Trình bày báo cáo thẩm tra về dự thảo nghị quyết cơ chế đặc thù cho TP.HCM, ông Nguyễn Đức Hải, Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính ngân sách của Quốc hội, cho biết hiện TP là địa phương có đóng góp số thu ngân sách cao nhất cả nước (khoảng 28%), tỉ lệ điều tiết các khoản thu phân chia về ngân sách trung ương (NSTW) là 82%.
Tuy nhiên, hiện TP đang gặp nhiều khó khăn về hạ tầng giao thông, môi trường, chưa có cơ chế, chính sách đột phá mạnh mẽ để phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng là đầu tàu kinh tế của cả nước, là đô thị đặc biệt có tầm ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của cả nước và khu vực.
Theo đó, đại diện Ủy ban Tài chính ngân sách đề nghị Quốc hội thông qua Nghị quyết cơ chế đặc thù cho TP.HCM tại một kỳ họp vì nội dung Nghị quyết đã được Bộ Chính trị xem xét, cho ý kiến; Quốc hội đồng ý đưa vào Chương trình kỳ họp thứ tư, và đặc biệt tờ trình của Chính phủ cũng đã bao gồm đầy đủ các nội dung về đánh giá tác động của chính sách đến việc thực hiện Nghị quyết….
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách Nguyễn Đức Hải
Cơ chế đặc thù cho TP.HCM sẽ tập trung vào một số lĩnh vực sau, đã được Ủy ban Tài chính ngân sách nhất trí và đề nghị cân nhắc một số điểm:
+ Về quản lý tài chính - ngân sách nhà nước:
Đối với thí điểm tăng mức thuế hoặc thuế suất cao hơn so với quy định của các sắc thuế hiện hành: Ủy ban TCNS đề nghị Chính phủ cân nhắc cho phép điều chỉnh tăng thuế suất của tất cả sắc thuế (trừ thuế XNK) mà chỉ nên tăng thuế suất ở một số sắc thuế hoặc mở rộng cơ sở thuế đối với một số sản phẩm hàng hóa, dịch vụ xa xỉ, ảnh hưởng đến môi trường, sức khỏe của người dân và có tính đến mức thu nhập của người dân đô thị (thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên nước…), cần nghiên cứu thận trọng việc điều chỉnh tăng mức thuế ở một số sắc thuế có tác động lớn đến sản xuất, kinh doanh và môi trường đầu tư của thành phố (như thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN…).
Về mức lệ phí mới chưa có trong danh mục Luật phí và lệ phí, Ủy ban TCNS đề nghị phân cấp cho HĐND TP.HCM quyết định thí điểm điều chỉnh tăng mức thu. Đồng thời nhất trí đề xuất cho HĐND TP được quyết định dự toán ngân sách, phân bổ ngân sách hàng năm cho các lĩnh vực GDĐT, KHCN.
Nhất trí việc cho TP được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước, các tổ chức trong nước khác và từ nguồn Chính phủ vay ngoài nước về cho Thành phố vay lại với mức dư nợ vay không vượt quá 90% số thu ngân sách Thành phố được hưởng theo phân cấp.
Đề nghị cân nhắc đến mặt bằng bội chi chung của ngân sách địa phương trong kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia (bội chi ngân sách địa phương không quá 0,2% GDP) để không làm ảnh hưởng lớn đến khả năng vay vốn của các địa phương khác, trong đó thủ đô Hà Nội (mức dư nợ là 70%) và ba đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt sẽ được thành lập (mức dư nợ dự kiến 70%).
Nhất trí đề nghị cho phép Thành phố được bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương tương ứng 70% số tăng thu ngân sách trung ương từ các khoản thu phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách Thành phố và số tăng thu từ các khoản thu ngân sách trung ương hưởng 100%...
Nhất trí việc ngân sách Thành phố được hưởng 50% khoản thu tiền sử dụng đất khi bán tài sản nhà nước gắn với tài sản trên đất theo quy định của Luật quản lý, sử dụng tài sản nhà nước...
Nhất trí cho phép ngân sách Thành phố được hưởng số thu từ cổ phần hóa của các doanh nghiệp nhà nước do UBND TP quản lý và phần thu được từ thoái vốn nhà nước tại các tổ chức kinh tế do UBND TP làm đại diện chủ sở hữu. Riêng về số tiền 18.800 tỉ đồng đầu tư cho dự án chống ngập và 02 dự án bệnh tuyến cuối thuộc nguồn vốn do ngân sách trung ương đảm bảo, đa số ý kiến đề nghị Trung ương bố trí vốn cho TP thực hiện các dự án theo kế hoạch đầu tư công đã được Quốc hội quyết định.
Nhất trí cho TP huy động theo phương thức PPP hoặc vay để hoàn thành các dự án do Trung ương tài trợ một phần hoặc toàn bộ song chưa bố trí được vốn, Trung ương sẽ hoàn trả sau. Nhưng đề nghị cần quy định rõ hơn về phạm vi dự án, chỉ tập trung một số dự án hạ tầng kinh tế thiết yếu, đặc biệt quan trọng và thời hạn ngân sách trung ương phải hoàn trả, khoản lãi vay (nếu có) do ngân sách TP hay ngân sách trung ương phải chi trả.
+ Về một số vấn đề khác: Ủy ban TCNS nhất trí cho phép HĐND TP quyết định mức thu nhập bình quân tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức thuộc TP quản lý và mức lương phù hợp với các chuyên gia, nhà khoa học, tài năng đặc biệt trong khả năng, phạm vi ngân sách của TP. Tuy nhiên, Ủy ban TCNS đề nghị lương cơ bản giữ nguyên, khoản tăng thêm tính theo vị trí việc làm, hiệu quả công việc (có tiêu chí rõ ràng cụ thể).
