Chiều 14-7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) cho ý kiến về đề xuất của Chính phủ bổ sung sách giáo khoa (SGK) vào danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá bằng hình thức giá tối đa.
Tại tờ trình, Chính phủ nêu rõ thực tế việc tiếp nhận kê khai giá SGK theo quy định tại Luật Giá thời gian qua cho thấy mục tiêu điều tiết về giá SGK không có hiệu quả. Điều này đặt ra yêu cầu Nhà nước cần có giải pháp cấp bách để điều tiết giá, đảm bảo công bằng giữa các nhà xuất bản và thực hiện mục tiêu về an sinh xã hội.
Do vậy, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ QH xem xét, quyết định vấn đề giá SGK. Việc này được Chính phủ đánh giá sẽ “kiểm soát được tình trạng các doanh nghiệp tăng giá bất hợp lý hoặc tăng giá đột biến làm ảnh hưởng đến an sinh xã hội, đặc biệt đối với các đối tượng yếu thế trong xã hội, tạo sự công khai, minh bạch về giá SGK”.
Thẩm tra về nội dung trên, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho biết theo quy định hiện hành, SGK không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá hoặc Nhà nước định giá, mà thuộc danh mục kê khai giá. Cạnh đó, SGK không phải hàng độc quyền, không phải là dịch vụ công ích, cũng không phải là dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước.
Thẩm quyền quyết định giá SGK thuộc các đơn vị được cấp phép xuất bản sách nên thời gian qua giá SGK ở mức khá cao, ảnh hưởng lớn đến chi phí mua SGK của phụ huynh và học sinh.
Cạnh đó, một số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cho rằng một trong những chủ trương lớn của QH về đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông là thực hiện xã hội hóa việc biên soạn, phát hành SGK. Do đó, theo ông Nguyễn Đức Hải, đề xuất ấn định giá SGK của Chính phủ là chưa phù hợp với mục tiêu, quan điểm của nghị quyết của QH và trái với nguyên tắc thị trường, chưa phù hợp với quy định của Luật Giá.
Mặt khác, để đảm bảo mức giá phù hợp trong cơ chế thị trường, Chính phủ cần có cơ chế mở rộng đối tượng được in, phát hành SGK, bảo đảm có nhiều nhà cung cấp cùng sản phẩm, từ đó góp phần giảm giá bán sản phẩm...
Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển cũng chỉ rõ hồ sơ của Chính phủ chưa đầy đủ. Chính phủ mới chỉ nói tác động một chiều, còn chiều ngược lại khi Nhà nước định giá mà giá của các nhà xuất bản cao hơn thì Nhà nước có trợ giá không, có dùng ngân sách không là những vấn đề chưa rõ. Do đó cần có thêm đánh giá tác động.
“Ủy ban Thường vụ QH không có thẩm quyền quyết định bổ sung SGK vào danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá” - Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nêu quan điểm.
“Chính phủ chưa có đánh giá tác động nhưng lại đưa ra một chính sách mới, trong khi chính sách này trong luật không giao thẩm quyền cho Ủy ban Thường vụ QH” - Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nói, đồng thời nhấn mạnh “Thường vụ QH không làm những việc không đúng thẩm quyền”.
Chốt phiên thảo luận, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển đề nghị Chính phủ đánh giá lại, hoàn chỉnh hồ sơ để báo cáo QH ra nghị quyết hoặc sửa lại Luật Giá. Theo ông Hiển, việc này có tác động lớn, thậm chí phải xin ý kiến cấp có thẩm quyền chứ không nên vội vã. Vì vậy, Ủy ban Thường vụ QH trả lại hồ sơ để Chính phủ nghiên cứu kỹ hơn.
