Tại phiên thảo luận ở hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2022 và dự kiến kế hoạch năm 2023 vào sáng 27-10, đại biểu (ĐB) Tô Văn Tám (đoàn ĐBQH tỉnh Kon Tum), đặt vấn đề về tình trạng công chức, viên chức nghỉ việc có xu hướng gia tăng.
Từ 2020 đến tháng 6-2022, số lượng này lên đến gần 40.000 người, tập trung chủ yếu vào ngành y tế, giáo dục. “Đây là vấn đề đặt ra trong hoạt động quản trị của Chính phủ” - ĐB Tám nói.
Để nhìn nhận đúng bản chất tình trạng này, ông cho rằng cần lưu ý các vấn đề. Thứ nhất, xu hướng chuyển dịch nhân sự ra khỏi khu vực công không chỉ ở Việt Nam mà một số nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc; Thứ hai, nhân sự ra khỏi khu vực công họ vẫn tiếp tục cống hiến, công sức, năng lực của mình cho xã hội.
 |
ĐB Tô Văn Tám (Kon Tum) phát biểu tại hội trường. |
Nguyên nhân của sự chuyển dịch này theo ĐB đó là tiền lương, thu nhập và môi trường làm việc. Thực tế cho thấy, tiền lương và thu nhập khu vực công thấp hơn nhiều so với khu vực tư. Đặc biệt, lương nhà nước thường phản ứng chậm trước yêu cầu tăng thu nhập bởi không chỉ ràng buộc của quy định pháp lý mà các quy định này thường có độ trễ so thực tiễn, khả năng cân đối ngân sách.
Tuy nhiên, ông cho rằng nếu coi đây là căn nguyên duy nhất của vấn đề thì chưa hẳn. Bởi có nhiều cán bộ, công chức, viên chức xin nghỉ việc không phải vì thu nhập thấp mà còn bởi áp lực của công việc. Với nhiều người trẻ, họ muốn ưu tiên phát triển bản thân hơn là một chỗ làm ổn định trong khu vực công.
Ngoài ra, khu vực công và tư đều yêu cầu tri thức, tinh thần trách nhiệm, tính năng động sáng tạo, hiệu quả. Tuy nhiên khu vực công còn yêu cầu trách nhiệm không chỉ trong công việc mà còn với nhân dân, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “cán bộ, công chức là công bộc của dân”.
“Với yêu cầu này, sự hài hòa về thu nhập và thực hiện vai trò là công bộc của dân là hết sức cần thiết. Từ đó có thể thấy rằng, hiện tượng chuyển dịch này vừa là thách thức vừa là là cơ hội để Chính phủ đánh giá hoạt động quản trị của mình…”- ĐB Kon Tum nhận định.
Tán thành các giải pháp của Chính phủ trong việc hạn chế cán bộ nghỉ việc, ông đề nghị Chính phủ thực hiện mạnh mẽ cải cách lề lối làm việc theo hướng phân cấp mạch lạc trong thứ bậc hành chính. Đồng thời, xử lý hợp lý các vấn đề về tổ chức bộ máy, biên chế để khắc phục áp lực công việc; bổ sung cơ chế giải quyết công việc, chính sách trong môi trường cống hiến, cơ hội thăng tiến công bằng và minh bạch. Hoàn thiện hệ thống thi tuyển công chức, viên chức và cơ chế tuyển chọn công chức, viên chức, lãnh đạo quản lý.
Cạnh đó, quan tâm đúng mức đến thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức bằng cơ chế lương thích hợp và linh hoạt trên cơ sở giá trị lao động, giá trị tri thức, trách nhiệm và hiệu quả công việc.
"Cuối cùng là cụ thể hóa đầy đủ kịp thời Kết luận 14 của Bộ Chính trị về bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung…”- ĐB Tô Văn Tám nêu quan điểm.
Dẫn phản ánh của cử tri, ĐB Thái Thu Xương (đoàn ĐBQH tỉnh Hậu Giang), cũng cho rằng nhiều cán bộ công chức, viên chức nghỉ việc là do ảnh hưởng của dịch COVID-19, áp lực công việc quá cao, cường độ làm việc quá lớn, nhiều cán bộ phải làm việc hơn 10 tiếng mỗi ngày trong môi trường làm việc nguy hiểm, nguy cơ mắc bệnh cao, có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Đối với công chức ngành giáo dục, việc thay đổi phương thức, cách thức làm việc từ trực tiếp sang trực tuyến dẫn đến áp lực công việc quá lớn. Tuy nhiên, sự quan tâm đến hai lực lượng này chưa nhiều, chưa có chính sách đãi ngộ, hỗ trợ tương xứng đối với công sức họ bỏ ra.
 |
ĐB Thái Thu Xương (tỉnh Hậu Giang) đề nghị xem xét thời điểm tăng lương. |
Theo đó, ĐB kiến nghị Chính phủ cần nhanh chóng có giải pháp căn cơ đối với bài toán thiếu hụt nhân lực trong lĩnh vực y tế, giáo dục để đủ sức phục vụ cho nhân dân. Cử tri, cán bộ công chức, viên chức rất vui mừng khi Chính phủ quyết định trình Quốc hội tăng lương cơ sở, tuy nhiên đề xuất Quốc hội, Chính phủ cần nghiên cứu về thời gian tăng lương càng sớm càng tốt.
“Đại đa số ý kiến cán bộ công chức, viên chức đề nghị tăng lương từ 1-1-2023, thay vì 1-7-2023 như phương án Chính phủ trình, nếu tính khoảng cách giữa hai lần tăng lương là 4 năm…”- ĐB Thái Thu Xương nói.
Bên cạnh tăng lương, ĐB cho rằng cần kiềm chế lạm phát, tránh tình trạng lương chưa tăng thì giá đã tăng, lương tăng một đồng, giá tăng hai đồng. Nếu như thế thì đời sống người dân nói chung và đối tượng yếu thế càng khó khăn hơn.
“Tha thiết mong Chính phủ đưa ra quyết định, một khi quyết định hết sức phù hợp” - ĐB Thu Xương nói và đề nghị Chính phủ nghiên cứu sửa đổi Nghị định 56/2011 về quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với công, viên chức công tác tại các cơ sở y tế công lập. Trong đó, nâng mức phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với công chức làm chuyên môn y tế dự phòng và y tế cơ sở từ mức 40 đến 70% lên tất cả đều hưởng mức 100%.
“Xem xét nâng lương khởi điểm đối với đối tượng bác sỹ mới ra trường nhằm thu hút nguồn nhân lực cho ngành y tế công tác trong lĩnh vực y tế dự phòng, y tế cơ sở…” - ĐB Thái Thu Xương kiến nghị.
