Sáng 28-10, Quốc hội thảo luận trực tuyến về dự Luật Thi đua khen thưởng (sửa đổi). Các đại biểu đều tán thành phải sửa đổi luật này để đáp ứng những yêu cầu mới về thi đua khen thưởng.
Nhiều đại biểu cũng đề nghị phải thiết kế lại các tiêu chí thi đua sao cho rộng khắp, bao quát được những cá nhân, tổ chức xứng đáng vì có tình trạng một số ngành, lĩnh vực có cán bộ công tác lâu năm, có thành tích nhưng không được khen thưởng.
Một số đại biểu khác đề nghị thêm danh hiệu “Thanh niên xung phong vẻ vang” để ghi nhận những đóng góp, hy sinh của lực lượng này kể từ khi thành lập năm 1950 đến nay. Tiêu biểu cho ý kiến này là ĐB Vũ Trọng Kim (Hải Dương), Chủ tịch Hội cựu thanh niên xung phong.
Ở một góc độ khác, ĐB Phạm Trọng Nhân (Bình Dương) cho rằng, cần khắc phục tình trạng hình thức trong thi đua khen thưởng và khuyến khích mọi người tự thi đua với chính mình, thay vì phải chờ đến các phong trào thi đua.
“Nếu đánh giá phong trào thi đua ở một số nơi còn mang tính hình thức thì ngay chính lĩnh vực này cũng đang nặng về thủ tục hồ sơ đề nghị danh hiệu thi đua khen thưởng, trong đó điều kiện kèm theo là báo cáo thành tích”- ĐB Nhân nêu.
Theo ông, để tôn vinh mà lại phải viết báo cáo thành tích thì mục tiêu cuối cùng không phải là để được ghi nhận và tôn vinh.
“Báo cáo này nhằm mục đích gì? Nếu như để cơ quan nhà nước biết thì có lẽ không ổn vì nó sẽ chứng tỏ năng lực quản lý đối với hoạt động của công dân nói chung và cán bộ công chức, viên chức nói riêng, đặc biệt là trong thời kỳ chuyển đổi số được cam kết triển khai mạnh mẽ thời gian qua.
Nếu như vì báo cáo thành tích thì phải giải đáp thoả đáng trường hợp nhiều cán bộ cấp cao bị xử lý kỷ luật chắc chắn trong thời gian công tác đã nhận không ít danh hiệu thi đua, khen thưởng”- ĐB Nhân nêu vấn đề.
Dẫn ra trường hợp có một Giám đốc Sở có không ít danh hiệu thi đua, khen thưởng mà lại “dậy sóng” về các sai phạm mới đây, ĐB Nhân đặt câu hỏi: “Vậy thì công tác thẩm định thông qua các báo cáo thành tích đối với những trường hợp trên có hiệu lực, ý nghĩa ra sao?”.
ĐB Nhân đặt vấn đề xem có thể có việc có “thành phần cơ hội lợi dụng” thi đua khen thưởng và trách nhiệm đối với những cơ quan, cá nhân thẩm định đến đâu. ĐB Nhân nói Nhà nước có đẩy đủ công cụ quản lý thì không cần yêu cầu cá nhân viết báo cáo thành tích để bảo đảm ý nghĩa biểu dương. Ông còn nói bây giờ chỉ cần một cái “click chuột” là đã có thể cung cấp đầy đủ dữ liệu cá nhân để xác thực, trong đó có khen thưởng, kỷ luật…
Vận dụng cơ sở dữ liệu như vậy, theo ĐB Nhân, sẽ thẩm định hoa học hơn, làm thay đổi, thực chất hóa công tác thi đua khen thưởng, tránh “lọt lưới”những trường hợp như đã nêu.
“Dự luật này cùng với hệ thống cơ sở dữ liệu phải kích hoạt cho được cơ chế phòng vệ trước thói quen háo danh và lan toả khí chất “hữu xạ tự nhiên hương, hà tất phải tô vẽ”, ĐB Nhân nói và lưu ý cá nhân, tập thể cần tự giác thi đua theo lời Hồ Chủ tịch và nguyên tắc trong dự luật.
Đề cập đến những chủ trương của Đảng, Nhà nước về thi đua, khen thưởng, ĐB Nhân nêu: “Cán bộ, công chức không tự nguyện tham gia thì có bị coi là không chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng hay không? Dự luật giải quyết thoả đáng các vấn đề trên thế nào vì đó chính là “xương sống” của công tác thi đua, liên quan đến việc đánh giá đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức?”.
Theo ĐB Nhân, bao nhiêu phong trào, danh hiệu không quan trọng mà cái cần nhất chính là kỹ năng quản trị của người đứng đầu, để thúc đẩy được tinh thần, tình cảm, thái độ, trách nhiệm của cán bộ, công chức, tập thể đối với công việc.
“Nếu tinh thần nêu gương luôn thường trực trong mỗi người, mỗi hoàn cảnh thì có lẽ phong trào thi đua cũng hoàn thành sứ mệnh. Bởi khi đó nó đã trở thành vấn đề tự thân, một sự tự nhận thức trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức. Bởi có tu thân mới tề gia, trị quốc, bình thiên hạ được”- ĐB Nhân nói.
