Ngày 17-11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) tổ chức Hội nghị triển khai chương trình giám sát của QH năm 2024. Đây cũng là dịp để nhìn lại công tác giám sát của QH trong năm qua.
Tổng Thư ký QH Bùi Văn Cường sau khi báo cáo khái quát về hoạt động giám sát của QH đã điểm qua một số trọng tâm, trọng điểm, trong đó các hình thức giám sát như lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm, thẩm tra các dự án luật, chất vấn, các cuộc giám sát chuyên đề, giám sát tối cao... đã được tiến hành. Đồng thời, QH cũng có cả việc “giám sát lại” như chất vấn các lĩnh vực tại kỳ họp thứ sáu, QH khóa XV.
Lan tỏa cách làm hiệu quả, quyết liệt
Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết Hà Nội luôn phối hợp chặt chẽ, tham gia tích cực, trách nhiệm… vào các hoạt động giám sát của QH, UBTVQH trên địa bàn. Theo ông Tuấn, cách giám sát quyết liệt, hiệu quả của QH, UBTVQH đã lan tỏa và HĐND TP Hà Nội cũng đã đổi mới, học tập, triển khai nhiều cách làm hay, đẩy mạnh cũng như phát huy hiệu quả hoạt động giám sát.
Ông Tuấn đề nghị sớm tổng kết và xem xét sửa đổi, ban hành Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND mới, tiếp tục tăng cường các hoạt động giám sát vào một số lĩnh vực như công tác quy hoạch, công tác quản lý đất đai. Cùng đó tăng cường các chính sách khuyến khích thu hút đầu tư, chính sách an sinh xã hội, giải quyết kiến nghị của cử tri, đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân và việc thực hiện các kết luận giám sát.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Triệu Văn Cường khi báo cáo kết quả thực hiện các chuyên đề giám sát của QH, UBTVQH đã nhấn mạnh nhiều nội dung, trong đó có việc giảm cấp phó, tinh giản biên chế, tinh gọn bộ máy… Đặc biệt, ông Cường cho rằng để khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên của các địa phương, Chính phủ đã kịp thời báo cáo Bộ Chính trị bổ sung 65.980 biên chế giáo viên, trong đó bổ sung 27.850 biên chế của năm học 2022-2023...
Đại biểu (ĐB) Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP.HCM, nói hoạt động giám sát năm 2023 của QH có nhiều đổi mới, hiệu quả tích cực, đáp ứng được yêu cầu của cử tri và nhân dân cả nước.
Theo bà, các chuyên đề giám sát đều rất quan trọng, thiết thực giúp hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật có liên quan không chỉ ở tầm quốc gia, mà còn rất có ý nghĩa với quá trình thực thi, quản lý, điều hành của các cấp chính quyền TP.HCM. Việc các đề cương giám sát được xây dựng công phu, chi tiết đã tạo điều kiện thuận lợi cho Đoàn ĐBQH các địa phương trong quá trình giám sát và xây dựng báo cáo giám sát để báo cáo UBTVQH.
Hoạt động giám sát của QH và UBTVQH là nhiệm vụ quan trọng luôn được Chính phủ, Thủ tướng quan tâm quán triệt chỉ đạo các đơn vị liên quan thực hiện.
Chưa tương xứng với yêu cầu
Bà Văn Thị Bạch Tuyết nhìn nhận từ thực tiễn giám sát của Đoàn ĐBQH TP.HCM thì các ĐB đa số kiêm nhiệm, đây là hạn chế trong công tác giám sát. Nhiều nội dung giám sát có phạm vi rất rộng, chuyên môn sâu nên công tác tham mưu dù được nâng lên vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.
Để thực hiện tốt bốn chuyên đề giám sát năm 2024 của QH và UBTVQH, bà Tuyết kiến nghị cần tổng kết, đánh giá, nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động giám sát, nhất là Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
“QH, UBTVQH tiếp tục chỉ đạo, điều phối chặt chẽ hoạt động của các đoàn giám sát, tránh trường hợp các đoàn về làm việc với cùng một địa phương trong thời gian quá cận kề nhau” - bà Tuyết nói thêm.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang khẳng định hoạt động giám sát của QH và UBTVQH là nhiệm vụ quan trọng luôn được Chính phủ, Thủ tướng quan tâm quán triệt chỉ đạo các đơn vị liên quan nghiêm túc thực hiện. Thông qua các hoạt động giám sát đã phát hiện, chấn chỉnh, có biện pháp kiến nghị xử lý những thiếu sót, hạn chế vi phạm và hoàn thiện thể chế, góp phần nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước.
Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang cho hay Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành… chuẩn bị thật kỹ nội dung để làm việc với các đoàn giám sát trong năm 2024. Ông cũng đề nghị các hoạt động giám sát cần có định hướng gọn hơn về phạm vi, có trọng tâm, trọng điểm hơn, giúp nâng cao hiệu quả trong hoạt động giám sát của QH.
“Chính phủ sẽ chỉ đạo khắc phục những hạn chế, khuyết điểm trong phần trách nhiệm của mình để việc giám sát ngày càng tốt hơn” - Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang nói và mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm đồng hành ủng hộ của QH, UBTVQH để nỗ lực phấn đấu hoàn thành cao nhất các mục tiêu nhiệm vụ của kế hoạch năm 2024 và các năm tiếp theo.•
Giám sát phải không ảnh hưởng đến địa phương, cơ sở
Kết luận hội nghị, Chủ tịch QH đánh giá cao những kết quả hoạt động giám sát trong năm 2023, từ việc xây dựng, hoàn thiện thể chế đến các công tác, chuyên đề giám sát cụ thể. Theo ông, hiệu lực, hiệu quả các hình thức, phương thức giám sát của QH được tăng cường. Đặc biệt, Chủ tịch QH cho rằng hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp QH và phiên họp của UBTVQH đã có cố gắng rất lớn, cương quyết làm và có kết quả.
Tuy vậy, theo Chủ tịch QH, vẫn còn một số hạn chế trong giám sát như xác định trách nhiệm chưa rõ, còn tình trạng nể nang, né tránh; hoạt động giám sát của Hội đồng Dân tộc, các cơ quan của QH chưa có nhiều đổi mới và chưa có những kết quả nổi bật…
Chủ tịch QH yêu cầu công tác giám sát trong năm 2024 tới phải có sự phối hợp, cân nhắc để vừa đạt được yêu cầu mục tiêu giám sát, vừa đỡ ảnh hưởng đến địa phương, cơ sở.
