Sáng 17-11, Quốc hội đã thảo luận tại tổ về một số nội dung, trong đó có dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Một bộ sách giáo khoa sẽ dễ biến thành “kinh điển”

Thảo luận tại tổ, các đại biểu đặc biệt quan tâm đến việc thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa trên toàn quốc để thuận lợi cho học sinh học tập cũng như việc giảng dạy của giáo viên.

Góp ý nội dung này, đại biểu Trần Thị Nhị Hà, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, đồng tình với việc thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung cho toàn quốc.

“Đây là tinh thần rất rõ ràng của Nghị quyết 71: Nhà nước phải có một bộ sách giáo khoa thống nhất, để thuận tiện cập nhật, tránh lạc hậu, thống nhất mặt bằng giáo dục toàn quốc và tiến tới miễn phí sách giáo khoa”, đại biểu nói.

Tuy nhiên, theo bà, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội chưa nêu giải pháp cụ thể về lộ trình, thời điểm triển khai. Hiện nay như phản ánh, chúng ta vẫn chưa chọn được bộ sách.

“Cử tri rất băn khoăn. Vì vậy, cần có quy định cụ thể hơn, đột phá hơn, ví dụ rà soát xem những bộ sách liên quan đến hoạt động trải nghiệm, giáo dục thể chất… có thực sự cần thiết hay không, tránh lãng phí nguồn lực xã hội”, đại biểu đề nghị.

Về nội dung này, đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng cần cách hiểu đúng về việc cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc. Theo ông, Bộ GD&ĐT không nên tự tổ chức viết một bộ sách giáo khoa, rồi đưa vào dạy thống nhất trong toàn quốc.

“Nếu như vậy thì bộ sách ấy rất dễ trở thành “kinh điển”, mọi người dạy theo sách, học theo sách, thi theo sách, như vậy sẽ triệt tiêu toàn bộ tư duy đổi mới, sáng tạo của người học”, đại biểu Cường lập luận.

Theo ông, học sinh Việt Nam rất thông minh, nhưng tư duy sáng tạo chưa cao, một phần vì nhiều năm học sinh chỉ học và làm theo đúng sách, đúng đáp án, không có không gian diễn đạt, sáng tạo theo cách hiểu của mình.

“Nếu bây giờ lại quay lại mô hình Bộ viết, Bộ ban hành và toàn quốc dùng một bộ sách, tôi cho rằng sẽ rất đáng lo cho sự phát triển tư duy sáng tạo của thế hệ tương lai”, ông Cường nói.

Theo đó ông ủng hộ việc cung cấp một bộ sách thống nhất để tất cả học sinh có phương tiện học tập giống nhau trên toàn quốc, tiến tới miễn phí hoặc ít nhất ai cũng tiếp cận được, tuy phải tránh tình trạng “học theo sách – thi theo sách” một cách máy móc.

Đãi ngộ cho giáo viên phải tương xứng

Đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng “mức phụ cấp 70% cho giáo viên mầm non, phổ thông; 30% cho cán bộ quản lý, nhân viên và 100% cho giáo viên ở vùng kinh tế - xã hội khó khăn”, là rất cần thiết, là những chính sách được nêu trong Nghị quyết 71 và Luật Nhà giáo.

Ông Cường dẫn chứng câu chuyện trong phim tài liệu về cô giáo vùng cao vừa dạy học, vừa gùi gạo, gùi rau, gánh nước để học sinh nội trú có cái ăn. “Đây là những việc vốn không thuộc trách nhiệm của giáo viên. Sự hy sinh ấy cho thấy nhu cầu cần có chính sách đãi ngộ xứng đáng để họ có thể yên tâm cống hiến. Khi chúng ta đãi ngộ đúng, không chỉ giáo viên được hưởng lợi mà chính học sinh, xã hội sẽ được hưởng thành quả”, đại biểu Cường nói.

Ông cho rằng nhà giáo là nhóm nghề đặc thù, không thể làm thêm tự do như các ngành khác. Do đó, thu nhập từ phụ cấp và chính sách đãi ngộ là yếu tố quan trọng giúp giáo viên yên tâm toàn tâm, toàn ý với việc giảng dạy.

Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Lan (Hà Nội) khẳng định thêm, các chính sách đãi ngộ đặc thù, như phụ cấp ưu đãi tối thiểu 70% cho giáo viên phổ thông, 100% cho vùng khó khăn, cùng quyền tự chủ chi thu nhập tăng thêm, là giải pháp thiết thực để nâng cao đời sống và vị thế của giáo viên, lực lượng quyết định chất lượng giáo dục.

Ở góc độ khác, đại biểu Trương Xuân Cừ (Hà Nội) chia sẻ kinh nghiệm gần 30 năm gắn bó với giáo dục ở miền núi, vùng khó khăn. Ông kể thực tế có nhiều học sinh miền núi học đến lớp 7 mà chưa biết đọc, nhưng nếu không cho lên lớp, các em sẽ bỏ học. “Điều này cho thấy giáo dục miền núi cần được đầu tư mạnh mẽ để đồng bào các dân tộc có thể hội nhập quốc gia”, ông nói.