Sáng 26-3, Quốc hội (QH) đã thảo luận tại hội trường về báo cảo tổng kết nhiệm kỳ của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội.
Lịch sử ở sau lưng là điểm tựa ta đi về phía trước
Mở đầu bài thảo luận, ông Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho biết đây là lần phát biểu cuối cùng của mình trên nghị trường sau 20 năm tham gia công tác làm ĐBQH. Dưới góc nhìn của người hoạt động Quốc hội lâu năm, nhà nghiên cứu lịch sử, nhà báo, ông nhắc đến truyền thống hoạt động gần dân, sát dân, thể hiện ý chí của nhân dân của Quốc hội khoá 1 - Quốc hội được thành lập ngay sau khi đất nước độc lập, thoát khỏi ách đô hộ thực dân, phong kiến.
“Quốc hội khoá XIV và có thể những nhiệm kỳ tiếp theo sẽ luôn phải hướng về phía trước, theo kịp thời đại. Nhưng tôi muốn nói những đỉnh cao không chỉ ở phía trước, đôi khi những đỉnh cao ở sau lưng mình. Nếu chúng ta ý thức được rằng chúng ta kế thừa một truyền thống của dân tộc, tổ tiên, truyền thống của QH, của các bậc tiền nhân, người tiền nhiệm” - ông Quốc nói.
Ông cũng nhắc đến, Quốc hội khoá 1 lần đầu tiên triệu tập đã thông qua được Hiến pháp và bộ luật rất cơ bản là Bộ Luật Lao động, và hàng loạt các sắc lệnh quan trọng về quyền con người “mà theo cách nói của chúng ta là liên quan đến quyền biểu tình, quyền hội họp, lập hội”.
“Hiến pháp 2013 chúng ta đã nhanh chóng thực hiện mục tiêu đó bằng xây dựng luật pháp nhưng chúng ta mới thông qua được trưng cầu dân ý và chưa bao giờ được áp dụng trong khi đó rất nhiều luật khác quan trọng đòi hỏi đời sống của ngày hôm nay chúng ta vẫn né tránh. Tôi nói né tránh bởi vì mỗi lần Quốc hội đặt vấn đề thì được trả lời rất đơn giản là Chính phủ chưa làm xong. Điều đó cho thấy, chúng ta vừa thấy mặt khó khăn, nhạy cảm của những luật ấy nhưng không vì thế mà không làm” - ông nói.
ĐBQH Dương Trung Quốc (Đồng Nai)
Bấm nút nhưng màn hình chưa hiển thị chính kiến của ĐBQH
Về công tác chất vấn, ông đánh giá nhiệm kỳ này đã có rất nhiều đổi mới, đã truyền thông rộng rãi trực tiếp đến với người dân nhưng cũng “chưa bao giờ chúng ta làm được như ngày xưa”. “Đã bao giờ Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước được chất vấn chưa? Ở những nhân vật ấy, tiếng nói ấy có vai trò cực kỳ quan trọng làm cho người dân tin tưởng hơn về bộ máy Nhà nước của mình” - ông nói.
Theo ông, mặc dù Quốc hội đã ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động, đặc biệt là việc bấm nút biểu quyết. Nhưng đôi khi công nghệ cao lại đi ngược lại. “Điều này tôi đã phát biểu nhiều lần ở Quốc hội, nhưng chưa bao giờ được tiếp thu. Đó là khi chúng ta ứng dụng việc bấm nút biểu quyết, thì việc biểu quyết trong Hiến pháp là công khai nhưng không bao giờ ai được biết chính kiến của từng đại biểu Quốc hội” - ông bày tỏ và mong rằng thời gian tới với sự ứng dụng công nghệ, Quốc hội hoàn toàn có thể công khai chính kiến của từng ĐBQH khi thông qua mỗi dự luật, quyết sách lớn của đất nước để người dân giám sát được hoạt động của đại biểu mình bầu.
QH, ĐBQH là tinh túy, tinh hoa, không là sức vóc thuần túy
Một vấn đề nữa được đề cập đến là giám sát mà theo ông “rất quan trọng”. Nhưng nhiều khi chứng kiến những đại án diễn ra mà những nhân vật, sự việc có liên quan đã từng tồn tại ở trong thực tiễn mà nhiệm kỳ Quốc hội ấy không đề cập đến.
”Ai đảm bảo được sau kỳ họp này không xảy ra những thất thoát, tham nhũng nữa. Và lúc đó chúng ta đánh giá về chúng ta như thế nào?. Cho nên tôi cho rằng mỗi thành công của Chính phủ đúng là có vai trò của Quốc hội, nhưng mỗi thất bại, sai sót của Chính phủ cũng có trách nhiệm của Quốc hội, những đại án xảy ra cũng có phần trách nhiệm của Quốc hội, ít nhất Quốc hội của nhiệm kỳ ấy” - ông nói.
ĐB Dương Trung Quốc cũng chia sẻ dù năm nay ông đã 75 tuổi nhưng tổ chức nơi ông công tác vẫn đề cử ông ứng cử, nhưng ông xin rút vì tuồi đã cao.
Ông mong muốn Quốc hội nên tận dụng những ĐBQH chuyên trách có kinh nghiệm, trí tuệ dù cho họ đã quá tuổi.
“Đừng biến Quốc hội thành cơ quan hành chính, đặc biệt với đại biểu chuyên trách những người làm toàn vẹn cho quốc hội và họ đã có tích luỹ về mặt kinh nghiệm, tri thức, kỹ năng và đặc biệt là tích luỹ uy tín. Tích luỹ uy tín thì phải có thời gian. Tôi thấy hết sức làm tiếc nhiều vị phải dừng lại chỉ vì tuổi tác thôi. Chúng ta phải coi Quốc hội là tinh tuý, tinh hoa, đừng coi quốc hội là sức vóc thuần tuý. Tôi rất mong đó thực tế để chúng ta cố gắng thay đổi trong nhiệm kỳ tiếp theo” - ông nói.
