Sáng 21-11, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo luật Trí tuệ nhân tạo (AI). Dự thảo luật đề xuất chương trình giáo dục phổ thông tích hợp nội dung cơ bản về trí tuệ nhân tạo, tư duy tính toán, kỹ năng số và đạo đức công nghệ vào chương trình bắt buộc.
Không nên tích hợp AI vào chương trình giáo dục phổ thông
Đại biểu Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cho biết dự thảo luật đề xuất tích hợp các kiến thức cơ bản về trí tuệ nhân tạo vào chương trình giáo dục phổ thông, nhưng ông vẫn chưa hình dung rõ ‘nội dung cơ bản’ đó sẽ bao gồm những gì.”
Ông Giang phân tích, tốc độ phát triển AI hiện nay rất nhanh, những gì là nâng cao hôm nay có thể trở thành cơ bản ngày mai. Vì vậy, nếu đưa vào chương trình bắt buộc, cần cân nhắc kỹ lưỡng tác động đến trẻ em: “Chúng ta chưa hình dung được tốc độ phát triển của AI sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tư duy, ý thức của một thế hệ trẻ. Phát triển đến đâu thì nên tính toán đến đó.”
“Ngay ở nhà tôi, con cái học tôi cũng phải kèm sát việc sử dụng AI chứ không phải thích là thả”, ông chia sẻ và cho rằng không nên tích hợp AI vào chương trình bắt buộc trong giáo dục phổ thông.
Đồng tình với quan điểm này, đại biểu Lâm Văn Đoan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, cũng nhấn mạnh cần cân nhắc khi đưa AI vào chương trình giáo dục phổ thông bắt buộc. Ông nêu rõ, hiện nay Quốc hội đang xem xét sửa đổi cùng lúc ba dự luật liên quan đến giáo dục, nếu mỗi luật đều đưa AI vào như vậy sẽ khiến chương trình học “không còn là một chỉnh thể, khoa học”.
Ông Đoan đề xuất: “Nội dung chương trình cơ bản nên để quyền cho các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và hội đồng chuyên môn quyết định. Bộ GD&ĐT cần chủ trì, phối hợp với các cơ quan nghiên cứu kỹ, nội dung nào cần đưa vào, tích hợp ra sao.”
Nguy cơ với trẻ em và cơ chế kiểm soát
Tương tự, đại biểu Nguyễn Phương Thuỷ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng phân tích về khoản 2 Điều 24 dự thảo luật, quy định việc tích hợp AI vào hệ thống giáo dục phổ thông. Đại biểu Thuỷ lưu ý chưa có quy định cụ thể về mức độ bảo vệ trẻ em.
“Ví dụ, các chatbot về giới tính có thể lồng ghép nội dung không phù hợp, trong khi trẻ em chưa đủ khả năng phân biệt. Tâm hồn trẻ như tờ giấy trắng, vẽ nét nào là in nét đó. Nếu không có cơ chế kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ ảnh hưởng lâu dài là rất lớn”, đại biểu nói.
Theo đó, đại biểu Thuỷ đề xuất bổ sung nguyên tắc “AI phải phù hợp với từng lứa tuổi; cần có cơ chế kiểm duyệt nội dung bắt buộc; đồng thời quy định rõ trách nhiệm giám sát của phụ huynh và nhà trường trong việc trẻ em sử dụng AI”.
Cùng nội dung này, đại biểu Bùi Hoài Sơn (Hà Nội) nhấn mạnh, dạy AI không chỉ là kỹ năng sử dụng công cụ mà còn là văn hóa số, đạo đức công nghệ và năng lực thẩm định thông tin. “Học sinh cần nhận thức nguy cơ thông tin sai lệch, thao túng dư luận, lệ thuộc máy móc và mất tư duy độc lập, sáng tạo.”
Ông Sơn đề nghị, dự thảo luật nên nhấn mạnh quyền riêng tư, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền tác giả, đạo đức sáng tạo khi sử dụng AI, cũng như năng lực thẩm mỹ, tư duy phản biện và khả năng phân biệt giữa nội dung do con người và AI tạo ra. Nội dung này cần thiết kế đồng bộ với chính sách đào tạo nhân lực trình độ cao, tự chủ đại học, hợp tác quốc tế và đào tạo chuyên sâu các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao.
