Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thái Bình.
Theo bộ trưởng Bộ Nội vụ, 18 bộ, cơ quan ngang bộ và bảy cơ quan của Chính phủ hiện có 329 quan chức đang hưởng chế độ “hàm”. Số lượng hưởng chế độ “hàm vụ trưởng” là 96 người; “hàm phó vụ trưởng” là 150 người; “hàm trưởng phòng” là 76 người; “hàm phó trưởng phòng” là 17 người. Có đơn vị thuộc Văn phòng Chính phủ có 30 người thì chỉ có sáu người là “vụ viên”, còn 24 người là lãnh đạo và “hàm lãnh đạo”!
Oái oăm là hiện nay chẳng có văn bản nào của Đảng hoặc Nhà nước quy định về bổ nhiệm “hàm” này cả. Các chức vụ “hàm” này được nhiều cơ quan ở trung ương vận dụng cho hưởng chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức nên nhiều người lạ lẫm!
Còn nhớ vào những năm 80 của thế kỷ trước, ở nước ta có chức danh “chuyên viên 7” trở lên được hưởng chế độ ngang thứ trưởng nhưng cũng chỉ đến chuyên viên 9 là hết. Lúc đó chỉ có ba cấp chuyên viên được hưởng chế độ như thứ trưởng (ở TAND Tối cao cũng có chức danh này). Nhưng thời đó có quy định của Nhà nước đàng hoàng chứ không phải do “vận dụng” như bây giờ. Tương tự như vậy, ở nhiều bộ, ngành cũng có chức danh chuyên viên 7, 8, 9 nhưng lúc đó những người được hưởng chế độ chuyên viên 7 trở lên trong cả nước chỉ đếm trên đầu ngón tay chứ không nhiều như “hàm” ngày nay.
Hiện nay theo Nghị định 204/2004 của Chính phủ, những người không giữ chức danh lãnh đạo (bầu cử, bổ nhiệm) trong các lĩnh vực chính trị, hành chính, kinh tế, khoa học… được hưởng chế độ “chuyên gia cao cấp”, có hệ số lương bậc 1 (8.80), bậc 2 (9.40) và bậc 3 (10.00), còn chế độ chuyên gia này có được coi như ngang với bộ trưởng, thứ trưởng không thì không thấy quy định.
Cũng có người giải thích, nếu được hưởng chế độ chuyên gia cao cấp theo Nghị đinh 204/2004 của Chính phủ thì mặc nhiên được coi như hàm bộ trưởng, thứ trưởng, có xe ô tô đưa đón đi làm hằng ngày như bộ trưởng, thứ trưởng. Ở một số cơ quan trung ương còn có chức danh không phải bộ trưởng, cũng không phải thứ trưởng mà có thể chỉ là vụ trưởng hoặc trên vụ trưởng.
Như vậy, trong tổ chức bộ máy nhà nước hiện nay vẫn còn có các chức danh “hàm”. Cử tri không hiểu sinh ra thắc mắc: Không biết những người được bổ nhiệm “hàm”, được hưởng phụ cấp trách nhiệm nhưng họ có thật sự làm nhiệm vụ như những vị bộ trưởng, thứ trưởng, vụ trưởng, phó vụ trưởng, trưởng phòng, phó trưởng phòng không? Hay chỉ để cho oai và để hưởng chế độ.
Thế mới biết hàm cấp trong bộ máy nhà nước còn nhiều chuyện phải bàn! Hy vọng những người làm chính sách nhân chuyện này mà chấn chỉnh lại đội ngũ cán bộ lãnh đạo. Cái gì có quy định thì hãy áp dụng hay “vận dụng”, còn tự sáng tác ra để hưởng chế độ, tiêu chuẩn thì e rằng cử tri cả nước, nhất là các đại biểu Quốc hội chất vấn thì rất khó cho bộ trưởng Bộ Nội vụ!
ĐINH VĂN QUẾ
