Ngày 21-4, Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị triển khai công tác phòng, chống ma túy năm 2023, Phó Thủ trướng Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm (gọi tắt là Ủy ban Quốc gia), chủ trì hội nghị.

Phó Thủ tướng biểu dương các cơ quan chức năng đã kiềm chế, giảm cung, giảm cầu ma túy trong thời gian qua. Ảnh: VGP

Một nửa người nghiện sống ngoài xã hội

Theo Bộ Công an, thống kê đến hết năm 2022, cả nước có 269 điểm, 18 tụ điểm phức tạp về ma túy cần tập trung quản lý, giải quyết, 3.890 cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự tiềm ẩn nguy cơ tệ nạn ma túy.

Cả nước có gần 200.000 người nghiện ma túy (trong đó gần 50% đang ở ngoài xã hội), có gần 51.000 người sử dụng trái phép chất ma túy và gần 15.000 người bị quản lý sau cai nghiện.

Bộ Công an thông tin những người nghiện, sử dụng ma túy đang ở ngoài cộng đồng có đến gần 72.000 người là có tiền án, tiền sự.

Bên cạnh đó, cả nước có hơn 2.600 người nghiện, người sử dụng ma túy có dấu hiệu loạn thần, “ngáo đá”, tiềm ẩn nguy cơ rất cao phạm tội về ma túy và các tội phạm khác.

Theo Bộ Công an, tình hình sử dụng trái phép chất ma túy gia tăng trở lại, tội phạm ma túy trên các tuyến, địa bàn trọng điểm vẫn phức tạp với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, chuyển hướng, tuyến hoạt động để tránh sự kiểm soát, phát hiện, bắt giữ của các lực lượng chức năng.

Trên tuyến đường bộ, ma túy được vận chuyển chủ yếu từ Lào vào Việt Nam qua các đường tiểu ngạch rồi vận chuyển vào nội địa tiêu thụ hoặc sang nước thứ ba, hình thành đường dây mua bán trái phép chất ma túy số lượng lớn, xuyên quốc gia với tính chất, thủ đoạn nguy hiểm, tinh vi.

Trên tuyến hàng không, bưu điện, tội phạm lợi dụng chuyển phát nhanh, ký gửi hàng hóa để vận chuyển trái phép chất ma túy từ một số nước châu Âu về Việt Nam tiêu thụ hoặc trung chuyển đi nước thứ ba. Tuyến đường biển trở thành địa bàn các đối tượng lợi dụng để mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy với khối lượng lớn từ nước ngoài về Việt nam hoặc quá cảnh đi nước thứ ba.

Đáng lưu ý, tình trạng ma túy “núp bóng” được tẩm ướp vào các loại hàng hóa như bánh kẹo, thực phẩm, dược phẩm, thuốc lá điện tử… diễn biến phức tạp.

Tình trạng ma túy tẩm ướp vào các loại bánh kẹo, thực phẩm, dược phẩm, thuốc lá điện tử… diễn biến phức tạp.

Các cơ sở cai nghiện quá tải

Theo Bộ LĐ-TB&XH, hiện có 110 cơ sở cai nghiện ma túy tại 60/63 tỉnh, TP, trong đó 97 cơ sở cai nghiện ma túy công lập có công suất tiếp nhận gần 58.000 người, 13 cơ sở cai nghiện do tổ chức, cá nhân thành lập có công suất tiếp nhận tối đa 4.000 người.

Hầu hết các cơ sở đều trong tình trạng quá tải và xuống cấp trầm trọng, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

Cũng theo Bộ LĐ-TB&XH, số người nghiện, loạn thần đang ở ngoài xã hội lớn dễ gây ra tình trạng mất an ninh trật tự ở nhiều địa bàn, với nhiều vụ trọng án, gây hoang mang trong dư luận nhân dân nhưng khó đưa vào cơ sở cai nghiện vì vấn đề “xác định tình trạng của người nghiện”.

Theo Nghị định 109/2021, chỉ có bác sĩ thuộc bốn chuyên khoa là tâm thần, đa khoa, chuyên khoa nội hoặc y học cổ truyền mới được phép xác định tình trạng nghiện ma túy, điều này gây khó khăn cho công tác đưa người sử dụng ma túy vào cơ sở cai nghiện...

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang biểu dương, đánh giá cao các cơ quan chức năng, nhất là ngành công an đã có những biện pháp hiệu quả để kiềm chế, giảm cung, giảm cầu ma túy thời gian qua.

Phó Thủ tướng yêu cầu trước ngày 15-5, từng cơ quan chức năng phải hoàn tất việc rà soát toàn bộ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến công tác phòng, chống ma túy, cai nghiện và quản lý sau cai nghiện để có lộ trình, giải pháp xử lý trong thời gian tới, trong đó trước mắt tập trung nâng cấp và xây mới các cơ sở cai nghiện.

Phó Thủ tướng giao Bộ Y tế khẩn trương xây dựng nghị định thay thế các nghị định liên quan, trong đó sửa đổi quy định hiện hành theo hướng mở rộng đối tượng là cán bộ y tế được phép xác định tình trạng nghiện ma túy...•