Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho chuyển thông tin 3 vụ việc có dấu hiệu vi phạm liên quan mua sắm trang thiết bị y tế phòng, chống dịch COVID-19 sang Bộ Công an để xem xét, xử lý theo quy định và kiến nghị này đã được đồng ý.
Nhiều thiếu sót, khuyết điểm
Kiến nghị trên được đưa ra sau khi Thanh tra Chính phủ (TTCP) thanh tra việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vaccine, thuốc phòng, chống dịch COVID- 19 tại Bộ Y tế và một số đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ Y tế. Kết luận thanh tra vừa được Phó Tổng TTCP Trần Văn Minh ký mới đây.
 |
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo kết luận thanh tra việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vaccine, thuốc phòng, chống dịch COVID-19 tại Bộ Y tế. |
TTCP đánh giá việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vaccine, thuốc phòng, chống dịch COVID-19 qua kiểm tra tại Bộ Y tế và một số đơn vị thuộc Bộ cơ bản thực hiện theo đúng trình tự, quy trình, thủ tục mua sắm quy định, đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình thực hiện còn có thiếu sót, sai phạm trong công tác quản lý và tổ chức mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vaccine và thuốc phòng, chống COVID-19.
Theo kết luận, việc phối hợp giữa các Cục, Vụ, đơn vị thuộc Bộ Y tế trong mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, hóa chất, sinh phẩm, kít xét nghiệm, thuốc chữa bệnh còn chưa chặt chẽ, chưa phát huy được hiệu quả cao.
Bộ Y tế, cụ thể là Vụ Kế hoạch Tài chính, nhận được Văn bản số 3684/BC-PAS ngày 4-12-2020 của Viện Pasteur TP.HCM, trong đó có nội dung báo cáo về việc “mượn hàng” của các doanh nghiệp và “sẽ hoàn trả bằng hàng khi có kinh phí và có kết quả lựa chọn nhà thầu ”. Tuy nhiên, cơ quan này không có ý kiến chỉ đạo cụ thể, dẫn đến việc vi phạm của Viện Pasteur TP.HCM kéo dài trong 2 năm 2020-2021.
Công tác chỉ đạo của Bộ Y tế trong quản lý mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, hóa chất, sinh phẩm, kít xét nghiệm, thuốc chữa bệnh còn chưa đồng bộ, còn có trường hợp vi phạm trong việc thực hiện mua sắm.
Tại thời điểm thanh tra, hầu hết các bệnh viện vẫn đang thực hiện đấu thầu mua hóa chất, công ty trúng thầu hóa chất đặt máy hoặc cho mượn máy để làm xét nghiệm. Mặc dù hình thức này không có trong quy định hiện hành của pháp luật về quản lý sử dụng tài sản công nhưng không phải là hình thức cấm không được thực hiện.
Trong khi đó, gần 4 năm qua (từ ngày 28-9-2018, Thông tư số 15/2007/TT-BYT ngày 12-12-2007 của Bộ Y tế hết hiệu thi hành), Bộ Y tế chưa tham mưu, ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định, hướng dẫn cụ thể về quyền tự chủ trong liên doanh, liên kết, góp vốn, thuê tài sản để thực hiện các hoạt động chuyên môn theo chức năng, nhiệm vụ được giao và hoạt động dịch vụ theo yêu cầu, đáp ứng nhu cầu xã hội của các đơn vị sự nghiệp y tế công lập.
TTCP cũng đánh giá công tác quản lý giá trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm còn chưa chặt chẽ, chưa có quy định cụ thể trong trường hợp dịch bệnh diễn biến phức tạp dẫn đến các cơ sở khám chữa bệnh lúng túng trong việc thực hiện, xảy ra sai sót, vi phạm…
Theo kết luận, Bộ Y tế là cơ quan quản lý nhà nước duy nhất cấp giấy phép nhập khẩu trang thiết bị y tế (TTBYT) cho các doanh nghiệp nhưng chưa kịp thời có các biện pháp, giải pháp công khai, minh bạch thông tin về các doanh nghiệp được cấp giấy phép nhập khẩu, giá nhập khẩu TTBYT.
Vì vậy, các địa phương, cơ sở y tế không có thông tin hoặc không tiếp cận được thông tin doanh nghiệp nhập khẩu TTBYT để gửi báo giá phục vụ xây dựng giá kế hoạch mua sắm.
Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc các doanh nghiệp gửi báo giá đến để làm cơ sở tham khảo xây dựng giá kế hoạch mua sắm TTBYT hầu hết không phải là doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp TTBYT. Do vậy, khi trúng thầu, các doanh nghiệp này đều mua qua doanh nghiệp trung gian hoặc mua lại của doanh nghiệp đã được Bộ Y tế cấp giấy phép nhập khẩu, sau đó cung cấp cho cơ sở y tế. Điều này dẫn đến giá TTBYT các cơ sở y tế mua thường cao hơn nhiều lần so với giá TTBYT nhập khẩu sau thuế...
Cũng theo TTCP, một số bệnh viện, nhà thầu cung cấp trang thiết bị, vật tư y tế, hóa chất, sinh phẩm, kít xét nghiệm thực hiện chưa đúng các quy định của pháp luật trong việc đấu thầu mua sắm.
Chuyển Bộ Công an xem xét, xử lý ba vụ việc
Qua công tác thanh tra, TTCP phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho chuyển thông tin sang Bộ Công an để xem xét, xử lý theo quy định ba vụ việc, gồm:
Việc thẩm định, phê duyệt giá gói thầu và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu của Bộ Y tế đối với một số gói thầu (hệ thống nội dung soi phế quản, model CV-170 của hãng Olympus; máy X-Quang di động kỹ thuật số, model FRD Nano/DR-XD1000 của hãng Fujifim) có dấu hiệu vi phạm Điều 360 Bộ luật Hình sự.
Việc mượn hàng hóa, mua sắm của Viện Pasteur TP.HCM trong giai đoạn 2020-2021 có dấu hiệu vi phạm Điều 222 Bộ luật Hình sự.
Đồng thời, trong đó có một số doanh nghiệp cho Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh mượn hàng hóa, nhập khẩu hàng RUO, LUO.
Việc Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ kỹ thuật Tài Lộc mua bán thiết bị y tế qua nhiều trung gian, làm tăng giá thiết bị y tế khi bán cho các bệnh viện, có dấu hiệu lợi dụng dịch bệnh COVID-19 để nâng giá bán cao bất thường.
Về kiến nghị nói trên của TTCP, vừa qua văn phòng Chính phủ có văn bản thông báo ý kiến của lãnh đạo Chính phủ là đồng ý với kiến nghị.
