Sáng 18-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng ban Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, chủ trì và chỉ đạo Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Phiên họp diễn ra theo hình thức trực tiếp và kết nối trực tuyến tới các bộ, ngành và 63 tỉnh, thành.

Khoa học công nghệ, chuyển đổi số phải ứng xử nhanh với tình hình

Phát biểu khai mạc Phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ cải cách hành chính, chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 là những công việc đã được tích cực triển khai trong những năm qua nhưng cần được nâng tầm, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả.

Theo Thủ tướng, để thực hiện được các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước yêu cầu đặt ra là phải đột phá hơn, mạnh mẽ hơn, quyết tâm, quyết liệt hơn. Tuy nhiên, trước bối cảnh diễn biến nhanh chóng, khó lường, thách thức đan xen cơ hội, Thủ tướng nhấn mạnh phải nắm chắc tình hình, phản ứng chính sách linh hoạt, hiệu quả.

Thủ tướng yêu cầu các cấp, ngành, các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp, người dân phải hành động, phải chuyển động thì cả nước mới chuyển động, từ đó biến Nghị quyết thành hiện thực.

Về những việc sắp tới, Thủ tướng đề nghị làm thật tốt ba nhiệm vụ trọng tâm liên quan khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06.

Theo đó, tập trung tháo gỡ thể chế, Bộ KH&CN, các bộ ngành rà soát các luật liên quan, đề xuất Quốc hội theo hình thức một luật sửa nhiều luật tại kỳ họp sắp tới, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế.

Bên cạnh đó tiếp tục rà soát, đầu tư hạ tầng, bố trí ít nhất 3% ngân sách năm 2025 cho khoa học công nghệ, trong đó có nguồn vượt thu 10.000 tỉ đồng. Xây dựng các đề án, dự án cụ thể để triển khai đi đôi với phòng chống lãng phí, tham nhũng.

Cuối cùng, đa dạng hóa hình thức đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển. Song song với đó, đẩy mạnh cải cách hành chính. "Nếu một rừng thủ tục thì không làm được" - Thủ tướng nêu rõ.

Thủ tướng cũng chỉ đạo các cơ quan khi xây dựng, sửa đổi luật, nghị định, thông tư thì phải làm rõ những nội dung nào cụ thể hóa chủ trương của Đảng; những nút thắt, vướng mắc thể chế nào cần tháo gỡ; thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ đã cắt ít nhất 30% chưa, đã phân cấp, phân quyền tối đa chưa...

Thủ tướng cũng mong muốn sau phiên họp, sẽ có những chuyển biến mới tích cực, mạnh mẽ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06 với tinh thần "bắt kịp, tiến cùng và vượt lên".

Đề xuất Xây dựng Cổng giao tiếp

Báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia tại Nghị quyết 57 và Nghị quyết 03 về chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 57, Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đức Long cho biết đến nay đã có 4 bộ và 37 địa phương thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Có 14 bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và 54 địa phương đã ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết. Như vậy hiện vẫn còn 8 Bộ và 10 địa phương chưa phê duyệt Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết.

Thứ trưởng cũng cho biết Bộ KH&CN đang hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội ban hành các Luật quan trọng, dự kiến trình Quốc hội vào tháng 5-2025, gồm: Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Khoa học và Công nghệ sửa đổi.

Về tồn tại đang có, đại diện Bộ KH&CN nhận định, các bộ, ngành, địa phương chưa rà soát, hoàn thiện các quy định, pháp luật để chuyển đổi các hoạt động lên môi trường số.

Số lượng văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế chính sách cần xây dựng, sửa đổi bổ sung còn nhiều. Nếu các cơ quan chủ trì không tập trung nguồn lực triển khai, sẽ không thể cơ bản hoàn thiện hệ thống thể chế trong năm 2025 để đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ngoài ra, Thứ trưởng cho hay, hiện chưa có chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và đầu tư ra nước ngoài; chưa có chính sách khuyến khích khởi nghiệp trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nói về các nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai trong thời gian tới, Thứ trưởng Phạm Đức Long đề nghị các bộ, ngành, địa phương cho ý kiến đối với Nghị quyết 03 sửa đổi gửi Bộ KH&CN trong ngày hôm nay (18-3) để kịp thời hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành trong tháng 3.

Bộ KH&CN đề nghị xây dựng kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 03 sửa đổi, phân rã kết quả cần đạt theo tháng gửi Bộ KH&CN tổng hợp trình Thủ tướng ban hành Kế hoạch hành động năm 2025 của Ban Chỉ đạo.

Ngoài ra, Bộ KH&CN đề nghị sửa đổi một số quy định trong Luật Ngân sách nhà nước để có quy định riêng trong lập dự toán, quyết toán, tài trợ và sử dụng ngân sách nhà nước thực hiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ.

Cùng với đó, xây dựng Đề án cơ chế thí điểm để doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới có sự giám sát của Nhà nước; hoàn thiện chính sách miễn trừ trách nhiệm đối với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thử nghiệm công nghệ mới có thiệt hại về kinh tế do nguyên nhân khách quan.

Song song với đó, Thứ trưởng đề xuất Xây dựng Chương trình Quốc gia phát triển công nghệ và công nghiệp chiến lược; Xây dựng Danh mục Công nghệ chiến lược.

Xây dựng, trình Thủ tướng thành lập Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp chiến lược; Ban hành chính sách hợp tác công tư để phát triển công nghệ chiến lược, hạ tầng và dịch vụ số, dữ liệu, cùng đào tạo nhân lực công nghệ số.

Xây dựng Chương trình phát triển Chính phủ số; xây dựng Kế hoạch nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Bộ KH&CN cũng đề nghị đặt hàng, giao nhiệm vụ cho các doanh nghiệp công nghệ số thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm về chuyển đổi số; xây dựng Đề án chuyển đổi số doanh nghiệp vừa và nhỏ; xây dựng Đề án hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn.

Đáng chú ý, Bộ KH&CN đề ra nhóm nhiệm vụ giải pháp để thực hiện Chính phủ không giấy tờ, ký và giao dịch trên môi trường số. Cụ thể, Bộ KH&CN đề nghị xây dựng Bộ chỉ số, Hệ thống thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ tại Trung tâm dữ liệu quốc gia, hoàn thành vào tháng 12-2025; Xây dựng Cổng giao tiếp giữa người dân, doanh nghiệp, hiệp hội trên Cổng Dịch vụ công quốc gia để gửi, nhận văn bản với các cơ quan của Chính phủ, hoàn thành tháng 4-2025.