Giải trình trước các ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội về vấn đề giá trị quyền sử dụng đất chưa được tính khi định giá DNNN để thực hiện cổ phần hóa (CPH), Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà thừa nhận “nguồn lực đất đai chưa có sự quản lý và đánh giá về giá trị đất đai”, nhất là giai đoạn trước khi có Nghị định 01-2017.
Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà.
Theo ông, nguyên nhân chính là do các quy định của pháp luật về đất đai cũng như quá trình CPH DN, phương án rà soát quỹ đất đai, sử dụng đất đai... của các DN thông thường khi CPH chưa được xem xét trước khi tiến hành CPH.
“Có thể nói nguồn lực đất đai chưa có sự quản lý và đánh giá về giá trị đất đai. Có nhiều khu vực đất đai đang sử dụng rất lãng phí; nhiều khu đất vàng, trên thực tế sau khi CPH xong, DN đề nghị chuyển đổi mục đích sử dụng đất không đúng như tiêu chí, mục đích mà DN này cần phải thực hiện.
Việc chuyển đổi mục đích đó, thông thường chúng ta vướng mắc không thể tính toán được việc đưa ra đấu giá vì phần tài sản... ở trên đất đó. Khi áp dụng giá đất đai hiện hành còn có sự khác rất lớn so với giá đất trên thị trường” - Bộ trưởng Hà nói.
Ông cho hay Bộ TN&MT đã tham mưu cho Chính phủ ban hành kịp thời Nghị định 01/2017. Nghị định này đã cập nhật quy định phương án sử dụng đất khi tiến hành CPH. DN CPH có trách nhiệm phải rà soát toàn bộ quỹ đất để lập phương án sử dụng trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trước khi CPH...
“Qua việc rà soát này, chúng ta có thể thu hồi được quỹ đất mà hiện DN quản lý lỏng lẻo, không cần thiết sử dụng, sử dụng không hiệu quả... Thu hồi để tạo quỹ đất phục vụ cho các mục đích khác” - ông Hà nói.
Về việc xác định giá đất, Bộ trưởng Hà cho hay do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân việc xác định của cơ quan tư vấn cũng như cơ quan quản lý nhà nước, hội đồng xác định giá đất... “chưa tính đến quy hoạch, vị trí lợi thế nên giá đất không phù hợp với cơ chế thị trường”.
“Luật Đất đai yêu cầu khi xác định giá đất phải công bố công khai giá đất này. Nếu chúng ta công bố công khai thì sẽ xác định được tính bất hợp lý khi xác định giá đất. Chính vì không công khai, minh bạch nên mới có chuyện lợi dụng của các nhóm lợi ích làm thất thoát tài sản của Nhà nước. Đại biểu, cử tri, nhân dân rất quan tâm đến vấn đề thất thoát nguồn lực. Cần đưa nguồn lực đất đai vào phát triển kinh tế” - ông Hà nói.
Để giải quyết tồn tại này, ông Hà cho hay Bộ đã đề nghị xem xét có việc thanh tra, kiểm tra và đang tiến hành thanh tra tất cả dự án đất vàng. “Trên cơ sở phát hiện có vấn đề gì thiếu minh bạch, không bảo đảm sự phù hợp về xác định giá đất đai, chúng ta sẽ xem xét để có biện pháp xử lý thích hợp” - ông nhấn mạnh.
Ông cũng bày tỏ đồng tình với ý kiến nhiều đại biểu Quốc hội nêu. Xem xét quản lý hiệu quả hơn quỹ đất dùng cho các DNNN trên cơ sở tính toán quy hoạch lại. Đặc biệt, nhiều DNNN có vấn đề liên quan đến ô nhiễm môi trường hoặc quy hoạch về sử dụng đất, quy hoạch phát triển không phù hợp... thì phải tính toán thu hồi lại đất này, đấu giá và tiền đấu giá thu được dùng để chỉnh trang đô thị, giải quyết các vấn đề phát triển đô thị, hỗ trợ cho các DN khi di dời ra khỏi khu vực tập trung đông dân cư.
