Sáng 29-10, QH đã thảo luận tại tổ về việc sửa đổi Luật Tổ chức QH và dự thảo nghị quyết của QH về thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND phường tại TP Hà Nội nhiệm kỳ 2021-2026.
Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà (đoàn Bà Rịa-Vũng Tàu) cho rằng đã đến lúc xem xét lại việc các bộ trưởng, chủ tịch UBND tỉnh có nên ứng cử ĐBQH hay không.
ĐB Trần Hồng Hà (đoàn Bà Rịa-Vũng Tàu).
“Chúng ta biết các ĐB là bộ trưởng, sau này bổ sung chủ tịch UBND cũng tham gia là ĐBQH thì khâu chỉ đạo điều hành rất khó khăn. Ở đây, QH có quyền yêu cầu bộ trưởng, chủ tịch có những phiên chất vấn, giải trình để có những phiên chất vấn. Nhưng phải chăng cứ bộ trưởng, chủ tịch UBND là ĐBQH không?
Chúng tôi muốn chuyển phần này sang để QH không tăng số lượng nhưng tăng số ĐB chuyên trách của QH đặc biệt là ĐB chuyên trách có kiến thức, kinh nghiệm trong vấn đề quản lý và xây dựng phấp luật. Tôi nghĩ thế thì cần hơn” - ông nói.
Ông cũng chia sẻ các ĐBQH thuộc Chính phủ chịu trách nhiệm công tác quản lý, cơ chế chính sách pháp luật, khâu tổ chức thực hiện nhưng phân cấp cho địa phương rất lớn. Chính vì vậy mới dẫn đến thực tế có nhiều việc “hỏi bộ trưởng là bộ trưởng không nắm được” vì thực tế thẩm quyền đó được phân cho UBND, HĐND và chủ tịch UBND các địa phương.
Ông cho rằng lần sửa luật này cần nhìn nhận lại vấn đề này, vì kinh nghiệm ở các nghị viện thế giới cho thấy họ có thể chất vấn bộ trưởng bất cứ lúc nào chứ không phải đợi tới kỳ họp, yêu cầu trách nhiệm giải trình mà trách nhiệm giải trình không chỉ bộ trưởng mà còn cả chủ tịch UBND các địa phương.
“Nếu thay đổi cách làm này và quy định trong tổ chức này thì tôi nghĩ cũng là bước thay đổi hoạt động của chúng ta. Nó vừa hiệu quả thiết thực và phù hợp hơn với vị trí chức năng” - ông nhấn mạnh.
Bộ trưởng Hà cũng cho rằng cần nâng tỉ lệ ĐBQH hoạt động chuyên trách lên cao hơn, không dừng ở tỉ lệ 35% như luật mà có thể nâng lên 50%-60%, từ đó nâng cao vai trò của QH, đặc biệt trong vấn đề xây dựng luật.
“Quốc hội một năm họp hai lần nhưng thực tiễn không chờ QH họp. Có bộ luật vừa ban hành xong đã phải dừng. Nói đúng luật ban hành phải thực thi nhưng thực tế không mong muốn nó xảy ra. Xem xét có cách tháo gỡ. Có luật ba năm mới gỡ được. Như luật quy hoạch mất gần một năm mới tháo gỡ. Vô hình làm chính sách để phát triển nhưng thực tế lại kìm hãm. Luật không đứng ngoài cuộc sống và không thể kìm hãm” - ông nói.
Theo đó ông đề nghị QH nên giao cho Ủy ban Thường vụ QH (UBTVQH) có thẩm quyền quyết ngay trong một số vấn đề để đáp ứng kịp thời yêu cầu phát sinh hằng ngày của thực tiễn. Cơ chế để UBTVQH quyết có thể lấy ý kiến từ 63 đoàn ĐBQH, nếu đủ trên 50% thì cho UBTVQH quyết.
“Tôi muốn nói Luật Đầu tư công ba năm, đến năm thứ ba mới gỡ. Luật Quy hoạch sau một năm UBTVQH mới vận dụng chức năng giải thích pháp luật. Nên cho UBTVQH một quyền, có cơ chế giao. Cái này tôi đã phát biểu ở Trung ương. Hiện nay kinh tế có nhiều vấn đề hệ trọng an ninh quốc gia, luật sơ hở vì vậy nên có cơ chế UBTVQH lấy ý kiến các đoàn ĐBQH, cho UBTVQH tạm điều chỉnh vấn đề đó” - ông nói.
