Quang Tự Do nhấn mạnh là việc ứng dụng công nghệ trong quản lý. Theo đó, ngành đã triển khai các hệ thống rà quét, giám sát, chặn lọc, đồng thời ứng dụng các thuật toán trí tuệ nhân tạo để phát hiện và xử lý vi phạm trên không gian mạng.

Song song với quản lý, việc lan tỏa thông tin tích cực cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, với phương châm lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực. Cách làm được triển khai theo mô hình ba vòng tròn truyền thông.

Vòng tròn thứ nhất là báo chí, đóng vai trò hạt nhân dẫn dắt, định hướng dư luận và cung cấp dòng thông tin chính thống trên không gian mạng.

Vòng tròn thứ hai là mạng xã hội, nơi các cơ quan báo chí đã đồng loạt hiện diện với khoảng 681 trang, kênh, tiếp cận khoảng 80 triệu lượt người dùng.

Vòng tròn thứ ba là sự cộng hưởng của người dân, thông qua hệ thống các KOL, các trang, kênh nội dung lớn để lan tỏa thông tin tích cực.

Theo Cục trưởng Lê Quang Tự Do, hiện có khoảng 40 công ty quản lý KOL và truyền thông lớn tham gia, quản lý khoảng 4.000 trang kênh, 6.000 KOL, tạo ra lượng tiếp cận khoảng 30 tỉ lượt mỗi tháng.

Từ đó hình thành nhiều xu hướng tích cực, trong đó có các chiến dịch lan tỏa tinh thần yêu nước trên không gian mạng.

Một ví dụ điển hình là các hoạt động truyền thông trong những dịp lễ lớn như A50, A80, khi không gian mạng tràn ngập hình ảnh, thông điệp tích cực về lòng yêu nước.

Cục trưởng Lê Quang Tự Do cho biết, vòng tròn thứ nhất là chiến dịch Rạng rỡ Việt Nam từ các cơ quan báo chí; vòng tròn thứ hai là chiến dịch Nhuộm đỏ không gian mạng với sự tham gia của các KOL; và vòng tròn thứ ba là sự hưởng ứng mạnh mẽ của cộng đồng với khoảng 140 triệu lượt tiếp cận, 4,6 triệu lượt nội dung tham gia và khoảng 6 tỉ lượt xem. Nổi bật nhất là xu hướng “Nếu có kiếp sau mình vẫn muốn làm người Việt Nam”.

Bên cạnh việc lan tỏa những giá trị tích cực, nhiệm vụ “quét rác” trên không gian mạng cũng được xác định là yêu cầu không thể thiếu.

Theo Cục trưởng Lê Quang Tự Do, khi không gian mạng ngày càng đông người tham gia thì các hành vi vi phạm cũng gia tăng.

Các nhóm vi phạm chủ yếu gồm thông tin xấu độc, chống phá Đảng và Nhà nước; nội dung phản cảm; và các hành vi vi phạm pháp luật dân sự như quảng cáo sai sự thật, lừa đảo.