Tại phiên họp thứ 49, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự, do Chính phủ trình. Trong số này có Luật Cư trú và Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.

Đề xuất người chưa thành niên được đăng ký thường trú…

Bộ Công an - cơ quan soạn thảo nhìn nhận việc sửa đổi, bổ sung này để phù hợp với sắp xếp bộ máy, triển khai chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo đó, dự thảo quy định cư trú là việc công dân sinh sống tại một địa điểm thuộc đơn vị hành chính cấp xã. Cơ quan đăng ký cư trú là cơ quan quản lý cư trú trực tiếp thực hiện việc đăng ký cư trú của công dân, bao gồm Công an xã, phường, đặc khu (gọi chung là Công an xã).

Một trong những lý do khác cần sửa đổi, bổ sung Luật Cư trú, theo Chính phủ, bởi cần giải quyết các “điểm nghẽn” trong việc thực hiện tại Luật này.

Đáng chú ý, dự thảo quy định về “điều kiện đăng ký thường trú” theo hướng người chưa thành niên được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về với cha, mẹ, người giám hộ. Quy định này nhằm tạo điều kiện tốt nhất và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên.

Liên quan đến hồ sơ đăng ký thường trú, dự thảo quy định rõ trường hợp người chưa thành niên về ở với cha, mẹ, người giám hộ thì không phải có ý kiến đồng ý cho đăng ký thường trú của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp.

Đối với quy định về xóa đăng ký thường trú và xóa đăng ký tạm trú, Chính phủ cho rằng cần thiết bổ sung trường hợp xóa đăng ký thường trú, xóa đăng ký tạm trú đối với trường hợp huỷ bỏ quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam để phù hợp, thống nhất với quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam.

Liên quan đến quy định điều chỉnh thông tin cư trú trong Cơ sở dữ liệu về cư trú tại, dự thảo luật quy định rõ khi có sự thay đổi thông tin về hộ tịch của cơ quan có thẩm quyền, thông tin thay đổi về hộ tịch của công dân được cập nhật từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cho Cơ sở dữ liệu về cư trú.

Về quy định thông báo lưu trú, Chính phủ cho rằng cần thiết bổ sung trường hợp phải thông báo lưu trú đối với người quản lý phương tiện để phù hợp với thực tiễn. Theo đó, dự thảo bổ sung đối tượng chủ sở hữu phương tiện hoặc người được giao quản lý phương tiện có trách nhiệm thông báo lưu trú.

“Nếu không bổ sung quy định này, không thể bảo đảm tính kịp thời, hiệu quả của công tác quản lý cư trú” - tờ trình nêu rõ.

Thẩm tra dự thảo Luật, Thường trực Ủy ban Quốc phòng- An ninh và Đối ngoại của Quốc hội nhất trí với các quy định nói trên của dự thảo Luật. Dù vậy, có ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định thông báo lưu trú để bảo đảm tính khả thi.

Ngoài ra, có ý kiến đề nghị cân nhắc quy định người chưa thành niên được đăng ký thường trú để bảo đảm thuận lợi để người chưa thành niên được về ở với cha, mẹ người giám hộ nhưng đồng thời cũng phải bảo đảm quyền bất khả xâm phạm chỗ ở hợp pháp của người khác.

Bổ sung trường hợp thu hồi, hủy giá trị sử dụng hộ chiếu

Đối với Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, dự thảo bổ sung quy định về hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn chỉ có giá trị sử dụng 1 lần. Theo đó, dự thảo quy định hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn có thời hạn không quá 12 tháng, không được gia hạn và chỉ có giá trị sử dụng 1 lần khi xuất cảnh Việt Nam hoặc nhập cảnh Việt Nam.

Luật hiện hành đang quy định bốn đối tượng được cấp hộ chiếu theo thủ tục rút gọn. Cụ thể, người ra nước ngoài có thời hạn bị mất hộ chiếu phổ thông, có nguyện vọng về nước ngay; người có quyết định trục xuất bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền nước sở tại nhưng không có hộ chiếu; người phải về nước theo điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về việc nhận trở lại công dân và người được cấp hộ chiếu phổ thông vì lý do quốc phòng, an ninh.

Theo Chính phủ, ba trường hợp đầu chỉ cần dùng hộ chiếu 1 lần; trường hợp sau cùng cấp cho đối tượng này cũng chỉ có giá trị sử dụng 1 lần để tránh trường hợp đối tượng được cấp hộ chiếu này sử dụng vào các mục đích khác không phù hợp.

“Cần thiết quy định giá trị sử dụng 1 lần đối với hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn, nếu không kịp thời bổ sung quy định này thì sẽ không phù hợp với thực tiễn” - Chính phủ nêu rõ quan điểm tại tờ trình.

Một nội dung khác, dự thảo cũng bổ sung các trường hợp thu hồi, hủy giá trị sử dụng hộ chiếu, gồm hủy giá trị sử dụng của hộ chiếu phổ thông còn thời hạn đối với trường hợp đã được cấp hộ chiếu mới; thu hồi, hủy giá trị sử dụng của hộ chiếu của người đã được cấp nhưng bị sai thông tin chi tiết nhân thân; hủy giá trị sử dụng hộ chiếu của người đang bị truy nã.

Với các quy định về thủ tục hành chính, dự thảo quy định bỏ thành phần hồ sơ là bản chụp giấy chứng minh nhân dân, thẻ CCCD hoặc giấy tờ tùy thân khác, bỏ quy định xuất trình bản chính để đối chiếu và bổ sung quy định xuất trình thẻ CCCD hoặc thẻ căn cước hoặc căn cước điện tử đối với một số thủ tục hành chính. Gồm cấp, gia hạn hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ trong nước; cấp hộ chiếu phổ thông trong nước; cấp hộ chiếu phổ thông ở nước ngoài.

Tại tờ trình, Chính phủ đề xuất Quốc hội cho ý kiến và thông qua dự án Luật này tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV.