Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhận định tại phiên thảo luận tổ về tình hình kinh tế-xã hội năm 2018 ngày 24-10: Bên cạnh những thành quả đạt được thì các hạn chế, yếu kém của nền kinh tế cũng được báo cáo thẩm tra của Quốc hội và các ủy ban chỉ ra sát với thực tiễn của đất nước.
Theo Phó Thủ tướng, điều này tạo ra nhận thức và hành động chung của bộ máy nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội trong thời gian tiếp theo.
Phó Thủ tướng làm rõ một số vấn đề tại phiên thảo luận tổ tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV.
Về nợ quốc gia tăng, Phó Thủ tướng cho biết cơ cấu nợ này gồm nợ chính phủ và các thành phần kinh tế ngoài nhà nước: Vừa qua có việc doanh nghiệp của Thái Lan - ThaiBev mua lại cổ phần nhà nước ở Sabeco có giá trị khoảng 5 tỉ USD nhưng pháp nhân là doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam nên ngoài vốn chủ sở hữu, doanh nghiệp này phải đi vay nhằm huy động số tiền lớn để được chi phối ở Sabeco. Nợ này được tính vào nợ quốc gia nhưng Chính phủ không có nghĩa vụ phải trả nợ.
"Tương tự như vậy, khi Vingroup vay nợ trên thị trường tài chính quốc tế để xây dựng hãng ô tô Vinfast. Các doanh nghiệp tư nhân phải trả khoản này. Khi bán được ô tô, họ sẽ có dòng tiền để trả nợ và nợ sẽ giảm….” - Phó Thủ tướng nói.
Ông cũng cho biết việc này có rủi ro là tỉ giá và lãi suất USD có tăng lên nhưng Chính phủ đã lường trước để kiểm soát. Hiện nay nợ Chính phủ giảm mạnh, còn nợ của khối tư nhân thì tăng lên.
Đối với nhận định của một số đại biểu Quốc hội cho rằng nợ công tăng cao hơn GDP là chính xác, nhưng nhìn lại ba năm qua, Phó Thủ tướng cho rằng Chính phủ đã nỗ lực để giảm mức tăng của nợ công. Từ năm 2015 trở về trước, GDP bình quân tăng 6% nhưng nợ công tăng gấp ba lần, ở mức 18%. Hiện nay nợ công vẫn tăng nhưng chỉ còn tăng khoảng 8%, so với tăng GDP là 6,7%.
Phó Thủ tướng cũng khẳng định năm 2017 Chính phủ không bảo lãnh cho doanh nghiệp nào. Năm 2018, Chính phủ chỉ bảo lãnh cho hai dự án quan trọng của ngành điện. Còn năm 2019 thì hạn mức bảo lãnh cũng rất thấp nhằm bảo đảm an toàn nợ công.
Liên quan quản lý về thu ngân sách nhà nước, Phó Thủ tướng cho biết dự kiến cả năm nay thu ngân sách sẽ vượt 5% dự toán, thay vì là vượt 3% như chỉ tiêu ban đầu. Tuy nhiên, thu ngân sách ở ba khu vực không đạt như báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội do việc đặt ra dự toán quá cao.
Chỉ tiêu thu ngân sách đối với doanh nghiệp nhà nước giảm nhanh vì các doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa thì được xác định là thành phần kinh tế ngoài nhà nước, mặc dù vốn nhà nước vẫn chi phối nhưng không được xác định là doanh nghiệp nhà nước. Sang năm 2019, Chính phủ sẽ kiến nghị Quốc hội chỉnh sửa khái niệm doanh nghiệp nhà nước (doanh nghiệp có trên 50% vốn nhà nước là doanh nghiệp nhà nước) thì số thu ngân sách từ doanh nghiệp nhà nước sẽ tăng lên.
