Ngày 21-10, Quốc hội nghe tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và thảo luận về Dự thảo Luật cư trú (sửa đổi). Một trong những điểm đáng chú ý là việc có bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy hay không?
Chủ nhiệm UB Pháp luật Hoàng Thanh Tùng nói, nhiều ý kiến cho rằng nếu bỏ ngay Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú giấy thì công dân sẽ gặp khó khăn, phiền hà. Ảnh: QH
Chủ nhiệm Ủy ban (UB) Pháp luật Hoàng Thanh Tùng nói: UB Thường vụ Quốc hội và ý kiến của đa số ĐBQH đều tán thành với việc cần chuyển đổi sang phương thức quản lý cư trú mới và nhất trí quy định Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2021 như đề xuất và cam kết của Chính phủ.
Tuy nhiên nhiều ý kiến đề nghị trong Luật cần có một số quy định có tính chất chuyển tiếp phù hợp để bảo đảm sự thích ứng kịp thời của các cơ quan nhà nước có liên quan, tránh làm phát sinh thêm thủ tục, gây khó khăn, phiền hà cho người dân.
Theo giải trình của UB Thường vụ Quốc hội, khi thảo luận, đa số ý kiến đề nghị cho phép người dân được tiếp tục sử dụng sổ hộ khẩu, sổ tạm trú đã được cấp cho đến hết ngày 31-12-2022 để chứng minh thông tin về nơi cư trú.
Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú khi đó không được coi là công cụ quản lý cư trú như hiện nay mà chỉ đơn thuần là giấy tờ xác nhận nơi cư trú công dân.
Nguyên do của đề xuất này là vì có thể tại thời điểm 1-7-2021 và sau đó là giai đoạn đầu thực thi luật, điều kiện kỹ thuật kết nối liên thông giữa các bộ, ngành, địa phương với các cơ sở dữ liệu về dân cư vẫn đang trong quá trình triển khai, hoàn thiện.
Nếu vậy thì việc thực hiện thủ tục hành chính hoặc giao dịch tại các cơ quan, tổ chức chưa kịp triển khai xong. Người dân vẫn phải có giấy tờ nhất định để chứng minh nơi cư trú.
“Việc cho phép người dân tiếp tục sử dụng Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú sẽ tránh được việc làm phát sinh thêm thủ tục, thêm khó khăn, phiền phức cho người dân, tạo áp lực quá lớn cho các cơ quan quản lý, đăng ký cư trú tại thời điểm Luật mới có hiệu lực thi hành” - ông Tùng nói.
Ở những nơi đã hoàn thành việc kết nối liên thông, khai thác, sử dụng chung Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thì công dân được sử dụng số định danh cá nhân để xác định thông tin nhân thân, thông tin về nơi cư trú.
Đồng thời, cơ quan nhà nước không được yêu cầu người dân phải nộp thêm giấy tờ xác nhận về cư trú khi thực hiện các thủ tục hành chính.
Cuối cùng, có ý kiến vẫn còn lo ngại rằng thời điểm 31-12-2022 có thể vẫn chưa bảo đảm để hoàn tất việc kết nối liên thông, chuyển đổi số đối với quản lý thông tin về cư trú trong toàn xã hội, nên cần kéo dài hơn nữa thời hạn này.
Theo UB Thường vụ Quốc hội, một số ý kiến đồng ý Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú sẽ hết giá trị cùng thời điểm Luật Cư trú (sửa đổi) có hiệu lực, tức là từ 1-7-2021. Các ý kiến này cho rằng phương thức quản lý cư trú mới là tiến bộ, cần được thực hiện ngay một cách đồng bộ.
“Quy định như vậy cũng tạo áp lực để Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương tích cực, khẩn trương hơn nữa trong việc hoàn thành sớm các chỉ tiêu, nhiệm vụ về xây dựng Chính phủ điện tử” - ông Tùng trình bày.
Đối với gần 30 thủ tục hành chính ở cấp bộ và hàng chục thủ tục ở các cấp chính quyền địa phương đang có yêu cầu xuất trình Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú, Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ và cơ quan khác có liên quan sẽ khẩn trương rà soát… để bổ sung, sửa đổi cho phù hợp, bảo đảm có thể thực hiện thông suốt, thống nhất ngay từ ngày 1-7-2021.
Do ý kiến còn khác nhau nên UB Thường vụ Quốc hội thiết kế thành hai phương án để Quốc hội tiếp tục thảo luận.
| 2 phương án về Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú Phương án 1: Kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã được cấp vẫn được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú theo quy định của Luật này cho đến hết ngày 31-12-2022. Trường hợp thông tin trong Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú khác với thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú thì sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú. Khi công dân thực hiện các thủ tục đăng ký, khai báo về cư trú dẫn đến thay đổi thông tin trong Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thu hồi Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã cấp, thực hiện điều chỉnh, cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú theo quy định của Luật này và không cấp mới, cấp lại Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú. Phương án 2: Các loại giấy tờ, tài liệu có giá trị pháp lý đã phát hành có sử dụng thông tin từ Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú vẫn nguyên hiệu lực pháp luật. Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú không có giá trị sử dụng trong các giao dịch, quan hệ pháp luật được xác lập mới kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành. Điều 38, Khoản 3, Dự thảo Luật Cư trú (sửa đổi) |
