TP.HCM những năm gần đây là đầu mối trung chuyển ma túy, tiền chất ma túy đi các nước do giá tại Việt Nam rẻ. Tỉ lệ tội phạm liên quan đến ma túy tổng hợp (ma túy đá) trong cơ cấu tội phạm ma túy năm 2010 là gần 14% thì đến năm 2013 là 39%. Đó là số liệu được nêu ra tại Hội nghị đấu tranh với tội phạm liên quan đến tiền chất ma túy do VKSND TP.HCM tổ chức ngày 31-10.
Thiếu tá Mai Văn Linh - Phó phòng CSĐT tội phạm ma túy (PC47) cho biết: Tội phạm ma túy luôn muốn kéo nơi cung cấp ma túy gần nơi tiêu thụ nhằm che giấu hành vi và giảm giá thành. Thuốc tân dược, tiền chất công nghiệp là nguyên liệu chính sản xuất tiền chất dễ dàng mua được trên thị trường. Như vụ Lục Gia Khánh, trong sáu tháng mua gần 9 triệu viên Asmin để chiết tách tiền chất sản xuất hơn 145 kg ma túy đá.
Tang vật và Trần Văn Ban (người tổ chức sản xuất) tại lò sản xuất ma túy ở Gò Vấp. Ảnh: HOÀNG TUYẾT
Theo đại diện Hải quan TP, các bưu kiện chứa tiền chất ma túy gửi ra nước ngoài được các bưu cục ngoại dịch và các đại lý giao nhận vận chuyển về địa điểm kiểm tra hải quan. Khi phát hiện vi phạm thì chỉ có mặt người đại diện làm thủ tục của bưu điện, công ty chuyển phát nhanh. Khi xác minh tên và địa chỉ người gửi và người nhận tại Úc đều không giống hoặc không có thật nên xử lý rất khó khăn do không xác lập được chủ thể vi phạm…
Việc khám phá tội phạm về ma túy đá nhìn chung là thấp, chưa chủ động, chủ yếu do các cơ quan khác chuyển đến và do các sự cố cháy nổ chết người mới phát hiện ra.
Về căn cứ pháp lý, theo Thông tư liên tịch số 17/2007 thì “để xử lý hình sự các hành vi liên quan đến tiền chất ma túy, phải chứng minh các hành vi đó nhằm mục đích sản xuất trái phép chất ma túy hoặc nhằm bán lại cho người khác sản xuất ma túy…”. Cạnh đó, các thủ tục chặt chẽ về việc phải giám định tiền chất và hàm lượng tiền chất cũng khiến việc xử lý không đơn giản. Ngoài ra, có ý kiến cho rằng giá của ma túy đá cao hơn heroin nhưng tàng trữ 1 g ma túy đá mới xử lý hình sự trong khi heroin là 0,1 g là chưa thỏa đáng.
Tiền chất còn dùng vào mục đích y tế. Cả nước hiện có năm công ty có chức năng xuất nhập khẩu tiền chất, trong khi nạn chiết xuất, buôn bán bất hợp pháp ngày càng nghiêm trọng. Do đó nếu không chứng minh được mục đích tàng trữ tiền chất để nhằm sản xuất trái phép chất ma túy thì nên có một điều luật quy định về tội “tàng trữ trái phép tiền chất” với trọng lượng theo PC47 đề xuất là từ 2 kg trở lên.
Phó Chủ tịch UBND TP Tất Thành Cang ghi nhận các ý kiến trên và cho biết TP sẽ kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số quy định bất cập của BLHS và hướng dẫn tại Thông tư 17. Ông Tất Thành Cang cũng chỉ đạo các cơ quan phải phối hợp quản lý chặt chẽ nhập khẩu tiền chất, thuốc tân dược; đẩy mạnh điều tra, xét xử các vụ án liên quan đến tiền chất trong thời gian qua để răn đe; phối hợp các nước để đấu tranh cùng. Ngoài ra, phải nâng cao năng lực giám định tiền chất ma túy, đẩy nhanh tiến độ giám định tạo điều kiện để các cơ quan chức năng áp dụng các biện pháp ngăn chặn kịp thời.
ÁI NHÂN
