Sáng nay 9-11, Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà đã trả lời câu hỏi của ĐB Trương Trọng Nghĩa (TP.HCM) về dự án khu đô thị Cần Giờ được dư luận quan tâm thời gian qua.
Bộ trưởng Hà cho biết ông rất hiểu sự quan tâm đặc biệt của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP về dự án này. Bởi TP.HCM coi Cần Giờ là một địa bàn hết sức đặc biệt.
Cần Giờ có thể nói là một biểu tượng của TP.HCM, là lá phổi của thành phố. Cần Giờ thể hiện con người đã phục hồi lại thiên nhiên với 31.000 hecta rừng dự trữ sinh quyển, trong đó, 20.000 hécta là do công sức lao động của những thanh niên xung phong TP.HCM phục hồi từ 11.000 ha sau chiến tranh năm 1979.
Cho đến nay nếu so với nhiều quận, huyện khác, Cần Giờ vẫn là một đô thị mà mức sống, thu nhập của người dân cũng chưa được cải thiện nhiều. Do đó, TP đã đặt vấn đề về phát triển đô thị Cần Giờ phải đảm bảo mục tiêu là giữ được là lá phổi, giữ được hệ sinh thái, sinh quyển Cần Giờ đã được UNESCO công nhận.
“Phát triển kinh tế phải dựa trên sự cân bằng về sinh thái” - ông Hà nhấn mạnh.
Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà
Ông cho hay, dự án này thực chất đã được phê duyệt từ năm 2003 với diện tích lấn biển là khoảng 600 hecta, hiện giờ nâng lên cả đô thị là hơn 2.800 ha, trong đó có phần diện tích trên bờ. Đến nay, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ và Đảng bộ nhân dân TP.HCM đã thống nhất rất cao mục tiêu như vậy.
Cũng theo ông Hà, qua trao đổi với UNESCO thì khung pháp lý của UNESCO cho thấy Cần Giờ phân ra 3 vùng là vùng lõi, vùng đệm và vùng lân cận.
Hiện nay dự án nằm tiếp giáp, kết nối với phần lân cận. UNESCO cũng có văn bản chính thức khẳng định đây là vùng không nằm trong quản lý mà thực hiện theo đầu tư dựa trên cân bằng sinh thái do quốc gia quản lý quyết định.
“Như vậy, về pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam là phù hợp” - Bộ trưởng TN&MT khẳng định đồng thời cho biết những tác động của dự án này đã được tính toán một cách hết sức kỹ lưỡng.
Cụ thể, chủ đầu tư dự án đã có ý thức khi sử dụng các chuyên gia, các tổ chức nghiên cứu trong và ngoài nước để nghiên cứu, đặc biệt là các tập đoàn của Hà Lan hay các tập đoàn thứ 3 thế giới về đánh giá tác động môi trường và xã hội để thực hiện đối với dự án.
Ông Hà cho biết, khi thẩm định đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án, Bộ TN&MT cũng tiếp cận từ tinh thần của Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi năm 2020 là “không phê duyệt khi mà chưa nhận dạng đầy đủ các tác động".
Thep đó, ĐTM của dự án đã đánh giá được tác động trong khu vực của đô thị, bao gồm nước sạch, không khí, chất thải, tác động của đô thị lên môi trường tự nhiên.
“Với mục tiêu là bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, sinh quyển, chúng tôi đã tham vấn với các tổ chức bảo tồn thế giới, đặc biệt là tổ chức về đất ngập nước và xác định dự án phải đảm bảo hệ sinh thái không thay đổi. Giữ được khu vực giao thoa nước ngọt và nước mặn - nước lợ, bảo vệ được rừng ngập mặn, để đảm bảo hệ cân bằng sinh thái” - ông Hà nói.
Bên cạnh đó, Bộ TN&MT cũng xem xét đánh giá tác động đối với môi trường biển cũng như tác động liên quan đến các dòng chảy hải dương học, địa chất của biển và đặc biệt là các hoạt động liên quan đến bồi lấp, xói mòn đối với các vùng khác của các địa phương khác.
“Bởi đây là một khu vực có nhiều cửa sông lớn, có thể có tác động lớn thì sẽ tạo ra những xói mòn ở nơi khác. Hiện nay chủ đầu tư đã gần như công khai tất cả những tác động sẽ có để các nhà khoa học trong nước và đặc biệt là hai tổ chức, một là tổ chức ở Hà Lan rất có kinh nghiệm trong vấn đề về các công trình biển, và tổ chức đứng thứ ba trên thế giới về đánh giá tác động môi trường, sinh thái” - ông Hà thông tin thêm.
Bộ trưởng TN&MT cũng cho hay có một yếu tố hiện nay dự án chưa đề cập đó là lấy vật liệu ở đâu để san lấp. Vấn đề này trong ĐTM của dự án đã nêu rất cụ thể là cần phải có nghiên cứu. Hiện chủ đầu tư đang mời các nhà khoa học, các cơ quan có liên quan để nghiên cứu.
“Hiện nay, chủ đầu tư đưa ra phương án lấy vật liệu tại chỗ cùng với việc để duy trì hệ sinh thái nước mặt, nước ngọt thì họ sẽ tạo ra một cái hồ rất lớn để bổ sung nước biển và nước ngọt ở khu vực ngay giữa trung tâm đô thị. Với việc lấy vật liệu tại đây san lấp ra bên ngoài, nếu làm được, chúng tôi cho rằng đây là giải pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề về vật liệu san lấp” - ông Hà nói.
ĐBQH Trương Trọng Nghĩa đoàn ĐBQH TP.HCM
Bên cạnh đó, Bộ trưởng TN&MT cũng cho hay đã có những tác động rất lớn được tính toán, chẳng hạn như khi quy mô dân số đạt 280.000 hộ dân thì vấn đề nước ở đây được xử lý ở mức cao nhất, tương đương chất lượng nước mặt.
Hay như chủ đầu tư đã tính toán và bố trí một con đường đi ngay phía trên đường rừng Sác hiện nay, là đường trên cao. Và chủ đầu tư sẵn sàng thiết kế con đường đó để làm sao kể cả có tác động của con người thì không ảnh hưởng đến hệ sinh thái, kể cả các hoạt động giao thông.
“Tôi cho rằng đây là một dự án cần phải làm ở mức cao nhất và nếu dự án này thành công thì đây là một dự án về kinh tế dựa trên sinh thái tự nhiên có thể là hoàn hảo” - ông nhấn mạnh.
Trước đó, tại phiên chất sáng ngày 6-11, ĐBQH Trương Trọng Nghĩa (TPHCM) nêu việc cử tri, nhà khoa học băn khoăn đến dự án khu đô thị Cần Giờ sẽ tác động xấu đến khu dự trữ sinh quyển, rừng ngập mặn, rừng phòng hộ Cần Giờ.
ĐB Nghĩa đã đặt chất vấn với bộ trưởng NN&PTNT và bộ trưởng TN&MT: “Tôi xin hỏi là các vị có theo dõi dự án này không và chúng ta làm sao để dự án cũng vẫn triển khai để vừa thúc đẩy kinh tế của TP.HCM và của khu vực đi lên, đồng thời bảo vệ được khu dự trữ sinh quyển và rừng ngập mặn Cần Giờ để bà con cử tri và nhân dân yên tâm về việc này”.
