Tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2025 (AFF 2025) tại Hà Nội (26-2), Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại ASEAN Sujiro Seam đã chia sẻ quan điểm về mối quan hệ giữa EU và ASEAN trong các lĩnh vực cũng như tiềm năng hợp tác trong tương lai.

Mô hình hội nhập khu vực thành công trong bối cảnh thách thức

Trao đổi với PLO, Đại sứ Sujiro cho biết, trong thông điệp ghi hình được gửi tới Diễn đàn Tương lai ASEAN 2025, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nhấn mạnh EU và ASEAN có rất nhiều điểm tương đồng. Thực tế, cả EU và ASEAN đã được coi là hai hình mẫu về hội nhập khu vực thành công nhất trong lịch sử loài người.

Theo Đại sứ EU tại ASEAN, theo dõi các phiên trao đổi tại Diễn đàn Tương lai ASEAN, điều khiến ông quan tâm chính là phần lớn các diễn giả đều nói đến một thế giới đang phân mảnh sau rất nhiều diễn biến đầy thách thức cũng như biến động cục diện chính trị trên toàn cầu, Hiện đang là thời gian rất thách thức của ASEAN, cho cả Liên minh Châu Âu (EU) và toàn thế giới.

Đại sứ Sujiro khẳng định ASEAN là một mô hình thành công của hội nhập khu vực trên toàn cầu, quan điểm này đã được nhiều chính trị gia châu Âu nói đến trước đó.

Trong thông điệp ghi hình, Chủ tịch EC nói: “Chúng ta chia sẻ những mục tiêu chung về hòa bình và thịnh vượng, đồng thời chia sẻ niềm tin chung rằng chúng ta sẽ có thể làm được nhiều việc hơn khi hợp tác với nhau thay vì hành động độc lập”.

Chủ tịch EC Ross van der Leyen cũng nói đến sự hợp tác chặt chẽ giữa người dân EU và ASEAN, điều này mang lại lợi ích hữu hình cho người dân hai khu vực. EU đã đầu tư vào 14 dự án trọng điểm trên khắp khu vực ASEAN. EU đồng thời là đối tác thương mại lớn thứ 3 của ASEAN và là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn thứ 3.

Chủ tịch EC cũng đã nhấn mạnh rằng EU vẫn còn tham vọng hợp tác sâu rộng trên nhiều mặt hơn nữa với ASEAN. EU và ASEAN cần phải làm nhiều hơn nữa, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng, EU và ASEAN chia sẻ tham vọng về hòa bình và thịnh vượng. EU và ASEAN chia sẻ niềm tin chung rằng chúng ta cần phải hợp tác với nhau chặt chẽ hơn nữa...

EU tiếp cận ASEAN thông qua ba trụ cột, ba cộng đồng bao gồm cộng đồng chính trị và an ninh, cộng đồng kinh tế và cộng đồng văn hóa xã hội. EU muốn hợp tác sâu rộng hơn với ASEAN ở cấp độ cao nhất. Thông thường, ASEAN và EU có hai cuộc gặp cấp bộ trưởng mỗi năm, ngoài ra có diễn đàn khu vực ASEAN với sự tham gia của nhiều chính trị gia phụ trách ngoại giao và an ninh thuộc EC.

Củng cố hơn nữa mối quan hệ hợp tác giữa EU và ASEAN

Đại sứ EU tại ASEAN khẳng định muốn tăng cường hợp tác hơn nữa với ASEAN trong nhiều mặt trong những năm tới.

Theo Đại sứ Sujiro, mỗi năm EU cũng có hội nghị bộ trưởng kinh tế với các nước ASEAN với sự tham vấn của Ủy ban Thương mại Châu Âu (ETC). Năm nay, EU muốn nâng cấp các đối thoại để củng cố mối quan hệ hợp tác sâu sắc hơn nữa, trong đó thương mại là một lĩnh vực quan trọng.

Thương mại góp phần rất quan trọng cho sự thịnh vượng của ASEAN, nền kinh tế của ASEAN hiện có quy mô lớn thứ 5 trên thế giới. EU và ASEAN có thể tiếp tục hợp tác với nhau chặt chẽ hơn nữa để tăng cường thương mại giữa ASEAN và EU.

Hiện tại EU đã có hiệp định tự do thương mại với hai quốc gia trong ASEAN gồm Singapore và Việt Nam và đang tiếp tục đàm phán FTA với Thái Lan, Philippines, Malaysia và Indonesia. Khi EU kết thúc quá trình đàm phán FTA này, chúng tôi sẽ có thể tăng cường được thương mại hơn nữa với ASEAN.

EU sẽ tiếp tục với các dự án phát triển khác đã được nhắc đến trong sáng kiến “Cửa ngõ toàn cầu” (Global Gateway). Trước đó, từ năm 2021, EU và ASEAN đã tập trung vào hai lĩnh vực chuyển đổi xanh cũng như kết nối bền vững với tổng quy mô khoảng trên 90 triệu euro và sẽ kéo dài đến cuối năm 2027.

Việt Nam có hai tài sản rất có giá trị, đó chính là ASEAN và quan hệ EU – ASEAN. Trong ASEAN, EU đã có FTA với Singapore và Việt Nam. Vì vậy điều đó đồng nghĩa khi chuỗi cung ứng có những điều chỉnh tại ASEAN, Việt Nam cũng có lợi thế nhất định.

Thứ hai, Việt Nam cũng dẫn đầu ASEAN về chuyển đổi xanh, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng. Việt Nam và Indonesia đã tham gia “Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP)". EU cũng là là đối tác trong JETP, chính vì vậy EU đã có dự án “Cửa ngõ toàn cầu” (Global Gateway) đầy ý nghĩa.

EU cho rằng có thể tin cậy vào Việt Nam để đóng góp và củng cố hơn nữa mối quan hệ đối tác chiến lược giữa ASEAN và EU, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại và chuyển đổi năng lượng.