Sáng 26-10, Quốc hội (QH) thảo luận ở tổ về thí điểm cơ chế đặc thù cho TP Buôn Ma Thuột. Đây là lần đầu cơ chế thí điểm cấp quận, huyện được xây dựng, sau khi thí điểm tại chín tỉnh, TP lớn.
Giảm thuế thu nhập doanh nghiệp
Tờ trình Chính phủ đưa ra nhiều ưu đãi về thuế cho các dự án đầu tư trong lĩnh vực sản xuất, chế biến nông sản, du lịch văn hoá, năng lượng tái tạo, đầu tư trung tâm logistics... Theo đó, sẽ các dự án đầu tư này được giảm một nửa thuế thu nhập doanh nghiệp (10%) trong 15 năm, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp bốn năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong chín năm.
Riêng dự án đầu tư sản xuất, chế biến cà phê tại TP Buôn Ma Thuột, ngoài ưu đãi thuế như các lĩnh vực khác thì thời gian giảm một nửa thuế thu nhập doanh nghiệp được tăng lên gấp đôi là 30 năm. Số dự án này cũng được trừ các khoản chi quảng cáo, tiếp thị, khuyến mãi... tối đa 25% tổng số chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Đại biểu (ĐB) Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) cho rằng chính sách đặc thù đưa ra cho TP Buôn Ma Thuột còn quá khiêm tốn.
"Cơ chế đưa ra cần tạo điều kiện cho phát triển nông sản chế biến, làm sao để người nông dân sản xuất hàng hóa nông sản không gặp nhiều khó khăn về tiêu thụ hàng hoá, tránh cảnh được mùa mất giá. Muốn vậy phải có chính sách ưu đãi rất đặc thù",- ông Ngân góp ý.
ĐB Đỗ Đức Hiển (TP.HCM) cũng cho rằng, chính sách đặc thù cho TP Buôn Ma Thuột "có vẻ thận trọng".
 |
ĐB Đỗ Đức Hiển nói các chính sách đặc thù cho TP Ban Ma Thuột có vẻ thận trọng. Ảnh: QP |
"Các chính sách đang đề xuất nói là đặc thù nhưng chỉ vừa tầm với các chính sách đặc thù đã quyết cho các địa phương khác. Còn những gì mang tính đột phá cho Buôn Ma Thuột thì chưa nhiều, chưa có những đột phá về văn hóa, đất đai..." - ông Hiển nói
Ông Hiển cũng đề nghị nên có thêm chính sách thu hút các nhà đầu tư theo hướng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp dựa vào thế mạnh của Ban Ma Thuột để không dàn trải mà đột phá.
Thu hút chuyên gia, người tài
Dự thảo Nghị quyết cũng đề xuất chuyên gia, nhân tài khi về Ban Ma Thuột sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân năm năm. Ông Hiển nói vậy thì chưa đủ.
ĐB Trình Lâm Sinh (đoàn ĐBQH An Giang) cũng băn khoăn: "Với người tài điều họ ưu tiên hàng đầu chưa hẳn là môi trường làm việc để phát huy tài năng, chứ không đơn thuần là tài chính. TP Buôn Ma Thuột là đơn vị hành chính cấp huyện, với chính sách đưa ra như vậy sẽ khó thu hút được nhà khoa học, chuyên gia giỏi".
Ông Sinh cho rằng cơ chế thu hút chuyên gia cho TP Buôn Ma Thuột nên mở rộng ra cả tỉnh Đăk Lăk, sẽ xứng tầm hơn.
 |
ĐB Trần Hoàng Ngân đề nghị thu hút chuyên gia đang làm việc trong bộ máy nhà nước về Ban Ma Thuột. Ảnh: QP |
Còn ĐB Trần Hoàng Ngân thì dẫn kinh nghiệm của TPHCM trong gần năm năm qua thu hút được rất ít người tài dù áp dụng các chính sách đặc thù. Ông Ngân đề nghị chính sách này cần hướng nhiều hơn các nhà khoa học, chuyên gia đang làm việc trong bộ máy nhà nước.
Theo ông, Chính phủ nên đề nghị QH cho phép áp dụng cơ chế đặc thù về lương, tuyển dụng... Chẳng hạn, chuyên gia, nhà khoa học có tài năng, có thành tích, đã được công nhận thì có cơ chế tuyển dụng khác, chứ không theo quy trình tuyển vào các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan Nhà nước hiện nay. Nếu vẫn áp dụng cách tuyển dụng hiện nay, ông Ngân nói sẽ khó thu hút người tài giỏi về làm việc tại Buôn Ma Thuột.
Đặc thù… nhiều quá
Ủng hộ cần có cơ chế đặc thù cho TP Buôn Ma Thuột nhưng nhiều ĐBQH cũng băn khoăn, khi hiện có quá nhiều địa phương được trao cơ chế, chính sách đặc thù.
Trước TP Buôn Ma Thuột, đã có chín tỉnh, TP được áp dụng cơ chế đặc thù, gồm Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Thanh Hoá, Nghệ An, Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ và Khánh Hoà.
ĐB Trần Công Phàn (đoàn ĐBQH Bình Dương) nhận định chính sách đặc thù hiện nay được thiết kế chỉ là đưa ra thêm quyền chứ chưa thực sự theo hướng giúp địa phương tìm ra thế mạnh của họ để phát triển mạnh lên.
"Đây là lần đầu xây dựng cơ chế thí điểm đặc thù cho cấp quận, huyện, tức đơn vị hành chính rất nhỏ. Do đó chỉ dừng lại áp dụng thí điểm đặc thù cho TP Buôn Ma Thuột, không nên thí điểm đặc thù thêm nữa" - ông nêu quan điểm.
Ông Sinh cũng băn khoăn, "cơ chế đặc thù lần này áp dụng cho cấp quận, huyện thì không biết tới đây thì "có đặc thù tới cấp xã hay không".
