Ngày 17-1, Bộ Công Thương công bố Kết luận về thanh tra công tác quản lý đầu tư xây dựng dự án nhà máy sản xuất đạm Ninh Bình và hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình (gọi tắt là Công ty Đạm Ninh Bình).
Chậm tiến độ 420 ngày, đội thêm 526 tỉ đồng
Theo đó, qua thanh tra, Bộ Công Thương cho rằng Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam (nay là Tập đoàn Hóa chất Việt Nam - Vinachem) phê duyệt điều chỉnh dự án trên cơ sở kết quả đánh giá hiệu quả tài chính thấp, tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro, công tác dự báo còn hạn chế. Bổ nhiệm giám đốc ban quản lý dự án chưa tuân thủ quy định.
Chủ đầu tư cấp than cho nhà thầu phục vụ chạy thử vượt so với hợp đồng EPC (thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình). Qua nhiều lần đàm phán, chủ đầu tư và nhà thầu vẫn chưa thống nhất được giá trị và trách nhiệm của mỗi bên đối với lượng than chạy thử cấp vượt. Hợp đồng EPC còn có điểm bất lợi cho chủ đầu tư về trách nhiệm của nhà thầu khi vượt lượng than chạy thử.
Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình liên tục lỗ trong bốn năm hoạt động. Ảnh:ĐT
Nhà thầu EPC thi công chậm tiến độ so với hợp đồng đã ký 420 ngày. Do thời gian thi công chậm 420 ngày nên phát sinh chi phí, riêng số tiền lãi vay đã trả trong thời gian hợp đồng EPC bị kéo dài là 527 tỉ đồng. Đến nay, chủ đầu tư và nhà thầu đã đàm phán qua nhiều phiên nhưng việc xác định giá trị phạt chậm tiến độ theo quy định của hợp đồng EPC chưa được hai bên thống nhất.
Chủ đầu tư nhận bàn giao tạm thời nguyên trạng nhà máy từ nhà thầu khi các thông số kỹ thuật chưa đạt theo báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án và hợp đồng EPC đã ký. Dây chuyền thiết bị hoạt động chưa ổn định, số ngày chạy máy và công suất không đạt theo báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt.
Làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân
Nhà máy đi vào sản xuất từ năm 2012, tuy nhiên còn tồn tại một số nội dung thuộc hợp đồng EPC chưa được khắc phục, hoàn thiện. Từ đó phải loại trừ khỏi quyết toán hợp đồng EPC đối với các công việc về xây dựng, cơ khí, điện, đo lường, sửa chữa. Số tiền bồi thường các thông số không đạt giá trị đảm bảo và công việc không được nghiệm thu lên đến 2 triệu USD và 114 tỉ đồng. Kết quả sản xuất, kinh doanh của Công ty Đạm Ninh Bình liên tục lỗ từ năm 2012 đến 2015. Theo báo cáo nghiên cứu khả thi, lỗ kế hoạch được đặt ra trong ba năm đầu là 1.025 tỉ đồng. Trên thực tế, tổng lỗ lũy kế từ khi nhà máy đi vào sản xuất đến hết 2014 theo báo cáo tài chính ghi nhận là 1.719 tỉ đồng, vượt so với số lỗ kế hoạch là 694 tỉ đồng. Cũng theo báo cáo nghiên cứu khả thi, từ năm thứ tư trở đi nhà máy sẽ có lãi nhưng thực tế năm 2015 (năm thứ tư) công ty lỗ 364 tỉ đồng.
Như vậy, đến thời điểm hiện tại dự án không có hiệu quả về kinh tế, dẫn đến tình trạng tạm dừng sản xuất, người lao động thực hiện nghỉ luân phiên, không đảm bảo hiệu quả về mặt xã hội. Từ thực tế trên, Bộ Công Thương yêu cầu Vinachem, Ban quản lý dự án nhà máy đạm Ninh Bình và Công ty Đạm Ninh Bình kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan đến những sai phạm, khuyết điểm. Từ đó xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
Bộ đã giao các đơn vị chức năng của Bộ đề xuất giải pháp khắc phục khó khăn, ổn định sản xuất của Công ty Đạm Ninh Bình. Theo đó, không để thất thoát tài sản của Nhà nước, đảm bảo quyền lợi của người lao động; đôn đốc, giám sát việc thực hiện kết luận thanh tra.
